1982 Anayasası’nın 90. maddesi ve Türk idare hukukunun kaynakları arasındaki hiyerarşik ilişki dikkate alındığında; usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda ortaya çıkacak hukuki sonuç ve bu antlaşmaların yargısal denetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Milletlerarası antlaşma hükümleri ile kanun hükümleri arasında bir çatışma çıkması durumunda antlaşma hükümleri esas alınır; ancak bu antlaşmalar hakkında Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.Answer
- BKanun ile milletlerarası antlaşma hükmü çatıştığında, normlar hiyerarşisinde üst sırada yer alan kanun hükmü esas alınır ve antlaşmanın iptali için Danıştay’a iptal davası açılabilir.
- CMilletlerarası antlaşmalar ile kanunlar arasındaki uyuşmazlıklarda 'sonraki norm önceki normu ilga eder' ilkesi uyarınca tarihsel öncelik esas alınır ve her iki normun denetimi de Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır.
- DCumhurbaşkanlığı kararnameleri, temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla aynı hiyerarşik düzeyde kabul edildiğinden, aralarındaki uyuşmazlıkta Danıştay tarafından verilecek içtihadı birleştirme kararı esas alınır.
- ETemel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmalar kanunların üzerinde yer alsa da, usulüne göre yürürlüğe konulmuş her türlü milletlerarası antlaşmanın iptali için Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir.
Answer
Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların çatışması durumunda antlaşma hükümleri esas alınır ve bu antlaşmalar aleyhine Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
Doğru ifade, Anayasa'nın 90. maddesinin 5. fıkrasına dayanmaktadır. Bu maddeye göre, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir ve bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Ayrıca, 2004 yılında eklenen hükümle, temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır. Bu durum, temel haklara ilişkin antlaşmaları normlar hiyerarşisinde 'kanun-üstü' bir konuma taşır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Normlar Hiyerarşisi ve Milletlerarası Antlaşmaların Yargısal Bağışıklığı