Question

Difficulty: HardKolluk Yetkisinin Sınırları ve Ölçülülük İlkesi

Bir il valisi, turizm potansiyeli yüksek ve tarihi dokusuyla bilinen bir ilçede, bölge halkının ve turistlerin huzur ve sükununu (dirlik ve esenliğini) korumak amacıyla bir karar almıştır. Bu karara göre, ilçe genelindeki tüm inşaat faaliyetleri yılın 12 ayı boyunca tamamen durdurulmuş; yasak kapsamına sadece dış cephe ve gürültülü işler değil, çevreye herhangi bir ses veya görüntü etkisi olmayan kapalı alanlardaki iç mekan tadilatları da dahil edilmiştir.

İdare hukukundaki "ölçülülük" ilkesi ve kolluk yetkisinin sınırları dikkate alındığında, idarenin tesis ettiği bu işlem öncelikle ölçülülük ilkesinin hangi alt unsuru bakımından hukuka aykırılık teşkil etmektedir?

  1. A
    Elverişlilik (Uygunluk)
  2. Gereklilik (Zorunluluk)Answer
  3. C
    Dar anlamda orantılılık
  4. D
    Yetki tecavüzü
  5. E
    Adli kolluk faaliyetinin kapsamına girmesi

Answer

İdare hukukunda ölçülülük ilkesinin 'gereklilik' (zorunluluk) alt unsuru uyarınca, idare bir amaca ulaşmak için hak ve özgürlükleri 'en az kısıtlayan' yöntemi seçmelidir; daha hafif bir tedbirle sonuç alınabiliyorsa ağır tedbire başvurulamaz.
İdare hukukunda gereklilik (zorunluluk) alt ilkesi, idarenin bir kamu yararı amacına ulaşmak için temel hakları kısıtlarken, bu amaca ulaşmaya yetecek olan 'en hafif' aracı seçmesini emreder. Olaydaki senaryoda, valinin sessizliği sağlamak için sadece gürültü çıkaran faaliyetleri veya sadece turizm sezonunu kısıtlaması mümkünken; hiçbir etkisi olmayan kapalı alan tadilatlarını dahi yıl boyu yasaklaması, amaca ulaşmak için 'gerekli olandan fazlasını' yaptığını gösterir. Bu durum gereklilik unsuruna aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin amacını ve kapsamını analiz etmek.
Amaç kamu esenliğini (gürültüsüz ortamı) sağlamaktır. Kapsam ise 12 aylık tüm inşaat ve iç mekan tadilatlarıdır.
İşlemin ölçülü olup olmadığını anlamak için önce neyin, ne amaçla sınırlanmak istendiği netleştirilmelidir.
2
Alternatif (daha hafif) yöntemlerin varlığını sorgulamak.
Gürültüsüz iç mekan tadilatlarına izin verilmesi veya yasağın sadece yoğun turizm sezonuyla sınırlandırılması gibi daha hafif yöntemler mevcuttur.
Eğer aynı amaca daha az kısıtlayıcı bir yolla ulaşılabiliyorsa, ağır olan yöntem 'gereklilik' (zorunluluk) unsuruna aykırı hale gelir.
3
Ölçülülük ilkesinin alt unsurları arasında eleme yapmak.
İşlem teknik olarak amaca hizmet ettiği için 'elverişli'dir ancak 'gerekli' olandan fazlasını kapsamaktadır.
Ölçülülük testinde elverişlilikten sonra gelen gereklilik aşaması, en az müdahale ilkesini temsil eder.

Key Concept

Ölçülülük ilkesinin alt unsurlarından gereklilik (zorunluluk), seçilen aracın amaca ulaşmak için 'vazgeçilmez' ve 'en hafif' araç olmasını zorunlu kılar.

Practice More

Ölçülülük ilkesinin alt unsurları arasındaki hiyerarşiyi (elverişlilik -> gereklilik -> orantılılık) pekiştirmek için Danıştay kararlarındaki 'en hafif müdahale' vurgusuna dikkat ediniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question