Question

Difficulty: Easy1909 Anayasa Değişiklikleri ve II. Meşrutiyet Dönemi

Osmanlı Devleti'nde 1909 yılında gerçekleştirilen anayasa değişiklikleri ile parlamenter sistemin temel ilkelerinden biri olan 'hükümetin sorumluluğu' yeniden düzenlenmiştir. 1876 Kanun-i Esasi'nin ilk metninde hükümet Padişah'a karşı sorumluyken, 1909 değişikliği ile bu sorumluluk halkın temsilcilerinden oluşan meclise devredilmiştir. Buna göre, 1909 değişiklikleri ile hükümet (Heyet-i Vükela) aşağıdakilerden hangisine karşı sorumlu tutulmuştur?

  1. Meclis-i MebusanAnswer
  2. B
    Padişah
  3. C
    Meclis-i Ayan
  4. D
    Şura-yı Devlet
  5. E
    Sadrazam

Answer

1909 anayasa değişiklikleri ile hükümet, halkın temsilcilerinden oluşan Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu hale getirilmiştir.
1909 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile 'Hükümet Padişah'a karşı sorumludur' ibaresi 'Hükümet Meclis-i Mebusan'a karşı sorumludur' şeklinde değiştirilmiştir. Bu durum parlamenter sistemin 'yürütmenin yasamaya karşı sorumlu olması' ilkesinin Türk anayasa tarihindeki ilk açık örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasanın 1876'daki ilk hali ile 1909 değişikliği arasındaki farkı belirle.
1876'da hükümet Padişah'a sorumluydu; 1909'da ise Padişah'ın otoritesi kısıtlanarak meclis güçlendirildi.
1909 değişikliklerinin temel amacı mutlak monarşiden parlamenter monarşiye geçiştir.
2
Parlamenter sistemde yürütmenin kime karşı sorumlu olduğunu düşün.
Parlamenter sistemde hükümet, yasama organına (Meclis'e) karşı sorumludur.
Siyasi güvenoyu ve denetim yetkisi halkın temsilcilerindedir.

Key Concept

Hükümetin Siyasi Sorumluluğu

Hints

1
1909 değişiklikleri parlamenter sisteme geçişin en güçlü adımıdır.
2
Parlamenter sistemde hükümet Padişah'a değil, halkın temsilcilerine hesap verir.
3
Halkın temsilcilerinin bulunduğu meclisin adını hatırlayın.

Practice More

1909 değişiklikleri ile Padişah'ın 'Meclisi fesih yetkisi' üzerinde yapılan kısıtlamaları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question