Question

Difficulty: MediumSebep, Konu ve Amaç Unsurları

Bir kamu kurumunda görevli memur XX, 15 Kasım tarihinde tesis edilen bir atama iptali işlemiyle mevcut görevinden alınmıştır. Ancak idare, söz konusu iptal işleminde kararın başlangıç tarihini geriye yürüterek işlemin 1 Eylül tarihinden itibaren geçerli olacağını ve bu tarih aralığında yapılan ödemelerin geri alınacağını belirtmiştir. İdare hukuku kuralları uyarınca idari işlemler, kural olarak geçmişe etkili (makable şamil) sonuç doğuramazlar.

Buna göre, idarenin tesis ettiği bu işlemde aşağıdaki unsurların hangisi yönünden hukuka aykırılık bulunmaktadır?

  1. İşlemin doğurduğu hukuki sonucun zaman bakımından geçmişe yürütülmesi hukuken imkânsız olduğundan konu unsuruAnswer
  2. B
    İdareyi işlem yapmaya sevk eden maddi olay geçmişte meydana geldiği için sebep unsuru
  3. C
    İdari makamın karar alırken yetkisini zaman bakımından aşması nedeniyle yetki unsuru
  4. D
    Kararın tesis edilmesinde kamu yararı amacı dışında mali bir niyet güdüldüğünden amaç unsuru
  5. E
    Karar öncesinde uyulması gereken zorunlu usul kurallarına riayet edilmediğinden şekil unsuru

Answer

İdari işlemlerin geriye yürümezliği ilkesine aykırılık, işlemin meydana getirdiği hukuki sonucun mahiyetiyle ilgili olduğundan idari işlemin konu unsurunu sakatlar.
Doğru seçenek konu unsurunun sakat olduğunu belirten ifadedir. İdari işlemin konu unsuru, idari makamın irade açıklamasıyla hukuk düzeninde meydana getirdiği doğrudan hukuki sonuçtur. İdare hukuku ilkelerine göre idari işlemler ilke olarak geleceğe yönelik sonuç doğurur; geçmişe etkili hukuki sonuç yaratılması hukuken mümkün değildir. Bir işlemin geçmişe etkili sonuç doğuracak şekilde tesis edilmesi, yaratılan hukuki sonucun sakatlığı anlamına geldiğinden doğrudan doğruya 'konu' unsurunda hukuka aykırılık oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Soru metninde vurgulanan temel hukuka aykırılık nedenini tespit et.
İdarenin 15 Kasım'da yaptığı işlemi 1 Eylül'den itibaren geçerli sayması, yani işlemin geçmişe etkili (makable şamil) tesis edilmesi temel aykırılıktır.
Hukuka aykırılığın türünü belirlemek, hangi unsurun sakatlandığını bulmanın ilk şartıdır.
2
İdare hukukunda geriye yürümezlik kuralının idari işlemin hangi unsuruyla bağlantılı olduğunu değerlendir.
İdari işlemin konu unsuru, işlemin doğurduğu hukuki sonuçtur. İşlemin doğurduğu sonucun hukuk aleminde geleceğe dönük olması gerekirken geçmişe yöneltilmesi imkânsız bir hukuki durum yaratır.
Sebep unsuru işlemi hazırlayan etken, amaç unsuru nihai hedef, konu unsuru ise bizzat yaratılan hukuki değişikliktir.
3
Sakatlanan unsuru kesinleştirerek doğru seçeneğe ulaş.
Geriye yürümezlik kuralının ihlali, işlemin yaratacağı hukuki etkinin zaman içindeki yönüyle ilgili olduğundan 'konu' unsurunu sakatlamaktadır.
Danıştay içtihatları ve idare hukuku doktrininde geriye yürüyen işlemler açıkça konu unsuru yönünden sakat kabul edilmektedir.

Key Concept

İdari İşlemlerde Geriye Yürümezlik İlkesi ve Konu Unsuru İlişkisi
Rate this question