Question

Difficulty: MediumAnayasa Mahkemesi: Kuruluşu ve Üyeleri

Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal yargı organı olan Anayasa Mahkemesi, farklı hukuki kaynaklardan gelen on beş üyenin katılımıyla oluşan karma bir yapıya sahiptir. Bu yapının oluşturulmasında anayasa koyucu, hem yasama organına hem de yürütme organına belirli kontenjanlar dâhilinde üye seçme yetkisi vermiştir. Buna göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin nitelikleri ve seçimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi mevzuata aykırıdır?

  1. Baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden yapılacak bir üyenin seçimi, Adalet Bakanının teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından gerçekleştirilir.Answer
  2. B
    Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından her bir boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üyenin seçimi, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oyla yapılır.
  3. C
    Yükseköğretim Kurulunun, kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumları öğretim üyeleri arasından göstereceği adaylar içinden üç üye Cumhurbaşkanınca seçilir.
  4. D
    Bir kimsenin Anayasa Mahkemesi üyesi seçilebilmesi için kırk beş yaşını doldurmuş olması ve seçileceği kaynağa göre anayasada öngörülen mesleki çalışma süresi şartını taşıması zorunludur.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üyenin, altmış beş yaşını doldurmamış olsa dahi yeniden Anayasa Mahkemesi üyesi olarak seçilmesi mümkün değildir.

Answer

Mevzuata aykırı olan ifade, baro başkanlarının göstereceği adaylar içinden seçilecek üyenin Cumhurbaşkanı tarafından Adalet Bakanının teklifiyle seçileceğini belirten seçenektir.
1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre, baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden bir üyeyi seçme yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi üye seçim sürecinin hiçbir aşamasında 'Adalet Bakanının teklifi' gibi bir usul öngörülmemiştir. Cumhurbaşkanı, serbest avukatlar arasından doğrudan (aday gösterilmeksizin) üye seçebilir ancak bu durum baro başkanlarının aday gösterme süreciyle ilgili değildir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Mahkemesine üye seçme yetkisine sahip olan organları (TBMM ve Cumhurbaşkanı) ve bu organların hangi kaynaklardan üye seçtiğini hatırlayın.
TBMM'nin 3, Cumhurbaşkanının ise 12 üye seçtiği tespit edilir.
Seçeneklerdeki eşleştirmelerin doğruluğunu kontrol etmek için temel kontenjan dağılımının bilinmesi gerekir.
2
Seçeneklerde verilen 'seçim makamı' ve 'aday kaynağı' eşleştirmelerini anayasal kurallarla karşılaştırın.
Sayıştay ve YÖK kaynaklı seçim usullerinin, yaş ve görev süresi şartlarının anayasaya uygun olduğu görülür.
Doğru ifadeleri eleyerek yanlış olan ifadeye ulaşmak için her bir kuralın anayasal dayanağı analiz edilmelidir.
3
Serbest avukatlar kontenjanı ile ilgili kuralı detaylıca inceleyin.
Baro başkanlarının gösterdiği 3 aday arasından seçim yapma yetkisinin Cumhurbaşkanına değil, TBMM'ye ait olduğu tespit edilir.
Yasama ve yürütmenin yetki alanlarının karıştırılması en sık yapılan hatalardan biridir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Seçim Usulü ve Seçim Makamları
Rate this question