Bay (A) ile Bay (B) arasında 50.000 TL bedelli bir antika eşya satışı konusunda sözleşme kurulurken, alıcı (A) tarafından satıcı (B)'ye 5.000 TL ödenmiştir. Taraflar sözleşmede bu ödemenin hangi amaçla yapıldığına dair herhangi bir belirlemede bulunmamışlardır. Bir süre sonra (A), bu 5.000 TL'yi (B)'ye bırakmak suretiyle sözleşmeden dönmek istediğini (B)'ye bildirmiştir.
Bu olayla ilgili 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Sözleşme kurulurken verilen para aksine bir anlaşma yoksa bağlanma parası (pey akçesi) sayılır; bu nedenle (A), bu parayı (B)'ye bırakarak sözleşmeden tek taraflı dönme hakkına sahip değildir.Answer
- BSözleşmede ödemenin niteliği belirtilmediği için bu miktar kanunen 'cayma parası' sayılır ve (A), bu parayı (B)'ye bırakarak sözleşmeden dönebilir.
- CYapılan ödeme bir 'ceza koşulu' (cezai şart) hükmündedir; (A) sözleşmeden dönerse (B) bu parayı alıkoyabilir ancak sözleşmenin aynen ifasını artık talep edemez.
- DSözleşmede bu ödemeye dair bir açıklama bulunmadığı için yapılan işlem geçersizdir ve (B), bu miktarı sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iade etmelidir.
- EBağlanma parası niteliğindeki bu ödeme, taraflar aksini kararlaştırmış olsalar dahi kanun gereği hiçbir durumda asıl borçtan mahsup edilemez.
Answer
Sözleşme kurulurken verilen para aksine bir anlaşma yoksa bağlanma parası (pey akçesi) sayılır; bu durum alıcıya sözleşmeden tek taraflı dönme hakkı vermez.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 177. maddesi uyarınca, sözleşme yapılırken verilen bir miktar paranın niteliği konusunda taraflar arasında bir anlaşma yoksa, bu ödeme 'bağlanma parası' (pey akçesi) kabul edilir. Bağlanma parası, sözleşmenin yapıldığına dair bir karinedir (kanıt). Cayma parası (TBK m. 178) ise taraflara belirli bir bedel karşılığında sözleşmeden dönme hakkı veren istisnai bir kurumdur ve ancak tarafların bu yönde açık bir anlaşması veya yerel adet varsa söz konusu olur. Olayda böyle bir anlaşma olmadığı için ödenen 5.000 TL bağlanma parasıdır ve alıcıya sözleşmeden dönme hakkı tanımaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bağlanma Parası Karinesi (TBK m. 177)
Estimated Time:2m 30s