Anayasa Mahkemesi: Kuruluşu ve Üyeleri

18 questions

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesinin toplam $15$ üyesinden kaç tanesi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilmektedir?

3

4

7

12

15

Show answer & explanation

Answer: $3$

Answer

1982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesi'nin

3

üyesi TBMM tarafından seçilir.

1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi

15

üyeden oluşur. Bu üyelerden iki tanesi Sayıştay Genel Kurulu'nun kendi başkan ve üyeleri arasından göstereceği adaylar arasından, bir tanesi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği adaylar arasından TBMM tarafından gizli oyla seçilir. Dolayısıyla TBMM toplamda

3

üye seçer.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısını belirle.

Mahkeme toplam

15

üyeden oluşmaktadır.

Üye dağılımını hesaplamak için toplam mevcudu bilmek gerekir.

Üyeleri seçen makamları ve kontenjanları ayır.

Üyelerin

12

tanesi Cumhurbaşkanı,

3

tanesi TBMM tarafından seçilir.

Anayasal dağılım kuralını uygulamak için makam yetkilerini bilmek gerekir.

TBMM'nin seçtiği üyelerin kaynağını doğrula.

TBMM; Sayıştay Genel Kurulu'ndan

2

, baro başkanları arasından ise

1

üye seçer.

TBMM'ye tanınan toplam kontenjanın doğruluğunu teyit etmek için alt kaynaklara bakılır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve Dağılımı

Estimated Time:45s

Question 2Question →

$1982$ Anayasası'nda, Anayasa Mahkemesinin $15$ üyeden oluştuğu, üyelerin Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanı tarafından belirli kotalar ve liyakat şartları çerçevesinde seçildiği düzenlenmiştir.

Buna göre, Anayasa Mahkemesine üye seçimiyle ilgili aşağıdaki senaryolardan hangisi Anayasa'ya uygundur?

En az

20

yıllık mesleki tecrübeye sahip

48

yaşındaki bir serbest avukatın, baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden Cumhurbaşkanı tarafından seçilmesi

Görev süresi dolan

58

yaşındaki mevcut bir Anayasa Mahkemesi üyesinin, liyakati göz önüne alınarak Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ikinci bir dönem için yeniden seçilmesi

Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından her boş yer için belirleyeceği üç aday içinden bir kişinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oylamayla seçilmesi

En az

5

yıl raportörlük yapmış olan

42

yaşındaki bir Anayasa Mahkemesi raportörünün, Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan Mahkeme üyeliğine seçilmesi

Yargıtay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üç aday içinden bir kişinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oylamayla seçilmesi

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından her boş yer için belirleyeceği üç aday içinden bir kişinin, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gizli oylamayla seçilmesi

Answer

Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından göstereceği adaylar içinden Türkiye Büyük Millet Meclisinin gizli oylamayla seçim yapmasını ifade eden seçenektir.

1982

Anayasası'nın

146

. maddesine göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa Mahkemesine seçeceği üç üyeden ikisini, Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden gizli oylamayla seçer. Bu senaryo Anayasa'nın lafzına ve usulüne tam olarak uymaktadır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçiminde yetkili makamların (TBMM ve Cumhurbaşkanı) kotalarını ve aday gösterme usullerini analiz etmek.

TBMM'nin Sayıştay ve Baro başkanlarının gösterdiği adaylardan; Cumhurbaşkanının ise Yargıtay, Danıştay, YÖK adayları ile üst kademe yöneticisi, raportör, serbest avukat gibi gruplardan seçim yaptığı belirlenir.

Seçim usulündeki makam ve aday gösterme kurallarının doğru eşleştirilip eşleştirilmediğini kontrol etmek.

Üyelerin görev süresi ve yeniden seçilme şartlarını incelemek.

Üyelerin

12

yıl için seçildiği ve bir kişinin iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemeyeceği kuralı hatırlanır.

Eski üyelerin yeniden seçilip seçilemeyeceğini tespit etmek.

Üye seçilebilmek için gereken yaş ve mesleki kıdem şartlarını değerlendirmek.

Tüm adaylar için

45

yaşını doldurmuş olma şartı bulunduğu ve raportörler için mesleki tecrübe şartının en az

5

yıl olduğu saptanır.

Adayların liyakat ve yaş açısından seçilme yeterliliğini denetlemek.

Seçeneklerdeki senaryoları anayasal kurallarla karşılaştırmak.

Sadece Sayıştay Genel Kurulunun gösterdiği adaylardan TBMM'nin seçim yapmasını içeren senaryonun tüm kurallara uyduğu sonucuna varılır.

Hukuka uygun olan geçerli prosedürü kesin olarak belirlemek.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Seçimi ve Adaylık Şartları

Question 3Question →

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi ve aday gösteren kurumlarla ilgili aşağıdaki tabloda bazı bilgiler eksik bırakılmıştır:

Aday Gösteren Kurum	Seçen Makam/Merci	Üye Sayısı
Yargıtay Genel Kurulu	Cumhurbaşkanı	$3$
Sayıştay Genel Kurulu	$I$	$2$
$II$	Cumhurbaşkanı	$2$
Baro Başkanları	Türkiye Büyük Millet Meclisi	$III$

$1982$ Anayasası'na göre, tablodaki boşluklara ( $I$ , $II$ ve $III$ ) gelmesi gereken doğru bilgiler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

I

: Türkiye Büyük Millet Meclisi;

II

: Danıştay Genel Kurulu;

III

1

I

: Cumhurbaşkanı;

II

: Yükseköğretim Kurulu;

III

3

I

: Türkiye Büyük Millet Meclisi;

II

: Sayıştay Genel Kurulu;

III

2

I

: Cumhurbaşkanı;

II

: Danıştay Genel Kurulu;

III

1

I

: Türkiye Büyük Millet Meclisi;

II

: Yükseköğretim Kurulu;

III

2

Show answer & explanation

Answer: $I$ : Türkiye Büyük Millet Meclisi; $II$ : Danıştay Genel Kurulu; $III$ : $1$

Answer

Boşluklara sırasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi, Danıştay Genel Kurulu ve

1

sayısı gelmelidir.

Anayasa'nın

146

. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi

15

üyeden oluşur. Bu üyelerden

3

'ü TBMM (

2

Sayıştay,

1

Baro),

12

'si ise Cumhurbaşkanı (Yargıtay

3

, Danıştay

2

, YÖK

3

ve doğrudan

4

üye) tarafından seçilir. Bu durumda

I

yerine TBMM,

II

yerine Danıştay ve

III

yerine

1

gelmesi zorunludur.

Step-by-Step Solution

Sayıştay kontenjanını seçen makamı belirleme

I

: Türkiye Büyük Millet Meclisi

1982

Anayasası'nın

146

. maddesine göre, Sayıştay Genel Kurulu tarafından gösterilen adaylar arasından

2

üyeyi TBMM seçer.

Cumhurbaşkanı tarafından seçilen

2

üyeli kaynağı tespit etme

II

: Danıştay Genel Kurulu

Anayasa Mahkemesine Yargıtay'dan

3

, Danıştay'dan ise

2

üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir.

Baro başkanları kontenjanının üye sayısını belirleme

III

1

Türkiye Büyük Millet Meclisi, baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği adaylar arasından toplam

1

üye seçer.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Kompozisyonu ve Seçim Yetkisi

Hints

Türkiye Büyük Millet Meclisi toplamda sadece üç üye seçme yetkisine sahiptir.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay, Danıştay ve YÖK'ten üye seçerken, TBMM Sayıştay ve Barolar'dan üye seçer.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için gerekli olan yaş (

45

) ve mesleki kıdem şartlarını tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 4Question →

1982 Anayasası'nda yapılan anayasa değişiklikleri sonrası Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yapılacak üye seçiminde; birinci turda üye tamsayısının üçte iki, ikinci turda ise üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır.

Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan, yükseköğretim kurumlarının hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından seçeceği adaylardan belirler.

Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi üyelerinden iki tanesini Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden seçer.

Serbest avukatlar arasından Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilecek adayların, mesleğinde en az

20

yıl fiilen çalışmış ve

45

yaşını doldurmuş olması zorunludur.

Anayasa Mahkemesi üyeleri

12

yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez; görev süresi bitmeden

65

yaşını dolduranlar emekliye ayrılır.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi üyelerinden iki tanesini Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden seçer.

Answer

Sayıştay Genel Kurulu'ndan aday gösterilen üyelerin seçimi Cumhurbaşkanı tarafından değil, TBMM tarafından yapılır.

Anayasa'nın

146

. maddesine göre; Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üyeyi seçme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne aittir. Cumhurbaşkanı'nın Sayıştay'dan üye seçme yetkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle Sayıştay kontenjanını Cumhurbaşkanı'na atfeden ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısını (

15

) ve bu üyeleri seçen makamları (TBMM:

3

, Cumhurbaşkanı:

12

) analiz et.

Mahkeme

15

üyeden oluşur;

3

üyeyi Meclis,

12

üyeyi Cumhurbaşkanı seçer.

Üye dağılımı ve seçici organlar arasındaki yetki paylaşımını belirlemek için gereklidir.

TBMM'nin üye seçtiği kaynakları kontrol et.

TBMM; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulu, bir üyeyi ise Baro Başkanları tarafından önerilen adaylar arasından seçer.

Sayıştay kaynaklı üyelerin hangi organ tarafından seçildiğini teyit etmek için gereklidir.

Cumhurbaşkanı'nın üye seçtiği kaynakları kontrol et.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay (

3

), Danıştay (

2

), YÖK (

3

) ve doğrudan seçeceği (

4

) kontenjanları kullanır. Sayıştay kontenjanı Cumhurbaşkanı'nda yoktur.

Hangi kurumun hangi seçici organa aday önerdiğini belirleyerek yanlış ifadeyi saptamak için gereklidir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Kontenjanları ve Organ Yetki Dağılımı

Question 5Question →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi, görev süreleri ve üyelik şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı; Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından, her boş yer için göstereceği üçer aday içinden üç üyeyi seçer.

Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez.

Anayasa Mahkemesine üye seçilebilmek için kırk beş yaşın doldurulmuş olması ve belirli bir eğitim seviyesi ile mesleki kıdem şartı aranır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üçer aday içinden bir üyeyi gizli oyla seçer.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için gösterilecek üçer aday içinden üç üyeyi seçer.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından, her boş yer için göstereceği üçer aday içinden üç üyeyi seçer.

Answer

Anayasa Mahkemesinin Sayıştay kökenli üyelerini seçme yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir ve bu kontenjan için iki üye belirlenmiştir.

1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre, Anayasa Mahkemesinin 15 üyesinden 3'ü TBMM tarafından seçilir. TBMM'nin seçtiği bu üyelerin 2'si Sayıştay Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından gösterdiği adaylardan, 1'i ise baro başkanlarının avukatlar arasından gösterdiği adaylardan seçilir. Bu nedenle, Sayıştay'dan seçilecek üyelerin Cumhurbaşkanı tarafından ve 3 kişi olarak seçileceğini belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesinin toplam üye sayısını ve seçim yetkisini analiz etme

Toplam 15 üye bulunmaktadır: 3 üye TBMM, 12 üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Üye dağılımı ve seçici makamlar arasındaki yetki paylaşımını netleştirmek için.

TBMM tarafından seçilen üyelerin kaynaklarını inceleme

TBMM; 2 üyeyi Sayıştay Genel Kurulu, 1 üyeyi ise baro başkanlarının adayları arasından seçer.

Yanlış seçeneğin (Sayıştay kökenli üyeler) hangi makam tarafından seçildiğini doğrulamak için.

Cumhurbaşkanı tarafından seçilen üyelerin kaynaklarını inceleme

Cumhurbaşkanı; 3 Yargıtay, 2 Danıştay, 3 YÖK adayları arasından ve 4 üyeyi doğrudan (üst düzey bürokrat, avukat, raportör vb.) seçer.

Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve Kontenjan Dağılımı

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev sürelerinin dolması dışında, üyeliği sona erdiren 'emeklilik' ve 'görevden çıkarma' hallerini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 6Question →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Anayasa Mahkemesine üye seçilebilmek için kişinin doldurmuş olması gereken asgari yaş ve bir üyenin görev süresi aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru olarak verilmiştir?

40

yaş -

9

yıl

45

yaş -

12

yıl

45

yaş -

15

yıl

50

yaş -

12

yıl

40

yaş -

15

yıl

Show answer & explanation

Answer: $45$ yaş - $12$ yıl

Answer

Anayasa Mahkemesi üyeliği için asgari yaş sınırı

45

, üyelerin görev süresi ise

12

yıldır.

45

yaş ve

12

yıl süresini içeren seçenek doğrudur; çünkü 1982 Anayasası'nın 146. ve 147. maddeleri açıkça üyelerin

45

yaşını doldurmuş olması gerektiğini ve görev sürelerinin

12

yıl olduğunu, bir kişinin iki defa üye seçilemeyeceğini hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi üyeliği için gereken asgari yaş şartını belirlemek.

45

yaş

Anayasa'nın 146. maddesine göre adayların bu yaşı doldurmuş olması kanuni bir zorunluluktur.

Üyelerin görev süresine ilişkin süreyi tespit etmek.

12

yıl

Anayasa değişikliği ile üyelerin görev süresi

12

yıl olarak sabitlenmiş ve tekrar seçilmeleri yasaklanmıştır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi üyelerinin kişisel yeterlilikleri ve görev süreleri.

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi dolmadan görevlerinin hangi hallerde sona erdiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 7Question →

$1982$ Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) Anayasa Mahkemesine üye seçme usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçimler, TBMM Genel Kurulunda yapılacak işaretle oylama sonucunda karara bağlanır.

İlk oylamada üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile üye seçilir.

İkinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu ile üye seçilir.

İkinci oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, en çok oyu alan üç aday arasında üçüncü oylama yapılır.

TBMM’ye sunulacak aday listeleri, her boş üyelik için ilgili merciler tarafından belirlenen beşer adaydan oluşur.

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu ile üye seçilir.

Answer

İkinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunun sağlanması durumunda üye seçimi tamamlanmış olur.

1982

Anayasası'nın

146

. maddesine göre, TBMM'de yapılan Anayasa Mahkemesi üye seçimlerinde ikinci tur oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunun (

301

oy) elde edilmesi seçilmek için yeterlidir.

Step-by-Step Solution

Aday belirleme aşamasını kontrol et.

Sayıştay Genel Kurulu veya Baro Başkanları, her boş üyelik için üçer aday belirleyerek TBMM'ye sunar.

Anayasal seçim süreci belirli mercilerin aday göstermesiyle başlar.

Birinci tur oylama şartını değerlendir.

Gizli oylamada üye tamsayısının

\frac{2}{3}

(

400

oy) çoğunluğu aranır.

Yüksek mahkeme üyeliği için başlangıçta nitelikli bir uzlaşı aranmaktadır.

İkinci tur oylama şartını değerlendir.

İlk turda sonuç alınamazsa yapılan ikinci turda üye tamsayısının salt çoğunluğu (

301

oy) aranır.

Salt çoğunluk, üye seçimi için yeterli görülen temel karar yeter sayısıdır.

Seçim sonuçlanmazsa son aşamayı belirle.

İkinci turda da sonuç alınamazsa, en çok oyu alan iki aday arasında yapılacak üçüncü turda en çok oyu alan seçilir.

Sürecin tıkanmaması için son turda basit üstünlük yeterli sayılmıştır.

Key Concept

TBMM Tarafından Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Usulü

Practice More

Cumhurbaşkanı'nın üye seçerken aday gösterilenler arasından mı yoksa doğrudan mı seçim yaptığı kategorileri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 8Question →

$1982$ Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinden birinin baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üç aday arasından seçilmesi öngörülmüştür. Bu üyeyi seçmeye yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhurbaşkanı

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Yargıtay Genel Kurulu

Hakimler ve Savcılar Kurulu

Danıştay Genel Kurulu

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesine toplamda

3

üye seçmektedir. Bu üyelerden bir tanesi, baro başkanlarının her bir boş üyelik için kendi aralarından aday göstereceği üç aday arasından gizli oyla seçilir.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi üyelerini seçen makamları ve sayılarını belirleyin.

Anayasa Mahkemesi toplam

15

üyeden oluşur. Bu üyelerin

12

'sini Cumhurbaşkanı,

3

'ünü ise Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) seçer.

1982

Anayasası'ndaki güncel dağılımı hatırlamak temel adımdır.

TBMM'nin üye seçtiği kaynakları analiz edin.

TBMM; Sayıştay Genel Kurulunun göstereceği adaylar arasından

2

üye, baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından ise

1

üye seçer.

Seçim yetkisinin hangi kaynağa dayandığını ayırt etmek soruyu çözer.

Baro başkanlarının aday gösterdiği üyenin hangi makamca seçildiğini saptayın.

Bu yetki doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisine verilmiştir.

Anayasal düzenleme gereği bu spesifik kontenjan Meclis tarafından doldurulur.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçim Kaynakları ve Yetkili Makamlar

Practice More

Cumhurbaşkanının seçtiği 12 üyenin hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, YÖK vb.) kaçar adet seçildiğini tekrar ediniz.

Estimated Time:45s

Question 9Question →

$1982$ Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi, kontenjan dağılımı ve üyelik nitelikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üyeyi gizli oyla seçer.

Cumhurbaşkanı; hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarındaki öğretim üyeleri arasından Yükseköğretim Kurulunun göstereceği adaylardan üç üye seçer ve bu üyelerin en az ikisinin hukukçu olması şarttır.

Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından üye seçilebilmesi için, adayın en az beş yıl bu görevde bulunmuş olması ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından aday gösterilmesi gerekir.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için

45

yaşın doldurulmuş olması şarttır; üyeler

12

yıl için seçilir ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez.

Cumhurbaşkanının doğrudan seçeceği üyeler arasında yer alan üst kademe yöneticileri ile serbest avukatların, mesleklerinde en az yirmi yıl fiilen çalışmış olmaları zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından üye seçilebilmesi için, adayın en az beş yıl bu görevde bulunmuş olması ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından aday gösterilmesi gerekir.

Answer

Anayasa Mahkemesi raportörlerinin üye seçilme sürecinde Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) aday gösterme yetkisi bulunmamaktadır; Cumhurbaşkanı bu seçimi doğrudan gerçekleştirir.

Anayasa'nın

146

. maddesine göre Cumhurbaşkanı; üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim ve savcılar ile en az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından yapacağı

4

kişilik üye seçimini doğrudan gerçekleştirir. Bu süreçte Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) aday gösterme gibi bir fonksiyonu bulunmamaktadır. Dolayısıyla raportörlerin HSK tarafından önerilmesi gerektiğine dair bilgi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçilme kaynaklarını (kontenjanlarını) analiz edin.

Mahkeme

15

üyeden oluşur;

12

üyeyi Cumhurbaşkanı,

3

üyeyi TBMM seçer.

Kontenjanların hangi makam tarafından doldurulduğunu bilmek doğru analizin ilk adımıdır.

Cumhurbaşkanı tarafından seçilen

12

üyenin belirlenme usulünü inceleyin.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay (

3

), Danıştay (

2

) ve YÖK'ten (

3

) gelen adaylar arasından seçim yaparken; kalan

4

üyeyi (üst kademe yöneticileri, avukatlar,

1

. sınıf hâkim/savcılar ve raportörler) doğrudan seçer.

Aday gösterme usulü ile doğrudan seçim usulü arasındaki farkın tespiti, hatalı bilgiyi bulmak için kritiktir.

Raportörlerin üye seçilme şartlarını anayasal metne (Madde

146

) göre teyit edin.

En az

5

yıl raportörlük yapmış olmak yeterlidir; HSK'nın bu süreçte aday belirleme veya sunma gibi bir yetkisi yoktur.

Yanlış olan ifadenin yasal dayanağını belirleyerek çözüme ulaşılır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde Cumhurbaşkanı'nın Doğrudan Seçim Yetkisi

Question 10Question →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve üyelerinin seçimine dair kurumsal iş bölümü dikkate alındığında, aday gösteren kurum ile seçimi gerçekleştiren makam eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

Sayıştay Genel Kurulu, kendi başkan ve üyeleri arasından her boş üyelik için üçer aday belirleyerek seçimi yapması için Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Yükseköğretim Kurulu, hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından aday belirleyerek seçimi yapması için Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Yargıtay Genel Kurulu, kendi başkan ve üyeleri arasından her boş üyelik için üçer aday belirleyerek seçimi yapması için Cumhurbaşkanına sunar.

Baro başkanları, serbest avukatlar arasından her boş üyelik için üçer aday belirleyerek seçimi yapması için Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Danıştay Genel Kurulu, kendi başkan ve üyeleri arasından her boş üyelik için üçer aday belirleyerek seçimi yapması için Cumhurbaşkanına sunar.

Show answer & explanation

Answer: Yükseköğretim Kurulu, hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından aday belirleyerek seçimi yapması için Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.

Answer

Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen öğretim üyesi adayları arasından seçim yapma yetkisinin Türkiye Büyük Millet Meclisine değil, Cumhurbaşkanına ait olduğunu belirten ifade yanlıştır.

Anayasa'nın

146

. maddesine göre, Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumlarının hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dallarında görev yapan öğretim üyeleri arasından göstereceği adaylar arasından seçim yapma yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanına aittir. Türkiye Büyük Millet Meclisi ise sadece Sayıştay Genel Kurulu ve Baro Başkanlarının gösterdiği adaylar arasından üye seçer.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi üye sayısını ve seçici makamları belirle.

Toplam

15

üye;

3

üye TBMM,

12

üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Anayasa Mahkemesinin yapısını anlamak için temel sayısal dağılımın bilinmesi gerekir.

TBMM'nin üye seçtiği kaynakları analiz et.

TBMM; Sayıştay Genel Kurulundan

2

, baro başkanlarından

1

üye seçer.

Yasama organının yargı organı üzerindeki seçim yetkisinin sınırlarını tespit etmek gerekir.

Cumhurbaşkanının üye seçtiği kaynakları ve YÖK'ün rolünü incele.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay'dan

3

, Danıştay'dan

2

, YÖK'ten

3

ve doğrudan

4

üye seçer.

YÖK adaylarının nihai seçim makamının Cumhurbaşkanı olduğu anayasal kuraldır (Madde

146

Seçeneklerdeki eşleşmeleri kural ile karşılaştır.

YÖK adaylarının TBMM'ye sunulduğunu belirten seçenek hatalıdır.

Anayasal yetki paylaşımındaki bu hata, yürütme ve yasama arasındaki görev dağılımına aykırıdır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçiminde Aday Gösteren ve Seçen Makamlar

Practice More

Anayasa Mahkemesine TBMM tarafından yapılan seçimlerde aranan nitelikli çoğunluk (toplantı ve karar yeter sayıları) süreçlerini tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 11Question →

$1982$ Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi ve yeniden seçilme imkânı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez.

Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler ve görev süresi dolan üyeler bir defaya mahsus olmak üzere yeniden seçilebilirler.

Anayasa Mahkemesi üyeleri altı yıl için seçilirler ve görev süresi dolan üyeler tekrar aday olabilirler.

Anayasa Mahkemesi üyeleri yaş haddine kadar görev yaparlar ve bu süre içinde görevlerine son verilemez.

Anayasa Mahkemesi üyeleri dokuz yıl için seçilirler ve üyeliği sona erenler ancak üç yıl geçtikten sonra yeniden seçilebilirler.

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez.

Answer

Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez.

Anayasanın

147

. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi üyeleri on iki yıl için seçilirler. Bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez. Bu düzenleme, mahkemenin bağımsızlığını ve üye sirkülasyonunu sağlamayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

Anayasanın 'Yargı' bölümündeki Anayasa Mahkemesi ile ilgili hükümleri (Madde

146

147

) inceleyin.

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresine ilişkin temel kuralın belirlenmesi.

Hukuki dayanağı netleştirmek için.

Üyelerin görev süresini ve tekrar seçilip seçilemeyeceklerini belirleyen

147

. maddeyi analiz edin.

Görev süresinin

12

yıl olduğu ve bir kişinin iki kez seçilemeyeceği bilgisine ulaşılması.

Soruda istenen spesifik süreyi ve kısıtlamayı tespit etmek için.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyeliğinin Süresi ve Tekrar Seçilme Yasağı

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçilme yaş haddi (

45

) ve üyelerin kaçının Cumhurbaşkanı, kaçının TBMM tarafından seçildiğini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 12Question →

$1982$ Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçimi ve adaylık şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi; Sayıştay Genel Kurulunun kendi başkan ve üyeleri arasından, her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üyeyi seçer.

Cumhurbaşkanı; Yükseköğretim Kurulunun, kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeleri arasından göstereceği adaylar içinden üç üyeyi seçer.

Türkiye Büyük Millet Meclisi; baro başkanlarının kendi aralarından gösterecekleri üç aday arasından bir üyeyi seçer.

Cumhurbaşkanı; yükseköğrenim görmüş ve en az

15

yıl kamu hizmetinde bulunmuş üst kademe yöneticileri arasından doğrudan seçme yapar.

Cumhurbaşkanı; Danıştay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için göstereceği üçer aday içinden iki üyeyi seçer.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; yükseköğrenim görmüş ve en az $15$ yıl kamu hizmetinde bulunmuş üst kademe yöneticileri arasından doğrudan seçme yapar.

Answer

Anayasa Mahkemesine üst kademe yöneticileri arasından seçilecek kişilerin en az

20

yıl kamu hizmetinde çalışmış olmaları gerekmektedir;

15

yıllık süre bu kategori için yanlıştır.

Doğru cevap, üst kademe yöneticileri için

15

yıl kamu hizmeti şartının belirtildiği ifadedir; çünkü

1982

Anayasası'nın

146

. maddesine göre bu süre en az

20

yıl olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçilme kaynaklarını ve seçen makamları belirle.

Mahkeme

15

üyeden oluşur;

3

üyeyi TBMM,

12

üyeyi Cumhurbaşkanı seçer.

Genel kurumsal dağılımı anlamak için gereklidir.

Kontenjanlardaki sayısal dağılımı kontrol et.

TBMM: Sayıştay (

2

), Baro (

1

); Cumhurbaşkanı: Yargıtay (

3

), Danıştay (

2

), YÖK (

3

), Doğrudan (

4

Hangi kurumun kaç üye verdiğini doğrulamak hatayı elemeyi sağlar.

Doğrudan seçilen üyeler için aranan kıdem şartlarını incele.

Üst kademe yöneticileri ve avukatlar için en az

20

yıl, raportörler için en az

5

yıl kıdem şartı vardır.

Soru kökündeki yanlış bilgiyi tespit etmek için asgari süre şartlarını bilmek gerekir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üyelerinin Seçim Kaynakları ve Nitelikleri

Practice More

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresinin dolması dışında hangi hallerde üyeliklerinin kendiliğinden sona erdiğini (örn. yaş haddi) inceleyiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 13Question →

Anayasa Mahkemesinin üye kompozisyonu ve seçim yöntemleri dikkate alındığında, $1982$ Anayasası'na göre adaylık şartları ve kontenjan dağılımıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Türkiye Büyük Millet Meclisi; her boş üyelik için baro başkanlarının serbest avukatlar arasından gösterecekleri üç aday içinden bir üyeyi gizli oyla seçer.

Sayıştay Genel Kurulu, TBMM tarafından yapılacak iki üye seçimi için her boş yer adına kendi başkan ve üyeleri arasından üçer aday belirler.

Cumhurbaşkanı; Yargıtay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından her boş yer için gösterilecek üçer aday içinden üç üyeyi seçerek atar.

Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi üyelerinden üçünü, Yükseköğretim Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği adaylar içinden seçer.

Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilebilmek için, aday gösterilen kontenjan fark etmeksizin kırk beş yaşın doldurulmuş olması zorunludur.

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı; Anayasa Mahkemesi üyelerinden üçünü, Yükseköğretim Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği adaylar içinden seçer.

Answer

Cumhurbaşkanı tarafından Yükseköğretim Kurulu (YÖK) kontenjanından yapılacak seçimlerde, adayların YÖK üyesi olmaması ve hukuk, iktisat veya siyasal bilimler dallarında öğretim üyesi olması şartı aranmaktadır.

Anayasa'nın

146

. maddesine göre Cumhurbaşkanı; üç üyeyi Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan hukuk, iktisat ve siyasal bilimler dalları öğretim üyeleri arasından göstereceği üçer aday içinden seçer. Seçenekte adayların YÖK'ün kendi üyeleri arasından belirleneceğinin ifade edilmesi bu anayasal hükme doğrudan aykırıdır.

Step-by-Step Solution

Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısı ve seçim yetkisini kontrol et.

Toplam

15

üyenin

12

'sini Cumhurbaşkanı'nın,

3

'ünü TBMM'nin seçtiği doğrulanır.

Kurumsal yapıyı ve yetki dağılımını anlamak için gereklidir.

YÖK kontenjanından yapılacak seçimlerdeki adaylık kriterlerini incele.

Anayasa'nın

146

. maddesi uyarınca adayların 'YÖK üyesi olmayan' öğretim üyeleri arasından gösterilmesi gerektiği saptanır.

Seçenekteki 'kendi üyeleri arasından' ifadesinin anayasal hükme aykırı olduğu bu adımda netleşir.

Diğer kontenjan ve yaş şartlarını teyit et.

Sayıştay, Yargıtay, Baro kontenjanları ve genel

45

yaş sınırının doğruluğu onaylanır.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak için gereklidir.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi Üye Seçimi ve Adaylık Kriterleri

Estimated Time:1m 30s

Question 14Question →

$1982$ Anayasası'nın mevcut hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından Mahkeme üyeliğine seçilecek bir aday için aranan asgari raportörlük kıdemi ve yaş şartı aşağıdakilerin hangisinde birlikte doğru verilmiştir?

En az

5