Question

Difficulty: MediumBağlanma Parası (Pey Akçesi)

Bay (A), bir antika kitap satıcısıyla 25.00025.000 TL bedel karşılığında nadir bir eser için satış sözleşmesi akdetmiştir. Sözleşmenin kurulması anında alıcı (A), satıcıya 3.0003.000 TL tutarında bir ödeme yapmıştır. Sözleşme metninde bu ödemenin hangi amaçla yapıldığına dair bir açıklama yer almamaktadır. Bu durumda, Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde söz konusu ödemenin hukuki niteliği ve mahsubu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Yapılan ödeme cayma parası niteliğindedir ve alıcı bu tutarı satıcıda bırakarak sözleşmeden dönebilir.
  2. Bu ödeme bağlanma parası (pey akçesi) sayılır ve aksine bir adet veya sözleşme hükmü yoksa esas borçtan mahsup edilir.Answer
  3. C
    Taraflar ödemenin amacını açıkça belirtmediği için bu tutar geçersiz bir ödeme olarak kabul edilir ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade edilmelidir.
  4. D
    Yapılan ödeme bir ceza koşulu (cezai şart) olarak kabul edilir ve alıcının borca aykırı davranması durumunda satıcı tarafından alıkonulur.
  5. E
    Söz konusu tutar bağlanma parası sayılmakla birlikte, niteliği gereği kural olarak esas borçtan mahsup edilemez ve ek bir edim olarak kabul edilir.

Answer

Yapılan ödeme bağlanma parası (pey akçesi) niteliğindedir ve kural olarak esas borçtan mahsup edilmelidir.
Türk Borçlar Kanunu m. 177 uyarınca, bir sözleşme kurulurken verilen para, aksi kararlaştırılmadıkça 'bağlanma parası' (pey akçesi) olarak kabul edilir ve bu tutar kural olarak toplam borçtan mahsup edilir. Olayda taraflar arasında aksine bir anlaşma bulunmadığı için 3.0003.000 TL tutarındaki ödeme bağlanma parası niteliğindedir ve kalan borçtan düşülmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Ödemenin yapıldığı anı ve sözleşmedeki düzenlemeyi inceleyin.
Ödeme sözleşmenin kurulması sırasında yapılmıştır ve sözleşmede niteliğine dair bir hüküm yoktur.
TBK m. 177/1'deki karinenin uygulanabilmesi için ödemenin sözleşme yapılırken verilmiş olması ve aksi kararlaştırılmamış olması gerekir.
2
Kanuni karineyi uygulayın.
Ödeme, sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilen 'bağlanma parası' (pey akçesi) sayılır.
TBK m. 177/1 uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça sözleşme kurulurken verilen para bağlanma parasıdır.
3
Mahsup kuralını değerlendirin.
Ödenen 3.0003.000 TL, satış bedeli olan 25.00025.000 TL'den mahsup edilir (düşülür).
TBK m. 177/2 gereği, aksine sözleşme veya adet yoksa bağlanma parası esas borçtan mahsup edilir.

Key Concept

Bağlanma Parası (Pey Akçesi) Karinesi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question