Question

Difficulty: MediumYazılı Kaynaklar ve Hiyerarşi

Türk Medeni Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca hakim, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle yürürlükteki kanun hükümlerini uygulamakla yükümlüdür. Yazılı kaynakların uygulanmasında gözetilmesi gereken "normlar hiyerarşisi" ilkesi ve güncel anayasal düzenlemeler dikkate alındığında, mahkemenin önüne gelen bir uyuşmazlıkta uygulayacağı hukuk kurallarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda, sonraki tarihli olan kanun hükmü esas alınarak uyuşmazlık çözülür.
  2. B
    Kanunlarda açıkça düzenlenen bir konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile farklı bir düzenleme yapılmışsa, yürütmenin düzenleme yetkisi kapsamında kararnamedeki hüküm uygulanır.
  3. Bir uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmü ile yönetmelik hükmünün çelişmesi durumunda, yönetmelik hükmü ihmal edilerek doğrudan üst norm olan kanun hükmü esas alınmalıdır.Answer
  4. D
    Hiyerarşik olarak alt basamakta yer alan bir yönetmeliğin kanuna aykırı olduğu durumlarda hakim, kanunda hüküm yokmuş gibi davranarak hukuk yaratma yetkisini kullanır.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmediği sürece, Anayasa hükümlerinin mahkemeler tarafından kanunlara aykırı durumlarda doğrudan uygulanma yetkisi bulunmamaktadır.

Answer

Bir uyuşmazlıkta uygulanacak kanun hükmü ile yönetmelik hükmünün çelişmesi durumunda, yönetmelik hükmü ihmal edilerek doğrudan üst norm olan kanun hükmünün esas alınması doğru bir uygulamadır.
Türk hukuk sisteminde 'üst normun üstünlüğü' ilkesi geçerlidir. Kanunlar hiyerarşik olarak yönetmeliklerin üzerinde yer alır. Bir uyuşmazlıkta hem kanunda hem de yönetmelikte hüküm varsa ve bu hükümler çelişiyorsa, mahkeme hiyerarşik olarak üstte bulunan kanun hükmünü esas almak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
Yazılı kaynakların hiyerarşik sıralamasını belirle.
Sıralama: Anayasa > Kanun/Andlaşma/CBK > Yönetmelik şeklindedir.
Hukuk düzeninde her kuralın hukuki gücü bulunduğu basamağa göre belirlenir.
2
Çatışan normların (kanun ve yönetmelik) konumunu analiz et.
Kanun üst norm, yönetmelik ise alt normdur.
Yönetmelikler kanunların uygulanmasını sağlamak için çıkarılan daha düşük seviyeli metinlerdir.
3
Lex Superior (Üst normun üstünlüğü) ilkesini uygula.
Yönetmelik ihmal edilir, kanun uygulanır.
Alt norm, üst norma aykırı hükümler içeremez; aykırılık durumunda üst normun önceliği vardır.

Key Concept

Normlar Hiyerarşisi ve Üst Normun Üstünlüğü (Lex Superior)
Rate this question