Question

Difficulty: Very hardTenkis Davası

Muris (M)(M), 15.01.202515.01.2025 tarihinde vefat etmiştir. Mirasçı olarak geriye eşi (E)(E) ve kızı (K)(K) kalmıştır. MM’nin ölüm anındaki terekesinde 400.000400.000 TL nakit para bulunmaktadır.

MM sağlığında şu işlemleri gerçekleştirmiştir:
- Ölümünden 4 yıl önce oğlu (O)(O) tarafından kurulan bir şirkete, saklı payları ihlal kastıyla 300.000300.000 TL bağışlamıştır.
- Ölümünden 6 ay önce, tapuda satış gibi göstererek aslında bir arkadaşına (A)(A) bir taşınmazını bağışlamıştır (taşınmazın değeri 200.000200.000 TL'dir).
- Bir vasiyetname düzenleyerek bir yardım vakfına 300.000300.000 TL bırakmıştır.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca yapılacak bir tenkis hesaplamasında, tenkis sırası ve uygulanacak hükümlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tenkis davasında öncelikle ölüme bağlı tasarruf olan vakfa yönelik kazandırmanın tamamı, bu miktar ihlali gidermeye yetmediği takdirde ise en yeni tarihli sağlararası kazandırma olan arkadaş (A)'ya yapılan taşınmaz devri tenkis edilir.Answer
  2. B
    Oğlu (O)'ya yapılan bağışlama, mirasçılar arasında bir kazandırma niteliğinde olduğu için tenkis sırasında vasiyetname ile yapılan kazandırmadan önce gelmelidir.
  3. C
    Arkadaş (A)'ya yapılan taşınmaz devri muvazaalı (muris muvazaası) olduğu için bu işleme karşı sadece tapu iptal ve tescil davası açılabilir; işlemin tenkis davasına konu edilmesi hukuken mümkün değildir.
  4. D
    Tenkis davası açma süresi, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlde vasiyetnameler için açılma tarihinden itibaren 20 yıldır.
  5. E
    Mirasçı eş (E)'nin saklı payı, altsoy ile birlikte mirasçı olduğu bu durumda yasal miras payının yarısıdır.

Answer

Tenkis davasında öncelikle ölüme bağlı tasarruf olan vasiyetnamenin tamamı tenkis edilir; kalan ihlal miktarı için ise sağlararası kazandırmalar içinden en yeni tarihli olan (arkadaşa yapılan bağış) tenkise tabi tutulur.
Türk Medeni Kanunu'na göre tenkis sırasının en başında ölüme bağlı tasarruflar yer alır. Olayda vakfa yapılan 300.000300.000 TL'lik vasiyet ölüme bağlı bir tasarruf olduğu için ilk sırada tenkis edilir. Ancak toplam saklı pay ihlali 350.000350.000 TL olduğu için vasiyet tek başına yeterli gelmez. Bu durumda sağlararası kazandırmalara geçilir ve en yeni tarihliden (arkadaşa yapılan 200.000200.000 TL'lik devir) başlanarak ihlal giderilene kadar (50.00050.000 TL daha) devam edilir.

Step-by-Step Solution

1
Sabit terekenin (tenkis matrahı) hesaplanması
Tereke = 400.000400.000 (Mevcut) + 300.000300.000 (O'ya bağış) + 200.000200.000 (A'ya bağış) + 300.000300.000 (Vasiyet) = 1.200.0001.200.000 TL.
Tenkis hesabı yapılırken vefat anındaki net terekeye, tenkise tabi sağlararası ve ölüme bağlı kazandırmalar eklenir.
2
Saklı payların ve tasarruf nisabının belirlenmesi
Eşin Saklı Payı: 1.200.000×1/4=300.0001.200.000 \times 1/4 = 300.000 TL. Kızın Saklı Payı: 1.200.000×3/4×1/2=450.0001.200.000 \times 3/4 \times 1/2 = 450.000 TL. Toplam Saklı Pay: 750.000750.000 TL. Tasarruf Nisabı: 450.000450.000 TL.
Eşin altsoyla mirasçılığı durumunda saklı payı yasal payının tamamıdır; altsoyun saklı payı ise yasal payının yarısıdır.
3
İhlal miktarının ve tenkis sırasının tespiti
Toplam Kazandırma: 800.000800.000 TL. İhlal: 800.000450.000=350.000800.000 - 450.000 = 350.000 TL. Sıra: 1. Vasiyet (300.000300.000 TL'nin tamamı), 2. Kalan 50.00050.000 TL için en yeni bağış (Arkadaş A).
TMK m. 563'e göre ölüme bağlı tasarruflar orantılı olarak, yetmezse sağlararası kazandırmalar yeniden eskiye doğru tenkis edilir.

Key Concept

Tenkis Sırası ve Saklı Pay Oranları

Practice More

Tenkis davasında 'sabit tereke' hesaplanırken pasiflerin (cenaze giderleri, mühürleme giderleri vb.) düşülmesi ve tenkise tabi kazandırmaların eklenmesi konusuna çalışılması önerilir.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question