Bir üretim tesisine hammadde tedarik eden alacaklı şirket, vadesi gelmiş para alacağının tahsilini güvence altına almak amacıyla yetkili mahkemeden ihtiyati haciz kararı almış ve borçlunun deposundaki endüstriyel makineler üzerine ihtiyati haciz koydurmuştur. Haciz işlemi icra dairesi aracılığıyla gerçekleştirilirken, fabrikada bulunan bir finansal kiralama (leasing) şirketi söz konusu makinelerin kendi mülkiyetinde olduğunu ileri sürerek istihkak iddiasında bulunmuştur. Ayrıca alacaklı şirket, borçlunun diğer alacaklılarının da aynı mallara yönelebileceğinden endişe etmektedir.
Bu hukuki durum ve ihtiyati haczin etkileri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- İhtiyati haciz, borçlunun malları üzerinde ayni bir rüçhan (öncelik) hakkı yarattığından, haczedilen makinelerin daha sonra başka bir alacaklı tarafından kesin hacze konu edilip satılması halinde ihtiyati haciz sahibi satış bedelinden öncelikle tatmin edilir.Answer
- BHaciz işlemi esnasında mülkiyet iddiasında bulunan finansal kiralama şirketinin istihkak davası açabilmesi için, alacaklının esasa ilişkin icra takibine geçerek ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesini beklemesine gerek yoktur.
- CUygulanan bu hukuki müessese, uyuşmazlık konusu malın doğrudan aynına yönelik bir koruma sağlayan ihtiyati tedbir kararından farklı nitelikte olup, yalnızca para alacaklarının tahsilini güvence altına alma işlevine sahiptir.
- DAlacaklının kanuni hak düşürücü süreler içinde esasa ilişkin icra takibi başlatması ve borçluya gönderilen ödeme emrinin itirazsız kesinleşmesi durumunda, mevcut ihtiyati haciz başkaca bir talebe gerek kalmaksızın kendiliğinden kesin hacze dönüşür.
- EMahkemeden ihtiyati haciz kararı alınması ve bu kararın icra dairesi aracılığıyla infaz edilmesi, kural olarak borcun esasına ilişkin maddi hukuktaki zamanaşımı süresini kesen bir işlem niteliği taşımaz.
Answer
İhtiyati haczin mallar üzerinde ayni bir rüçhan (öncelik) hakkı yarattığını ve satış bedelinden öncelikle tatmin edilme hakkı verdiğini belirten ifade yanlıştır.
İhtiyati haczin borçlunun malları üzerinde ayni bir rüçhan (öncelik) hakkı yarattığını belirten seçenek yasal düzenlemelere aykırıdır. İcra ve İflas Hukuku'nda ihtiyati haciz, alacaklıya rehin gibi bir öncelik hakkı bahşetmez. Başka bir alacaklının kesin haciz koydurup malı sattırması durumunda, ihtiyati haciz sahibi alacaklı satış bedelinden rüçhanlı (öncelikli) olarak ödeme alamaz. Kanun koyucu bu durumda ihtiyati haciz sahibini korumak için 'ihtiyati hacze iştirak' (İİK m. 268) kurumunu öngörmüştür; yani ihtiyati haciz sahibi, konulan o kesin hacze kendiliğinden katılır ve satış bedeli garameten (orantılı) paylaştırılır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İhtiyati Haczin İcra Hukukundaki Etkileri ve İstihkak Prosedürü