Question

Difficulty: Very hardSeçim Dönemi, Ertelenmesi ve Yenilenmesi

Cumhurbaşkanının ikinci döneminde bulunduğu bir yasama döneminde, 1982 Anayasası uyarınca seçimlerin yenilenmesi veya savaş sebebiyle geriye bırakılması (ertelenmesi) usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir ve bu durumda mevcut Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.Answer
  2. B
    Seçimlerin yenilenmesine Cumhurbaşkanı tarafından karar verilmesi durumunda, kararın geçerlilik kazanması için Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun onayı gerekir.
  3. C
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, seçimlerin yenilenmesine üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar verebilir; ancak bu karar sadece milletvekili genel seçimlerini kapsar.
  4. D
    Savaş hali sebebiyle seçimlerin yapılmasına imkan görülmezse, Cumhurbaşkanı ve TBMM Başkanlık Divanı'nın ortak kararıyla seçimler altı ay süreyle geriye bırakılabilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanının bizzat seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanı ikinci döneminde olsa dahi Anayasa uyarınca bir kez daha adaylık hakkı kazanır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla (360360 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar vermesi durumunda, mevcut Cumhurbaşkanı ikinci döneminde olsa dahi bir kez daha aday olabilir ve her iki organın seçimi birlikte icra edilir.
Doğru ifade, Meclis'in nitelikli çoğunlukla alacağı bir yenileme kararının Cumhurbaşkanı için istisnai bir adaylık hakkı doğurduğunu ve seçimlerin eş zamanlı yapılacağını belirtmektedir. 1982 Anayasası'nın 116. maddesinin 3. fıkrası, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, mevcut Cumhurbaşkanının bir kez daha aday olabileceğini açıkça hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi yetkisinin organ bazında incelenmesi.
Anayasa Madde 116 uyarınca hem TBMM hem de Cumhurbaşkanı seçimleri yenileme yetkisine sahiptir.
Yasama ve yürütme organlarının karşılıklı olarak seçimleri tazeleyebilmesi, 2017 anayasa değişikliği ile getirilen hükümet sisteminin bir gereğidir.
2
Meclis tarafından alınacak yenileme kararı için gerekli olan anayasal çoğunluğun tespiti.
TBMM Genel Kurulu'nun seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 kabul oyu) bulunması şarttır.
Nitelikli çoğunluk şartı, yasama organının bu yetkiyi kullanmasını ciddi bir uzlaşıya bağlar.
3
Cumhurbaşkanının adaylık statüsünün yenileme kararı türüne göre değerlendirilmesi.
Eğer seçimlerin yenilenmesine Meclis karar vermişse ve Cumhurbaşkanı ikinci dönemindeyse, bir kez daha aday olabilir.
Madde 116/3 hükmü, Meclis tarafından yapılan yenilemeyi Cumhurbaşkanı lehine bir istisna olarak düzenlemiştir.
4
Seçimlerin icra usulünün belirlenmesi.
Karar hangi organ tarafından alınırsa alınsın, Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri her zaman birlikte yapılır.
Anayasal sistemde iki organın görev sürelerinin senkronize edilmesi esastır.

Key Concept

Seçimlerin Yenilenmesi ve Üçüncü Dönem Adaylık İstisnası
Estimated Time:2m 30s
Rate this question