Question

Difficulty: MediumAnayasa Kavramı ve Anayasacılık Hareketleri

Anayasa hukukunda 'maddi anlamda anayasa' kavramı, kuralların ismine, dış biçimine veya kabul ediliş yöntemine bakılmaksızın; sadece kuralın içeriğine ve düzenlediği konunun niteliğine odaklanır. Buna göre, bir hukuk kuralının maddi anlamda anayasa kuralı olarak kabul edilebilmesi için sahip olması gereken temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Normlar hiyerarşisinde en üst basamakta yer alarak diğer tüm hukuk kurallarına dayanak oluşturması
  2. B
    Anayasa metni içerisinde yer alması ve kanunlardan daha zor yöntemlerle değiştirilebilmesi
  3. Devletin temel kuruluşunu, işleyişini ve kişilerin temel hak ve hürriyetlerini düzenleyen bir içeriğe sahip olmasıAnswer
  4. D
    Sadece asli kurucu iktidar tarafından yeni bir metin olarak kaleme alınmış olması
  5. E
    Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilen bir norm olması

Answer

Maddi anlamda anayasa, devletin temel organlarını ve bireylerin temel haklarını düzenleyen içeriksel kriterdir.
Maddi anlamda anayasa anlayışında, bir normun anayasa sayılabilmesi için o normun normlar hiyerarşisindeki yerine veya kabul ediliş usulüne bakılmaz. Önemli olan normun içeriğidir. Eğer bir hukuk kuralı devletin temel organlarını, bu organların birbirleriyle olan ilişkilerini, devletin yapısını veya kişilerin temel hak ve hürriyetlerini düzenliyorsa, bu kural maddi anlamda bir anayasa kuralıdır. Örneğin, anayasa metni dışında kalan 'Milletvekili Seçimi Kanunu'ndaki bazı kurallar maddi anlamda anayasa kuralı niteliğindedir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa tanımlarının (maddi ve şekli) kapsamının belirlenmesi
Maddi tanım içerik (devletin yapısı, organlar, haklar) odaklıyken; şekli tanım usul, hiyerarşi ve metne odaklanır.
Soruda sorulan maddi anlam kavramını şekli anlamdan ayıran temel farkı tespit etmek için gereklidir.
2
Maddi kriterin unsurlarının incelenmesi
Maddi anlamda bir kural, örneğin bir kanun içerisinde yer alsa bile (örn. Seçim Kanunu) eğer devletin işleyişini düzenliyorsa maddi anlamda anayasa kuralıdır.
Doğru seçeneği belirlemek için kuralın nerede olduğundan ziyade ne anlattığına bakılmalıdır.
3
Seçeneklerin bu doğrultuda elenmesi
Devletin temel kuruluşu, işleyişi ve haklarla ilgili ifadeyi içeren seçenek doğru kabul edilir.
Hiyerarşi, usul ve kurucu iktidar vurguları şekli veya kurumsal yaklaşımlardır, içeriksel (maddi) yaklaşım değildir.

Key Concept

Maddi Anayasa vs Şekli Anayasa
Rate this question