Question

Difficulty: Mediumİdare Hukukuna Hakim Olan Anayasal İlkeler

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yer alan "idarenin esasları" başlığı altındaki düzenlemeler uyarınca, yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliği ve bu kuruluşlar üzerindeki merkezî denetimin anayasal sınırları hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Mahallî idarelerin kuruluş ve görevleri ile yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir.
  2. B
    Merkezî idare, mahallî idareler üzerinde kamu görevlerinde birliğin sağlanması ve toplum yararının korunması amacıyla idarî vesayet yetkisine sahiptir.
  3. C
    Görevleri ile ilgili bir suç sebebi ile hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan mahallî idare organlarını, İçişleri Bakanı geçici bir tedbir olarak kesin hükme kadar uzaklaştırabilir.
  4. D
    Mahallî idarelerin kendi aralarında birleşerek birlik kurmaları Cumhurbaşkanının iznine bağlıdır ve bu birliklerin görev ve yetkileri kanunla düzenlenir.
  5. Seçilmiş mahallî idare organlarının, organlık sıfatını kaybetmelerine ilişkin denetim ve bu konudaki nihai karar verme yetkisi merkezî idareye aittir.Answer

Answer

Seçilmiş mahallî idare organlarının organlık sıfatını kaybetmelerine ilişkin nihai kararın merkezî idareye ait olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu yetki Anayasa gereği yargı organlarına aittir.
Anayasa'nın 127. maddesinin 4. fıkrasına göre, mahallî idarelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve bu sıfatı kaybetmeleri konusundaki denetim 'yargı yolu' ile olur. Bu nedenle, nihai karar yetkisinin merkezî idareye ait olduğunu belirten seçenek anayasal hükümle doğrudan çelişmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 127. maddesindeki mahallî idarelerin özerkliği ve denetimi ile ilgili hükümleri analiz edin.
Mahallî idarelerin seçilmiş organlarının güvence altına alındığı ve merkezî idarenin denetim yetkisinin sınırlandırıldığı görülür.
Anayasal ilkeler, mahallî idarelerin demokratik meşruiyetini korumak için denetimi belirli esaslara bağlamıştır.
2
İdarî vesayet kapsamındaki 'uzaklaştırma' ile 'organlık sıfatının kaybı' arasındaki farkı ayırt edin.
Görevden uzaklaştırma İçişleri Bakanı tarafından uygulanan geçici bir idarî tedbir iken, organlık sıfatının kaybı kalıcı bir hukuki sonuçtur.
Yürütme organının seçilmiş kişileri nihai olarak görevden alması yerinden yönetim ilkesiyle çelişeceği için bu yetki yargıya bırakılmıştır.
3
Anayasa'daki ilgili hükmün lafzına odaklanın.
Anayasa, 'organlık sıfatının kaybı konusundaki denetimin yargı yolu ile olacağını' açıkça hükme bağlamıştır.
Bu düzenleme, seçilmiş organların keyfi idarî kararlarla görevden alınmasını engelleyen anayasal bir güvencedir.

Key Concept

Mahallî İdarelerin Özerkliği ve Yargısal Korunma

Practice More

İdare hukukunda 'hiyerarşi' ve 'idarî vesayet' arasındaki temel farkları içeren karşılaştırmalı soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question