Examkin

Question

Difficulty: HardYazılı Kaynaklar ve Hiyerarşi

2017 Anayasa değişiklikleri ile düzenlenen güncel normlar hiyerarşisi ve Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi çerçevesinde; temel hak ve özgürlükler kapsamına girmeyen bir özel hukuk uyuşmazlığında, yürürlükte bulunan bir Kanun hükmü ile bu kanundan daha sonraki bir tarihte yürürlüğe giren ve aynı konuyu farklı şekilde düzenleyen bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) hükümleri çatışmaktadır. Bu durumda hâkimin uyuşmazlığa uygulayacağı kural ve dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kanun hükmünü esas almalıdır; zira normlar hiyerarşisinde kanun Cumhurbaşkanlığı kararnamesinden üstündür ve çatışma halinde üst normun hükmü uygulanır.Answer
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesini esas almalıdır; zira 'sonraki tarihli düzenleme önceki tarihli düzenlemeyi yürürlükten kaldırır' (lex posterior) ilkesi gereği yeni olan norm uygulanır.
  3. C
    Milletlerarası andlaşma hükümlerini araştırmalıdır; zira usulüne göre yürürlüğe konulmuş tüm andlaşmalar hiyerarşide kanun ve kararnamelerin üzerinde yer alır.
  4. D
    Kanun ve CBK arasında bir hiyerarşi bulunmadığı için uyuşmazlıkta 'hukuk boşluğu' olduğunu kabul ederek kendi yaratacağı hukuk kuralına göre karar vermelidir.
  5. E
    Hâkim, takdir yetkisini kullanarak somut uyuşmazlığın özelliklerine göre Kanun veya CBK hükmünden birini seçerek uygulama hakkına sahiptir.

Answer

Hâkim, normlar hiyerarşisinde daha üstte yer alan Kanun hükmünü esas almalıdır; çünkü Anayasa'nın 104. maddesi uyarınca kanun ile CBK çatıştığında kanun hükümleri uygulanır.
Türk hukuk sisteminde 2017 Anayasa değişiklikleri sonrasında, normlar hiyerarşisinde 'Kanun' düzeyi 'Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi' düzeyinden üstte yer alır. Anayasa'nın 104. maddesinin 8. fıkrası açıkça; Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde, kanun hükümlerinin uygulanacağını düzenlemiştir. Bu durum 'üst normun alt norma üstünlüğü' (lex superior) ilkesinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Çatışan normların türünü ve hiyerarşideki yerini belirle.
Kanun (Yasama işlemi) ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Yürütme işlemi) çatışmaktadır.
Yazılı kaynakların hangisinin öncelikle uygulanacağını saptamak için hiyerarşik konumlarının bilinmesi gerekir.
2
Uyuşmazlık konusunun 'temel hak ve özgürlük' olup olmadığını kontrol et.
Konu temel haklar kapsamında değildir (Andlaşma önceliği kuralı devre dışı).
Anayasa m. 90/5 uyarınca temel haklara ilişkin andlaşmaların özel bir öncelik statüsü vardır.
3
Anayasa'nın 104/8. maddesindeki çatışma kuralını uygula.
Kanun hükmü, CBK'ya karşı hiyerarşik üstünlüğe (Lex Superior) sahiptir.
Güncel anayasal düzende, kanunlar CBK'lardan üstün kabul edilmiş ve çatışma halinde kanuna öncelik tanınmıştır.

Key Concept

Lex Superior (Üst Normun Önceliği) ve Kanun-CBK Çatışma Kuralı

Hints

1
Anayasa'nın 104. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin kanunlarla olan ilişkisine odaklanın.

Practice More

Temel hak ve özgürlüklere ilişkin bir milletlerarası andlaşma ile kanun çatışsaydı cevabın nasıl değişeceğini düşünün (Anayasa m. 90/5).
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Yazılı Kaynaklar ve Hiyerarşi

More questions from this topic