Examkin

Question

Difficulty: HardBorç Olmayan Şeyin Ödenmesi (TBK 78)

(A)(A), vefat eden babasının terekesini incelerken babasının eski bir iş ortağı olan (B)(B)’ye 50.00050.000 TL ödenmesine dair bir not bulmuştur. Bu notun hukuken bağlayıcı bir vasiyet olduğunu ve kendisinin mirasçı olarak bu tutarı ödemekle yükümlü olduğunu zanneden (A)(A), (B)(B)’ye söz konusu tutarı banka kanalıyla ödemiştir. Bir ay sonra (A)(A), notun aslında babasına ait olmadığını ve hiçbir hukuki geçerliliği bulunmadığını fark etmiştir.

(A)(A)'nın yaptığı bu ödemeyi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri istemesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. (A)(A), ödemeyi yaparken kendisini borçlu sandığını (hata ettiğini) ispat etmek şartıyla ödediği paranın iadesini talep edebilir.Answer
  2. B
    Babanın eski bir dostuna yapılan bu ödeme niteliği gereği ahlaki bir ödevin ifası sayıldığından, ödeme sırasında hata yapılmış olsa bile geri istenemez.
  3. C
    Ödemenin haklı bir sebebe dayanmadığı durumlarda ispat yükü davalı (B)(B) üzerindedir; (B)(B) paranın kendisine bağışlandığını kanıtlayamazsa iade etmelidir.
  4. D
    (A)(A), ödemeyi babasının vasiyeti olduğu düşüncesiyle yaptığı için bu bir 'eksik borç' ifasıdır ve zamanaşımına uğramış borçlar gibi iadesi mümkün değildir.
  5. E
    Ödeme banka kanalıyla ve (A)(A)'nın kendi rızasıyla yapıldığı için iade talebi ancak (B)(B)'nin kötüniyetli olduğunun ispatlanması halinde kabul edilebilir.

Answer

Ödemeyi yapan kişinin, bu eylemi gerçekleştirirken kendisini borçlu sandığını (hata yaptığını) ispat etmesi durumunda iade talebinde bulunabileceği seçenek doğrudur.
Türk Borçlar Kanunu'nun 7878. maddesinin birinci fıkrasına göre, borç olmadığı halde bir edimi kendi isteğiyle yerine getiren kişi, ancak ödeme anında kendisini borçlu sandığını (hata yaptığını) ispat ederek sebepsiz zenginleşme davası açabilir. Olayda mirasçı, bir vasiyetnamenin varlığına dair yanılmış ve hukuki bir zorunluluk altında olduğunu düşünerek ödeme yapmıştır. Bu durum tipik bir 'hata' halidir ve ispat edilmesi durumunda iadeyi mümkün kılar.

Step-by-Step Solution

1
Hukuki ilişkinin niteliğini tespit etme
Ortada mevcut olmayan bir borcun (sahte vasiyet zannıyla) kendi isteğiyle ifası söz konusudur.
Olayın TBK m. 7878 kapsamında 'Borç Olmayan Şeyin Ödenmesi' (condictio indebiti) olarak nitelendirilmesi gerekir.
2
Geri isteme şartlarını değerlendirme
Borç olmadığı halde kendi isteğiyle yapılan ödemelerde iade için 'hata' şartı aranır.
TBK m. 78/178/1 uyarınca, borçlu olmadığını bilerek ödeme yapan veya hata yaptığını kanıtlayamayan kişi geri isteme hakkını kaybeder.
3
İspat yükünü belirleme
Hata yapıldığının ispatı, iadeyi isteyen davacı (A)(A) üzerindedir.
Kanun koyucu, kendi ihtiyariyle ödeme yapan kişinin hayatın olağan akışına göre borçlu olduğunu sandığını varsaymaz; bu özel durumun ispatını davacıya yükler.

Key Concept

Borç Olmayan Şeyin Ödenmesinde Hata Şartı ve İspat Yükü

Practice More

Sebepsiz zenginleşmede zamanaşımı sürelerini ve 'haciz tehdidi altında ödeme' durumunda hata ispatının aranıp aranmadığını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Borç Olmayan Şeyin Ödenmesi (TBK 78)

More questions from this topic