Question

Difficulty: MediumAnayasa Mahkemesi: Bireysel Başvuru

1982 Anayasası ve 6216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak "bireysel başvuru" mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bireysel başvuru, kanun yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır.
  2. B
    Bireysel başvuru yapılabilmesi için, ihlale neden olduğu iddia edilen işlem veya eylem aleyhine idari ve yargısal yolların tamamının tüketilmiş olması 'ikincillik ilkesi' uyarınca zorunludur.
  3. C
    Bireysel başvuruya konu edilebilecek hakların, hem Anayasa'da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve ek protokolleri kapsamında yer alması gerekir.
  4. Anayasa'da düzenlenen mülkiyet hakkı ve ifade özgürlüğü gibi hakların yanı sıra, sosyal ve ekonomik hakların tamamı doğrudan bireysel başvuru kapsamında korunmaktadır.Answer
  5. E
    Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamazken; özel hukuk tüzel kişileri, sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle başvuru yapma hakkına sahiptir.

Answer

Anayasa'da yer alan sosyal ve ekonomik hakların tamamının doğrudan bireysel başvuru kapsamında olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü bu hakların aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi veya ek protokolleri kapsamında bulunması şarttır.
Bireysel başvuruya konu olabilmek için bir hakkın hem Anayasa'da hem de AİHS'de (ve ek protokollerde) ortaklaşa yer alması gerekir. Sosyal ve ekonomik haklar (pozitif statü hakları), kural olarak AİHS kapsamında yer almadığı için (bazı istisnai durumlar hariç) bireysel başvuruya konu edilemezler. Dolayısıyla bu hakların 'tamamının' kapsamda olduğu bilgisi hukuken hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Konu Bakımından Yetki (Ortak Koruma Alanı) İncelemesi
Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar; Anayasa'da düzenlenen ve AİHS ile Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerde ortaklaşa yer alan haklardır.
Anayasa Mahkemesi'nin yetkisi tüm anayasal hakları değil, sadece bu ortak alandaki hakları kapsar.
2
İkincillik İlkesinin Kontrolü
Başvuru yapılmadan önce idari ve yargısal yolların tüketilmesi şarttır.
AYM'nin bireysel başvuruda ikincil nitelikte bir yargı yolu olması, asıl korumanın derece mahkemelerinde başlamasını gerektirir.
3
Zaman Aşımı ve Başvuru Süresi Kontrolü
30 günlük sürenin kararın tebliğiyle başladığının tespiti.
Başvuruların makul sürede yapılması hukuki belirlilik ilkesi açısından zorunludur.

Key Concept

Ortak Koruma Alanı ve İkincillik İlkesi

Practice More

Bireysel başvuru kapsamında kabul edilmeyen 'yasama işlemleri' ve 'düzenleyici idari işlemler'in istisnalarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question