Question

Difficulty: Very hardTenkis Davası

Mirasbırakan (M)(M), mirasçı olarak eşi (E)(E) ve babası (B)(B)'yi bırakarak 10.05.202510.05.2025 tarihinde vefat etmiştir. Mirasın açıldığı tarihteki net tereke (borçlar çıktıktan sonra) 600.000600.000 TL'dir. (M)(M), ölümünden 88 ay önce arkadaşı (A)(A)'ya 600.000600.000 TL değerinde bir taşınmaz bağışlamış; ayrıca usulüne uygun bir vasiyetname ile bir vakfa 300.000300.000 TL nakit bırakmıştır.

Bu duruma göre, saklı payı ihlal edilen mirasçıların açacağı tenkis davası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tenkis işlemine öncelikle vakfa yapılan vasiyetten başlanır ve vasiyet edilen 300.000300.000 TL'nin tamamı tenkis edilir.Answer
  2. B
    Tenkis davasında öncelikle sağlararası kazandırmalara gidilir; bu nedenle arkadaş (A)'ya yapılan bağışın yarısı tenkis edilir.
  3. C
    Vakfa yapılan vasiyet ve arkadaş (A)'ya yapılan bağış, toplam saklı pay ihlali olan 300.000300.000 TL üzerinden her ikisinden de orantılı (garame) olarak tenkis edilir.
  4. D
    Arkadaş (A)'ya yapılan bağış mirasbırakanın ölümünden önceki bir yıl içinde yapıldığı için, bu işlem 'muris muvazaası' kapsamında kendiliğinden geçersiz sayılır.
  5. E
    Tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak altı ay geçmekle düşer.

Answer

Tenkis işlemine öncelikle vakfa yapılan vasiyetten başlanır ve vasiyet edilen miktarın tamamı tenkis edilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 563. maddesine göre, saklı paylar tamamlanıncaya kadar tenkis, önce ölüme bağlı tasarruflardan, bu yetmezse sağlararası kazandırmalardan yapılır. Olayda toplam saklı pay ihlali 300.000300.000 TL olarak hesaplanmıştır. Mirasbırakanın vakfa yaptığı vasiyet ölüme bağlı bir tasarruftur ve miktarı tam olarak ihlal kadardır. Bu nedenle tenkise bu vasiyetten başlanır ve tamamı iptal edilerek saklı paylar tamamlanır; sağlararası bir kazandırma olan arkadaşa yapılan bağışa sıra gelmez.

Step-by-Step Solution

1
Hesap terekesinin (tenkis esas tereke) belirlenmesi.
600.000600.000 (Net tereke) + 600.000600.000 (TMK 565/3 uyarınca son 1 yıl içindeki bağış) = 1.200.0001.200.000 TL.
Saklı pay ihlalini belirlemek için sağlararası kazandırmaların terekeye eklenmesi gerekir.
2
Yasal miras paylarının ve saklı payların hesaplanması.
Eşin yasal payı: 1/21/2 (600.000600.000 TL), Babasının yasal payı: 1/21/2 (600.000600.000 TL). Eşin saklı payı (3/43/4): 450.000450.000 TL. Babanın saklı payı (1/41/4): 150.000150.000 TL.
Sağ kalan eş 2. zümre ile mirasçı olduğunda yasal payı 1/21/2, saklı payı ise bu payın 3/43/4'üdür.
3
Toplam saklı payın ve tasarruf edilebilir kısmın bulunması.
Toplam Saklı Pay: 450.000+150.000=600.000450.000 + 150.000 = 600.000 TL. Tasarruf Edilebilir Kısım: 1.200.000600.000=600.0001.200.000 - 600.000 = 600.000 TL.
Mirasbırakanın serbestçe tasarruf edebileceği sınırın belirlenmesi için gereklidir.
4
Yapılan tasarrufların tasarruf oranını aşıp aşmadığının kontrolü.
Yapılan Tasarruflar: 300.000300.000 (Vasiyet) + 600.000600.000 (Bağış) = 900.000900.000 TL. İhlal: 900.000600.000=300.000900.000 - 600.000 = 300.000 TL.
İhlal edilen toplam miktarın tenkis sırasına göre dağıtılması gerekir.
5
Tenkis sırasının (TMK m. 563) uygulanması.
Öncelikle ölüme bağlı tasarruf olan vasiyet tenkis edilir. 300.000300.000 TL'lik vasiyet ihlali tam karşıladığı için sağlararası bağışa dokunulmaz.
Kanuni sıraya göre vasiyetnameler, sağlararası kazandırmalardan önce tenkis edilir.

Key Concept

Tenkis Sırası ve 2. Zümre ile Mirasçı Eşin Saklı Pay Oranı
Rate this question