Question

Difficulty: MediumKıymetli Evrakın Sınıflandırılması ve Türleri

Bir lojistik şirketi, finansman ihtiyaçları ve ticari işlemleri kapsamında piyasaya üç farklı türde kıymetli evrak ihraç etmiştir. Birinci evrak üzerinde açıkça "nama yazılı" olduğu belirtilmiş, ikinci evrak "emre yazılı" olarak düzenlenmiş, üçüncü evrak ise "hamiline yazılı" olarak tedavüle sokulmuştur.

Bu senetlerin devir şekilleri ve borçlu şirketin ödeme esnasındaki "teşhis fonksiyonu" (hak sahipliğini araştırma yükümlülüğü) dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hamiline yazılı senedin devrinin borçlu şirkete karşı ileri sürülebilmesi için senedin teslimi (zilyetliğin geçirilmesi) tek başına yeterli olmayıp, ayrıca yazılı bir devir beyanının senede derç edilmesi şarttır.
  2. B
    Nama yazılı senetlerde borçlu şirket, senedi ibraz edenin hak sahibi olup olmadığını araştırma yükümlülüğünden tamamen muaftır; sadece senedi elinde bulundurana ödeme yaparak borcundan kesin olarak kurtulur.
  3. Borçlu şirket, emre yazılı senedi öderken ciro silsilesinin düzgünlüğünü ve ibraz edenin kimliğini kontrol etmekle yükümlü olmakla birlikte, cirantaların imzalarının sahici olup olmadığını araştırmak zorunda değildir.Answer
  4. D
    Nama yazılı senedin devri, tedavül kabiliyetini artırmak amacıyla yalnızca tam ciro ve senedin teslimi yoluyla gerçekleştirilir; bu senetlerde alacağın temliki hükümlerinin uygulanması söz konusu olamaz.
  5. E
    Borçlu şirket, hamiline yazılı senedi ibraz eden kişiye ödeme yapmadan önce, ibraz edenin senedin meşru maliki olup olmadığını ve senedi hukuka uygun yollardan iktisap edip etmediğini detaylıca araştırmakla mükelleftir.

Answer

Doğru ifade, borçlunun emre yazılı senedi öderken ciro silsilesinin düzgünlüğünü ve kimliği kontrol etmekle yükümlü olduğu, ancak imzaların sahiciliğini araştırmak zorunda olmadığını belirten seçenektir.
Türk Ticaret Kanunu uyarınca emre yazılı senetlerde borçlunun 'teşhis fonksiyonu' sınırlı bir şekli incelemeyi kapsar. Borçlu, senedi öderken ciro silsilesinin kesintisiz (muntazam) olup olmadığını ve senedi ibraz eden kişinin son ciranta (veya hamil) olup olmadığını kimlik tespitiyle doğrulamak zorundadır. Ancak tedavül güvenliğini ve hızını korumak adına, önceki cirantaların imzalarının gerçekten onlara ait olup olmadığını (imzaların sahiciliğini) araştırma yükümlülüğü kanun tarafından borçluya yüklenmemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Kıymetli evrak türlerinin devir şekillerini belirle.
Nama yazılı senetler 'temlik beyanı ve zilyetliğin devri' ile, emre yazılı senetler 'ciro ve zilyetliğin devri' ile, hamiline yazılı senetler ise 'yalnızca zilyetliğin devri' ile el değiştirir.
Senedin türüne göre tedavül kurallarını doğru uygulamak.
2
Borçlunun teşhis fonksiyonunu (hak sahipliğini araştırma yükümlülüğünü) her tür için analiz et.
Nama yazılıda sıkı araştırma yükümlülüğü vardır. Emre yazılıda sadece ciro zincirinin düzgünlüğü ve kimlik kontrol edilir, imza doğruluğu aranmaz. Hamiline yazılıda ise kural olarak hiçbir araştırma yükümlülüğü yoktur, senedi ibraz edene ödeme yapılır.
Borçlunun ödeme yaparak borcundan kurtulması için gerekli hukuki şartları belirlemek.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri kanuni kurallarla karşılaştır.
Emre yazılı senetler için ciro silsilesinin incelenmesi ancak imza teyidine gerek olmaması kuralı kanunla birebir uyumludur.
Doğru yasal statüyü yansıtan tek seçeneği tespit etmek.

Key Concept

Kıymetli Evrakta Devir Şekilleri ve Teşhis Fonksiyonu
Rate this question