Examkin

Question

Difficulty: HardTenkis Davası

Mirasbırakan (M)(M), mirasçı olarak eşi (E)(E) ve kızı (K)(K)’yi bırakarak 01.03.202501.03.2025 tarihinde vefat etmiştir. Mirasın açıldığı tarihteki net tereke (borçlar düşüldükten sonra) 200.000200.000 TL'dir. (M)(M)'nin sağlığında yaptığı tasarruflar şöyledir:

* Vasiyetname ile bir vakfa 300.000300.000 TL bırakmıştır.
* Ölümünden 22 yıl önce, saklı payları ihlal kastıyla arkadaşı (A)(A)'ya 200.000200.000 TL bağışlamıştır.
* Ölümünden 44 yıl önce, saklı payları ihlal kastıyla yeğeni (Y)(Y)'ye 100.000100.000 TL bağışlamıştır.

Kızı (K)(K), bu tasarrufların saklı payını ihlal ettiğini 15.06.202515.06 .2025 tarihinde öğrenmiştir. Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, kızı (K)(K) tarafından açılacak tenkis davası ve tenkis sırası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tenkis işlemine öncelikle vasiyetnameden başlanır; bu kapsamda vasiyetin tamamı (300.000300.000 TL) ve ardından en yeni tarihli bağış olan arkadaş (A)(A)’ya yapılan kazandırmanın bir kısmı (112.500112.500 TL) tenkis edilir.Answer
  2. B
    Tüm kazandırmalar (vasiyet ve bağışlar) saklı payı ihlal eden toplam miktar üzerinden, tarih ve nitelik ayrımı gözetilmeksizin orantılı olarak tenkis edilir.
  3. C
    Sağlararası kazandırmalar, ölüme bağlı tasarruflardan önce tenkis edileceği için öncelikle yeğen (Y)(Y) ve arkadaş (A)(A)’ya yapılan bağışların tamamı tenkis edilir.
  4. D
    Bağışlar arasında tenkis yapılırken tarih sırasına bakılmaz; en eski tarihli bağış olan yeğen (Y)(Y)’ye yapılan kazandırma, arkadaş (A)(A)’ya yapılan kazandırmadan önce tenkis edilir.
  5. E
    Tenkis davası açma süresi mirasın açılma tarihinden itibaren 33 ay olduğu için, kızı (K)(K)’nin Haziran ayında yaptığı öğrenme beyanı davanın süreden reddine yol açar.

Answer

Tenkis işlemine öncelikle vasiyetnameden başlanır; vasiyetin tamamı (300.000300.000 TL) ve ardından arkadaşa yapılan bağışın bir kısmı (112.500112.500 TL) tenkis edilir.
Tenkis davasında izlenecek yasal sıra (TMK m. 563) şöyledir: Öncelikle ölüme bağlı tasarruflar (vasiyetnameler, mirasçı atamalar) kendi aralarında orantılı olarak tenkis edilir. Eğer ihlal hala kapanmamışsa, sağlararası kazandırmalara (bağışlar vb.) geçilir. Sağlararası kazandırmalar ise 'tarih sırasına göre en yeni olandan en eski olana doğru' tenkis edilir. Senaryoda 412.500412.500 TL'lik ihlal vardır. Önce vasiyetin tamamı (300.000300.000 TL) gider. Kalan 112.500112.500 TL için bağışlara bakılır. Arkadaşa yapılan bağış (22 yıl önce) yeğene yapılandan (44 yıl önce) daha yenidir, bu yüzden tenkis arkadaşın payından devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Tenkis hesabına esas terekenin (sanal tereke) belirlenmesi.
Net tereke (200.000200.000 TL) + Bağış A (200.000200.000 TL) + Bağış Y (100.000100.000 TL) = 500.000500.000 TL.
Tenkis hesabı yapılırken sağlararası kazandırmalar terekeye eklenir.
2
Saklı pay oranlarının ve miktarlarının hesaplanması.
Eş: 1/41/4 (yasal payın tamamı) = 125.000125.000 TL; Kız: 3/4×1/23/4 \times 1/2 (yasal payın yarısı) = 3/83/8 = 187.500187.500 TL. Toplam Saklı Pay: 312.500312.500 TL.
TMK m. 506 uyarınca altsoy ile birlikte mirasçı olan eşin saklı payı yasal payının tamamı, altsoyunki ise yarısıdır.
3
Tasarruf edilebilir kısmın ve ihlal miktarının tespiti.
Tasarruf edilebilir kısım: 500.000−312.500=187.500500.000 - 312.500 = 187.500 TL. Yapılan toplam tasarruf: 300k300k (Vasiyet) + 200k200k (A) + 100k100k (Y) = 600.000600.000 TL. İhlal: 600.000−187.500=412.500600.000 - 187.500 = 412.500 TL.
Mirasbırakanın tasarruf edilebilir kısmını aşan miktar saklı payları ihlal eder.
4
Tenkis sırasının uygulanması.
Önce Vasiyet (300.000300.000 TL) tenkis edilir. Kalan ihlal: 412.500−300.000=112.500412.500 - 300.000 = 112.500 TL. Bu miktar en yeni tarihli bağış olan arkadaş (A)(A)’nın kazandırmasından (200.000200.000 TL) alınır.
TMK m. 563'e göre önce ölüme bağlı tasarruflar, sonra en yeniden başlayarak sağlararası kazandırmalar tenkis edilir.

Key Concept

Tenkis Sırası (Ölüme Bağlı Tasarruflar → Sağlararası Kazandırmalar) ve Hesaplama Usulü

Practice More

Mirasbırakanın saklı payı ihlal kastı olmasaydı, bağışların hangi durumlarda tenkise tabi olacağını (TMK m. 565) tekrar ediniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Tenkis Davası

More questions from this topic