Examkin

Question

Difficulty: MediumHak Yoksunlukları: Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma

Özel bir şirkette muhasebeci olarak görev yapan Derya, kasten işlediği 'hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma' suçundan 3 yıl, hafta sonu aracıyla seyir halindeyken karıştığı trafik kazası neticesinde 'taksirle yaralama' suçundan ise 1 yıl hapis cezasına mahkûm olmuştur. Her iki cezası kesinleşerek infaz kurumuna alınan Derya, cezaevinde geçirmesi gereken süreyi iyi halli olarak tamamlamış ve koşullu salıverilme kararıyla tahliye edilmiştir. Derya'nın aynı zamanda ergin olmayan bir çocuğu bulunmaktadır.

Türk Ceza Kanunu'nun hak yoksunluklarına ilişkin düzenlemeleri dikkate alındığında, Derya'nın durumuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi hukuken isabetlidir?

  1. Taksirle işlediği suçtan dolayı genel bir hak yoksunluğuna tabi tutulamaz; kasten işlediği suçtan doğan yoksunluklar cezanın infazı tamamlanıncaya kadar sürer, ancak koşullu salıverilmesiyle birlikte kendi çocuğu üzerindeki velayet hakkını yeniden kullanabilir.Answer
  2. B
    Her iki suçtan dolayı da hapis cezası aldığı için hak yoksunlukları birleştirilerek uygulanır ve koşullu salıverilme kararı ile birlikte Derya'nın mahrum bırakıldığı tüm haklar tamamen kendisine iade edilir.
  3. C
    Hak yoksunlukları sadece kasten işlediği suçtan dolayı doğar ve koşullu salıverilme tarihinden itibaren Derya hiçbir kısıtlama olmaksızın kamu görevi üstlenme dâhil tüm haklarını serbestçe kullanmaya başlar.
  4. D
    Yalnızca kasten işlediği suç sebebiyle hak yoksunlukları uygulanacak olup, koşullu salıverilme kararı çocuğunun üzerindeki velayet hakkını etkilemez; bu hak ancak cezanın infazı tamamen bittiğinde geri kazanılır.
  5. E
    Kasten işlediği suçtan kaynaklanan hak yoksunlukları, cezanın infazı tamamlandıktan sonra dahi kural olarak ömür boyu devam eder ve ancak mahkemeden alınacak memnu hakların iadesi kararıyla ortadan kalkabilir.

Answer

Derya sadece kasten işlediği suçtan dolayı hak yoksunluklarına tabi olur ve bu yoksunluklar kural olarak infaz tamamlanıncaya kadar sürer; ancak koşullu salıverilmesiyle birlikte altsoyu (çocuğu) üzerindeki velayet hakkını önceden kullanmaya başlayabilir.
Belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma, yalnızca kasten işlenen suçlardan mahkûmiyetin kanuni sonucudur; bu sebeple Derya'nın taksirli suçu bu kapsama girmez. Kasten işlenen suçtan doğan bu yoksunluklar hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar sürer. Ancak kanundaki açık istisna gereğince, koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu (çocuğu) üzerindeki velayet hakkı kısıtlaması, infaz süresinin sonu beklenmeden ortadan kalkar.

Step-by-Step Solution

1
Taksirli ve kasten işlenen suçlar açısından hak yoksunluğu uygulanabilirliğini değerlendir.
Hak yoksunlukları kural olarak yalnızca kasten işlenen suçlardan verilen hapis cezalarında uygulanır. Taksirli suçlarda genel hak yoksunluğu doğmaz.
Kanunun lafzı gereği belli hakları kullanmaktan yoksun bırakılma kasten işlenen suçların kanuni bir sonucudur.
2
Hak yoksunluklarının süresini belirle.
Hak yoksunlukları, hapis cezasının infazı tamamen bitinceye kadar devam eder.
Kişi, koşullu salıverilme kararıyla ceza infaz kurumundan çıksa dahi, infaz süresi dolana kadar kısıtlılık esastır.
3
Koşullu salıverilmenin altsoy üzerindeki velayet hakkına etkisini analiz et.
Kanundaki açık istisna gereği, koşullu salıverilen hükümlü, infaz süresi bitmemiş olsa bile kendi çocuğu (altsoyu) üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık haklarını yeniden kullanabilir.
Kanun koyucu, aile bağlarının korunması amacıyla koşullu salıverilme durumunda altsoy üzerindeki velayet hakkının geri dönmesini istisnai olarak öngörmüştür.

Key Concept

Kasten İşlenen Suçlarda Hak Yoksunluklarının Süresi ve Koşullu Salıverilme İstisnası
Rate this question

Topics

Hak Yoksunlukları: Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma