Examkin

Question

Difficulty: Very hardYazılı Kaynaklar ve Hiyerarşi

Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi kapsamında uyuşmazlıkların çözümünde esas alınan 'yazılı kaynaklar' ve bu kaynakların normlar hiyerarşisindeki konumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda, mahkemeler antlaşma hükümlerini esas almakla yükümlüdür.
  2. B
    Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları, benzer olaylarda mahkemeleri bağlayıcı nitelikte olup normlar hiyerarşisinde kanunla eş değer bir hukuki güce sahiptir.
  3. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş tüm milletlerarası antlaşmalar, normlar hiyerarşisinde kanunla aynı hiyerarşik basamakta yer aldıkları için haklarında Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılabilir.Answer
  4. D
    Bir uyuşmazlıkta uygulanacak olan kanun hükmü ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin çelişmesi halinde, kuralın yürürlük tarihine bakılmaksızın kanun hükümleri uygulanır.
  5. E
    Temel hak ve özgürlüklere ilişkin olmayan milletlerarası antlaşmalar ile kanunların çatışması durumunda, her iki norm aynı basamakta yer aldığından uyuşmazlık 'sonraki tarihli kural' ilkesine göre çözülür.

Answer

Milletlerarası antlaşmaların kanun hükmünde olmalarına rağmen haklarında Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamayacağı ifadesi doğrudur; dolayısıyla bu antlaşmaların iptal davasına konu edilebileceğini savunan seçenek yanlıştır.
Türk hukuk sisteminde, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmünde olmalarına rağmen, Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca bunlar hakkında Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açılması mümkün değildir. Bu durum, antlaşmaların normatif gücü bakımından kanunla eşleştiği ancak yargısal denetim bakımından kanundan ayrıldığı özel bir istisnadır.

Step-by-Step Solution

1
Yazılı kaynakların hiyerarşik sıralamasını belirleme
Anayasa > Kanun = Milletlerarası Antlaşma = İçtihadı Birleştirme Kararı > Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi > Yönetmelik.
Hukuk düzeninde normların uygulama önceliğini tespit etmek için hiyerarşik basamakların bilinmesi gerekir.
2
Milletlerarası antlaşmaların yargısal denetimini analiz etme
Anayasa m. 90 uyarınca usulüne göre yürürlüğe konulmuş antlaşmalar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla AYM'ye başvurulamaz.
Bu kural, antlaşmaların uluslararası bağlayıcılığı nedeniyle iç hukuk denetiminden muaf tutulması ilkesine dayanır.
3
Temel haklara ilişkin antlaşmaların özel durumunu değerlendirme
Anayasa m. 90/son fıkra uyarınca sadece temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmalar kanunla çatıştığında üstün sayılır.
2004 Anayasa değişikliği ile getirilen bu hüküm, insan hakları belgelerine öncelik tanımaktadır.

Key Concept

Normlar Hiyerarşisi ve Antlaşmaların Yargısal Denetim Bağışıklığı

Hints

1
Anayasa'nın 90. maddesindeki antlaşmaların yargısal denetimi ile ilgili özel hükmü hatırlayın.
2
Bir metnin kanun hükmünde olması, her zaman onun Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebileceği anlamına gelmez.

Practice More

İçtihadı birleştirme kararlarının neden AYM denetimine tabi olmadığını ve doktrindeki tartışmaları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Yazılı Kaynaklar ve Hiyerarşi

More questions from this topic