Question

Difficulty: MediumGenel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı

Bir deniz ticareti sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebinde, taraflar arasında borcun ifa yeri ve temerrüt koşullarına ilişkin bir uyuşmazlık doğmuştur. Uyuşmazlığın asıl kaynağı olan Türk Ticaret Kanunu'nun deniz ticaretine ilişkin bölümünde bu hususlara dair spesifik bir kural bulunmamaktadır.

Bu durumun çözümünde yargı mercilerinin izlemesi gereken temel yaklaşım hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nda yer alan genel hükümler, niteliğine uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerinde olduğu gibi bu uyuşmazlıkta da doğrudan tatbik edilir.Answer
  2. B
    Medeni Kanun kuralları sadece kendi disiplinine münhasır olduğundan, özel kanundaki bu eksiklik bir hukuk boşluğu yaratır ve hâkimin yeni bir kural koymasını gerektirir.
  3. C
    Özel mevzuatta düzenleme bulunmaması durumunda yargıç, genel kanunlara başvurmak yerine tamamen takdir yetkisini kullanarak somut olaya özgü bağımsız bir karar verir.
  4. D
    İlgili ticari alanda açık bir hüküm olmamasına rağmen tarafların genel kanunlara dayanarak talepte bulunması, doğrudan hakkın kötüye kullanılması yasağı kapsamında değerlendirilerek reddedilir.
  5. E
    Kural eksikliği bulunan bu tür ticari uyuşmazlıklar, genel hükümlerin tatbiki yerine yalnızca tarafların hak kazanımındaki subjektif iyiniyet durumları gözetilerek çözüme kavuşturulur.

Answer

Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nda yer alan genel hükümler, niteliğine uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerinde olduğu gibi bu uyuşmazlıkta da doğrudan tatbik edilir.
Türk Medeni Kanunu Madde 5'e göre, 'Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.' Deniz ticareti uyuşmazlığı da bir özel hukuk ilişkisi olduğundan, Ticaret Kanunu'nda özel bir düzenleme bulunmadığı hallerde TMK ve TBK'nin genel nitelikli hükümleri, niteliğine uygun düştüğü ölçüde uyuşmazlığa doğrudan ve asil kural olarak uygulanır.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlığın niteliğinin ve hukuki bağlamının saptanması.
Somut olayın bir özel hukuk (ticaret hukuku) uyuşmazlığı olduğu ve özel kanununda hüküm bulunmadığı belirlenir.
Bir uyuşmazlığa hangi kuralların tatbik edileceğini bulmak için öncelikle hukuk dalının ve ilgili özel kanunun kapsamının tespiti şarttır.
2
Türk Medeni Kanunu Madde 5 çerçevesinde genel hükümlerin değerlendirilmesi.
Özel kanunda kural bulunmayan bu özel hukuk uyuşmazlığına, TMK ve TBK'nin genel nitelikli hükümleri uygulanır.
TMK Madde 5, Medeni Kanun ile Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinin 'uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanacağını' amir bir kural olarak düzenlemiştir.

Key Concept

Genel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı
Rate this question