Question

Difficulty: MediumTenkis Davası

Mirasbırakan (M)(M), mirasçı olarak sadece tek çocuğunu (C)(C) bırakarak vefat etmiştir. Mirasbırakanın vefatından önceki tasarrufları şöyledir:

İşlemMuhatapMiktarTarih
BağışlamaArkadaşı (A)(A)100.000100.000 TLÖlümden 6 ay önce
VasiyetnameBir Vakıf200.000200.000 TL-

Mirasbırakanın vefatı anındaki borçtan arındırılmış net tereke değeri 300.000300.000 TL'dir. Mirasbırakanın vasiyetnamesinde tenkis sırasına dair özel bir düzenleme bulunmadığı varsayıldığında, saklı payının ihlal edildiğini ileri süren (C)(C)'nin açacağı tenkis davasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Vakfa yapılan vasiyet ile arkadaşa yapılan bağış, toplam ihlal miktarını karşılayacak şekilde orantılı (garameten) olarak tenkis edilir.
  2. Tenkis işlemine öncelikle vakfa yapılan vasiyetnameden başlanır; ihlal miktarı bu tasarrufla karşılanabildiği için arkadaşa yapılan bağışa dokunulmaz.Answer
  3. C
    Arkadaşa yapılan bağış vasiyetnameden daha eski tarihli olduğu için, tenkis işleminde öncelik bu bağışlamaya verilir.
  4. D
    Arkadaşa yapılan bağış saklı payı ihlal ettiği oranda muris muvazaası teşkil eder ve bu nedenle işlemin tamamen iptali gerekir.
  5. E
    Tenkis davası açma hakkı, mirasçının saklı payının ihlal edildiğini öğrendiği tarihten itibaren 22 yıllık hak düşürücü süreye tabidir.

Answer

Tenkis işlemine öncelikle vakfa yapılan vasiyetnameden başlanır; ihlal miktarı bu tasarrufla karşılanabildiği için arkadaşa yapılan bağışa dokunulmaz.
Türk Medeni Kanunu'nun 563563. maddesine göre tenkis işlemi, mirasbırakanın arzusunun başka türlü olduğu tasarruftan anlaşılmadıkça, önce ölüme bağlı tasarruflardan (vasiyetname gibi), bu yeterli olmazsa sağlararası kazandırmalardan (bağışlama gibi) yapılır. Olayda 100.000100.000 TL tutarındaki saklı pay ihlali, 200.000200.000 TL değerindeki vasiyetnameden tamamen karşılanabildiği için, sağlararası kazandırma niteliğindeki bağışlamaya sıra gelmez ve bağışlama tenkis edilmez.

Step-by-Step Solution

1
Sanal terekenin (tenkis esas tereke) hesaplanması
300.000300.000 (net tereke) + 100.000100.000 (bağış) = 400.000400.000 TL
Tenkis hesabında, mirasbırakanın sağlığında yaptığı tenkise tabi kazandırmalar net terekeye eklenir.
2
Saklı pay miktarının belirlenmesi
Tek çocuk için saklı pay, yasal miras payının yarısıdır (1/21/2). 400.000×1/2=200.000400.000 \times 1/2 = 200.000 TL.
Çocuğun saklı payı TMK uyarınca yasal miras payının yarısıdır.
3
Tasarruf edilebilir kısmın ve ihlalin bulunması
Tasarruf edilebilir kısım: 400.000200.000=200.000400.000 - 200.000 = 200.000 TL. Yapılan toplam tasarruflar (200.000200.000 vasiyet + 100.000100.000 bağış) = 300.000300.000 TL. İhlal: 300.000200.000=100.000300.000 - 200.000 = 100.000 TL.
Mirasbırakanın tasarruf edebileceği sınırı aşan miktar tenkise konu olur.
4
Tenkis sırasının uygulanması
İhlal (100.000100.000 TL), vasiyet edilen miktarın (200.000200.000 TL) içinden karşılanabilir. Sıralama gereği önce vasiyetname indirilir.
TMK 563 uyarınca tenkis önce ölüme bağlı tasarruflardan, sonra sağlararası kazandırmalardan yapılır.

Key Concept

Tenkis Sırası (Ölüme Bağlı Tasarrufların Sağlararası Kazandırmalara Göre Önceliği)
Rate this question