Question

Difficulty: HardHak Yoksunlukları: Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma

Kendi arazisinde yapı ruhsatı olmaksızın yürüttüğü inşaat faaliyetinde gerekli güvenlik önlemlerini almaması neticesinde yoldan geçen bir kişinin ağır yaralanmasına neden olan (taksirle yaralama) mimar Faruk, bu eyleminden ötürü 11 yıl 66 ay hapis cezasına çarptırılmıştır. Faruk ayrıca, komşusuyla husumeti nedeniyle işlediği kasten yaralama suçundan dolayı da 33 yıl hapis cezasına mahkûm edilmiştir. Her iki cezası kesinleşen ve infazına başlanan Faruk evli olup, ergin olmayan bir çocuk babasıdır ve bir yardım vakfının da denetim kurulu başkanıdır.

Faruk'un mahkûmiyetlerine bağlı olarak uygulanacak hak yoksunluklarına (TCK m.53) ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Ceza hukukunda kıyas yasağı aleyhe kıyası mutlak surette engellemediğinden, Faruk'un taksirle yaralama suçundan aldığı cezanın infazı süresince de toplum güvenliği gerekçesiyle vakıf yöneticiliği ve velayet hakları, kasten işlenen suçlarda olduğu gibi otomatik olarak kısıtlanır.
  2. B
    Faruk'un kasten yaralama suçundan aldığı 33 yıllık hapis cezası, süresi itibarıyla kısa süreli hapis cezası sayılarak zorunlu olarak seçenek yaptırımlara çevrilmesi gereken yaptırımlardan olduğundan, Faruk hak yoksunluklarına tabi tutulmadan cezasını infaz edebilir.
  3. C
    Cezaların infazı devam ederken hak yoksunluklarının kapsamını genişleten ve süresini ömür boyu (sürekli) olarak belirleyen yeni bir kanun yürürlüğe girerse, 'derhal uygulama ilkesi' gereğince bu aleyhe düzenleme Faruk'un vakıf denetçiliği hakkını sürekli olarak sonlandırmak üzere geçmişe yürütülür.
  4. Faruk, kasten yaralama suçundan aldığı hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar kural olarak vakıf denetim kurulu başkanlığı yapamayacak ve kendi altsoyu üzerindeki velayet hakkını kullanamayacaktır; ancak bu cezanın infazı sırasında koşullu salıverilirse, velayet hakkını hapis cezasının tamamen infaz edilmesini beklemeden kullanmaya başlayabilecektir.Answer
  5. E
    Faruk'un kasten işlediği suça ilişkin mahkemece cezanın ertelenmesi kararı verilmiş olsaydı bile, ceza süresi 22 yılı aştığı için denetim süresi boyunca velayet hakkı dâhil TCK'da sayılan tüm haklardan kesintisiz olarak yoksun bırakılması yasal bir zorunluluk olurdu.

Answer

Doğru seçenek, kasten işlenen suçtan ötürü infaz süresince hak yoksunluğunun uygulanacağını ancak koşullu salıverilme durumunda altsoy üzerindeki velayet hakkının infaz tamamlanmadan geri kazanılacağını ifade eden seçenektir.
TCK m.53/1'e göre belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma, yalnızca kasten işlenen suçlardan dolayı verilen hapis cezalarının kanuni bir sonucudur. Taksirli suçlarda bu madde doğrudan uygulanmaz. TCK m.53/2 uyarınca yoksunluk kural olarak hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürer. Ancak TCK m.53/3, koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından kısıtlamanın kalkacağını hüküm altına almıştır. Dolayısıyla kasten suç işleyen kişi, vakıf denetçiliğine infaz bitene kadar dönemese de, koşullu salıverilme ile birlikte kendi çocuğu üzerindeki velayet hakkını geri kazanacaktır.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki suç türlerinin hak yoksunlukları bakımından ayrımının yapılması.
Taksirle işlenen suçlarda TCK m.53 doğrudan uygulanmaz. Hak yoksunlukları yalnızca kasten işlenen suçtan (3 yıllık mahkûmiyet) dolayı doğar.
TCK m.53/1 kuralının yalnızca kasten işlenen suçlardan dolayı verilen hapis cezalarını kapsaması.
2
Hak yoksunluklarının süresinin belirlenmesi.
Yoksunluk kural olarak hapis cezasının infazı tamamen bitene kadar devam eder.
TCK m.53/2'de belirtilen genel süre kuralının uygulanması.
3
Koşullu salıverilme ihtimalinde istisnai durumun değerlendirilmesi.
Hükümlü koşullu salıverilirse kendi çocuğu (altsoyu) üzerindeki velayet hakkını yeniden kullanabilir, ancak vakıf denetçiliği hakkı infaz sonuna dek kısıtlı kalır.
TCK m.53/3'te yer alan, altsoy üzerindeki velayet hakkına ilişkin lehe istisnanın dikkate alınması.

Key Concept

Hak Yoksunluklarının Uygulama Şartları ve Süresi
Rate this question