Question

Difficulty: Medium1982 Anayasası'nın Hazırlanış Süreci ve Geçiş Dönemi

Türkiye'de anayasal geçiş dönemlerini inceleyen bir akademisyen, 1982 Anayasası'nın hazırlık süreci ile bu anayasanın yürürlüğe girmesini izleyen 'Geçiş Dönemi'ne dair bir makale kaleme almaktadır. Makalenin odak noktası, 1980-1982 yılları arasında faaliyet gösteren organların yetki dağılımı ve Anayasa'nın geçici maddelerinin getirdiği hukuki statülerdir.

Bu akademisyenin makalesinde yer vereceği aşağıdaki tespitlerden hangisi, 1982 Anayasası'nın hazırlık süreci ve geçici madde hükümleriyle uyumludur?

  1. Danışma Meclisinin hazırladığı anayasa taslağı üzerinde nihai değişiklik yapma ve metne son şeklini verme yetkisi Milli Güvenlik Konseyine aittir; ayrıca anayasanın halkoylamasıyla kabul edilmesiyle birlikte Konsey Başkanı yedi yıllık süre için Cumhurbaşkanı sıfatını kazanmıştır.Answer
  2. B
    Kurucu Meclisi oluşturan Milli Güvenlik Konseyi ve Danışma Meclisi, anayasa taslağını ortak bir genel kurulda eşit oy hakkıyla görüşüp karara bağlamış, böylece askerî ve sivil kanat arasında mutlak bir yetki dengesi kurulmuştur.
  3. C
    Geçici maddelere göre, 1982 Anayasası'nın yürürlüğe girmesinin ardından Milli Güvenlik Konseyi üyeleri doğrudan 'Tabii Senatör' statüsü elde ederek yasama görevlerini ömür boyu sürdürme hakkı kazanmışlardır.
  4. D
    1980-1982 yılları arasındaki geçiş döneminde Milli Güvenlik Konseyi tarafından çıkarılan kanunların Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilmesi, anayasanın geçici maddeleriyle açıkça güvence altına alınmıştır.
  5. E
    Anayasa hazırlık sürecine demokratik meşruiyet kazandırmak amacıyla, 12 Eylül 1980 öncesinde kapatılmış olan siyasi partilerin temsilcileri Danışma Meclisine özel kontenjanla dâhil edilmiştir.

Answer

Anayasa taslağına son şeklini verme yetkisinin Milli Güvenlik Konseyine ait olduğunu ve anayasanın kabulüyle Konsey Başkanının Cumhurbaşkanı sıfatını kazandığını belirten seçenek.
1982 Anayasası'nı hazırlayan Kurucu Meclis, sivil kanat konumundaki Danışma Meclisi ve askerî kanat konumundaki Milli Güvenlik Konseyinden oluşmuştur. Ancak bu ikili yapı arasında eşitlik yoktur; Danışma Meclisinin hazırladığı taslağa son şeklini verme ve metni halkoyuna sunma yetkisi münhasıran Milli Güvenlik Konseyine aittir. Ek olarak, Anayasa'nın Geçici 1. Maddesi uyarınca anayasanın halkoylamasıyla kabulü, aynı zamanda Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Kenan Evren'in 7 yıllık süre için Cumhurbaşkanı sıfatını kazanması sonucunu doğurmuştur.

Step-by-Step Solution

1
1982 Anayasası'nı hazırlayan Kurucu Meclis'in organları arasındaki yetki hiyerarşisini analiz etme.
Kurucu Meclis'in askerî kanadı olan Milli Güvenlik Konseyi (MGK) ile sivil kanadı olan Danışma Meclisi (DM) arasında eşitlik yoktur. Taslak hazırlama DM'ye, son sözü söyleme ve onaylama yetkisi MGK'ya aittir.
Anayasa hukuku doktrininde ve Kurucu Meclis Kanunu'nda askerî vesayetin kesin iradesinin nasıl hukuki metne dönüştüğünü tespit etmek.
2
1982 Anayasası'nın Geçici 1. Maddesi ile getirilen yönetim yapısını tespit etme.
Halkoylamasında Anayasa'nın kabul edilmesiyle birlikte Milli Güvenlik Konseyi Başkanının doğrudan 7 yıllık bir süre için Cumhurbaşkanı seçilmiş sayılması kuralı teyit edilir.
Geçiş dönemi organlarının şahsi ve kurumsal statülerindeki değişimi saptamak.
3
Seçeneklerde yer alan 1961 Anayasası'na özgü kurumları (Tabii Senatörlük) ve geçici madde 15 hükümlerini (yargı muafiyeti) eleme.
Tabii senatörlük, ortak genel kurul yetkisi, siyasi parti temsilciliği ve anayasal yargı denetimi ifadeleri içeren çeldirici seçeneklerin yanlış olduğu saptanır.
İki anayasa dönemi arasındaki en kritik farkları ayıklayarak doğru bilgiye ulaşmak.

Key Concept

1982 Anayasası Kurucu Meclis Hiyerarşisi ve Geçiş Dönemi Rejimi
Rate this question