Examkin

Question

Difficulty: MediumGenel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı

Bir tüketicinin, satın aldığı kusurlu bir elektronik eşya sebebiyle sözleşmeden dönme hakkını kullanmak istemesi üzerine satıcı ile arasında uyuşmazlık çıkmıştır. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'da, sözleşmenin kurulması sırasındaki irade bozukluklarının (yanılma, aldatma, korkutma) ileri sürülmesine ilişkin özel bir hüküm yer almamaktadır.

Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri dikkate alındığında, ilgili özel kanundaki bu eksikliğin giderilmesi ve uyuşmazlığın çözümü için hâkimin izlemesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

  1. Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümlerini, bu özel hukuk ilişkisine uygun düştüğü ölçüde uygulamalıdır.Answer
  2. B
    Özel kanundaki düzenleme eksikliğini hukuk boşluğu olarak nitelendirip, kanun koyucu gibi hareket ederek yeni bir hukuk kuralı yaratmalıdır.
  3. C
    Medeni Kanun'un sadece kendi kapsamındaki ilişkilere uygulanabileceğini gözeterek, takdir yetkisine dayanıp doğrudan örf ve âdet hukukuna başvurmalıdır.
  4. D
    Özel hukuk uyuşmazlıklarındaki eksikliklerin genel kanunla aşılamayacağını varsayıp, uyuşmazlığı yalnızca tarafların sübjektif iyiniyetine göre çözümlemelidir.
  5. E
    Genel nitelikli hükümlerin tüketici uyuşmazlıklarına doğrudan uygulanamayacağını kabul edip, incelemeyi salt hakkın kötüye kullanılması yasağı çerçevesinde yapmalıdır.

Answer

Hâkim, Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümlerini, tüketici hukuku gibi özel hukuk ilişkilerine de uygun düştüğü ölçüde uygulamalıdır.
Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesi, 'Bu Kanunun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır' şeklinde açık bir kural ihdas etmiştir. Bu kural, Medeni Kanun'un ve Borçlar Kanunu'nun tüm özel hukuk sisteminin temeli olduğunu ve tüketici uyuşmazlıkları, ticari işler, işçi-işveren ilişkileri gibi alanlarda özel yasada bir düzenleme yoksa, bu iki temel kanunun genel hükümlerinin uygun düştüğü ölçüde devreye gireceğini emreder. Somut olayda tüketici kanununda irade bozukluğuna dair özel bir kural olmadığından, Borçlar Kanunu'ndaki genel nitelikli irade bozukluğu hükümleri bu ilişkiye uygulanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlığın niteliğini ve tabi olduğu yasal mevzuatı tespit etmek
Uyuşmazlık Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındadır ve bu özel kanunda irade bozukluklarına ilişkin bir kural bulunmamaktadır.
Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle ilgili özel kanun (Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun) hükümlerine bakılması yasal bir zorunluluktur.
2
Özel kanunda hüküm bulunmadığı durumlarda genel hükümlerin uygulama alanını değerlendirmek
Türk Medeni Kanunu Madde 5 kuralı gereğince, genel hükümlerin özel hukuk ilişkilerine uygulanabilirliği saptanır.
Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu, tüm özel hukuk ilişkilerinin temelini oluşturan genel nitelikli hükümler içerir.
3
Madde 5'in temel kriterini somut olaya uygulamak
Hâkimin, irade sakatlığına ilişkin Borçlar Kanunu genel hükümlerini (yanılma, aldatma, korkutma), tüketici ilişkisine 'uygun düştüğü ölçüde' uygulaması gerektiği sonucuna varılır.
Kanun koyucu, özel hukuk sisteminin bütünlüğünü sağlamak amacıyla genel nitelikli hükümlerin diğer özel hukuk dallarında da boşluk doldurucu olarak uygulanmasını emretmiştir.

Key Concept

Genel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı (TMK m. 5)
Rate this question

Topics

Genel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı

More questions from this topic