Question

Difficulty: Mediumİdari Teşkilatın Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Denetimi

İdarenin bütünlüğü ilkesini sağlamak amacıyla öngörülen hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri arasındaki temel hukuki farklılıklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İdari vesayet makamı, yerinden yönetim kuruluşunun organları yerine geçerek karar alma yetkisine kural olarak sahip değildir.Answer
  2. B
    Hiyerarşi denetimi farklı kamu tüzel kişileri arasında gerçekleşirken idari vesayet denetimi aynı kamu tüzel kişiliği içerisinde gerçekleşir.
  3. C
    Hiyerarşik amir, astın işlemlerini sadece hukuka uygunluk yönünden denetleyebilir; yerindelik denetimi yapma yetkisi yoktur.
  4. D
    İdari vesayet denetimi genel bir yetki olup herhangi bir kanuni düzenlemeye ihtiyaç duyulmadan her durumda kullanılabilir.
  5. E
    Hiyerarşik amir, astın işlemlerini hukuka aykırı bulsa dahi iptal edemez; sadece işlemin uygulanmasını durdurabilir.

Answer

İdari vesayet makamının denetlediği organın yerine geçerek karar alma (yerine geçme) yetkisine kural olarak sahip olmaması, hiyerarşi denetimi ile arasındaki en temel farklardan biridir.
İdari vesayet makamı, denetlediği yerinden yönetim kuruluşu adına kural olarak onun yerine geçerek işlem yapamaz (yerine geçme yetkisinin yokluğu). Bu durum, yerinden yönetim kuruluşlarının kamu tüzel kişiliğine ve özerkliğine sahip olmasının bir sonucudur. Oysa hiyerarşi ilişkisinde üst, astın yerine geçerek işlem tesis edebilir.

Step-by-Step Solution

1
Kavramların tüzel kişilik kapsamını belirlemek
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisidir; idari vesayet ise merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları (farklı tüzel kişiler) üzerindeki denetimidir.
İdarenin bütünlüğü ilkesi (Anayasa m. 123) bu iki farklı denetim yoluyla sağlanır.
2
Denetimin yetki sınırlarını analiz etmek
Hiyerarşik amir; iptal, değiştirme ve yerine geçme yetkilerine sahipken; vesayet makamı sadece kanunda sayılan sınırlı yetkilere (iptal, onay, bazen durdurma) sahiptir ancak yerine geçerek karar alamaz.
Yerinden yönetimin özerkliğini korumak amacıyla idari vesayet yetkisi sınırlı ve istisnai tutulmuştur.

Key Concept

İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi (Genel/Tam Yetki) ve İdari Vesayet (İstisnai/Sınırlı Yetki) Ayrımı

Practice More

Vali ile Belediye Başkanı arasındaki denetim ilişkisinin türü ve kapsamı üzerine çalışılması önerilir.
Estimated Time:50s
Rate this question