Question

Difficulty: HardHakkın Kötüye Kullanılması Yasağı

Komşusu (A)'nın kendi taşınmazı üzerinde başlattığı inşaatın, kendi arazisine iki metrekare taşacak şekilde yapıldığını inşaatın başlangıcından itibaren bilen (B), inşaat süresince hiçbir itirazda bulunmamış, hatta (A)'ya inşaat malzemesi tedarikinde yardımcı olmuştur. İnşaat tamamen bittikten ve büyük bir maliyetle tamamlandıktan sonra (B), (A) aleyhine müdahalenin men'i ve taşkın kısmın yıkılması (kal) talebiyle dava açmıştır. Yapılan incelemede, yıkımın (A) için aşırı zarara yol açacağı, buna karşılık taşkın kısmın (B)'nin arazisinin kullanımını önemli ölçüde engellemediği tespit edilmiştir. Bu uyuşmazlığın Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümleri çerçevesinde çözümüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. (B)'nin yıkım talebi, önceki davranışlarıyla çelişmesi ve taraflar arasındaki yarar-zarar dengesine açıkça aykırı olması nedeniyle hakkın kötüye kullanılması teşkil eder ve hukuk düzeni tarafından korunmaz.Answer
  2. B
    (B), mutlak bir hak olan mülkiyet hakkına dayanmaktadır; mülkiyet hakkının korunması talebi dürüstlük kuralı ile sınırlandırılamaz.
  3. C
    Olayda dürüstlük kuralı değil, (B)'nin inşaata yardım etmesi nedeniyle subjektif iyiniyet kuralları uygulanarak mülkiyetin kendiliğinden (A)'ya geçtiği kabul edilmelidir.
  4. D
    Hakkın kötüye kullanılması yasağı ikincil bir kural olduğu için, somut olayda öncelikle özel bir müessese olan zilyetlik hükümleri uygulanarak uyuşmazlık çözülmelidir.
  5. E
    (B)'nin davranışı dürüstlük kuralına aykırı görülse de, (A) taşma olayında kusurlu olduğu için dürüstlük kuralı kusurlu olan tarafı korumak amacıyla kullanılamaz.

Answer

Davacının önceki davranışlarıyla çelişen ve davalıya aşırı zarar veren yıkım talebi, hakkın açıkça kötüye kullanılması sayılarak reddedilmelidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrasına göre, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Somut olayda (B), inşaatın kendi arazisine taştığını bilmesine rağmen sessiz kalarak ve hatta yardım ederek (A)'da hakkın kullanılmayacağına dair bir güven uyandırmış, inşaat bittikten sonra ise yıkım talep ederek önceki davranışıyla çelişmiştir. Ayrıca, yıkımın (A) için yaratacağı aşırı zarar ile (B)'nin elde edeceği küçük yarar arasındaki dengesizlik, bu talebin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Davacı (B)'nin inşaat sürecindeki tutumunu değerlendir.
(B)'nin inşaatın taşkın olduğunu bilmesine rağmen sessiz kalması ve yardım etmesi, yıkım talep etmeyeceği yönünde bir güven oluşturmuştur.
Çelişkili davranış yasağı (venire contra factum proprium), dürüstlük kuralının temel bir yansımasıdır.
2
Talep edilen hakkın kullanımı ile karşı tarafın uğrayacağı zararı kıyasla.
(B)'nin geri alacağı 2 metrekarelik alanın sağlayacağı yarar, (A)'nın inşaatı yıkmakla uğrayacağı maddi zarardan çok daha düşüktür.
Yarar ile zarar arasındaki aşırı dengesizlik, hakkın kötüye kullanıldığının önemli bir göstergesidir.
3
TMK m. 2/2 hükmünü somut olaya uygula.
Hakim, dürüstlük kuralına açıkça aykırı olan ve hukuk düzeni tarafından korunmayan bu talebi reddetmelidir.
Hakkın kötüye kullanılması yasağı, kanuni hakkın kullanımının adalet duygusunu zedelediği durumlarda müdahale eden 'ikincil' ve 'emredici' bir kuraldır.

Key Concept

Hakkın Kötüye Kullanılması (Çelişkili Davranış Yasağı ve Aşırı Zarar Kıstası)

Practice More

Benzer şekilde, zamanaşımı def'inin ileri sürülmesinin hangi durumlarda hakkın kötüye kullanılması sayılabileceğine dair içtihatları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question