Question

Difficulty: Very hardTemel Hak ve Hürriyetlerin Kullanılmasının Durdurulması (Madde 15)

1982 Anayasası’nın 15. maddesinde düzenlenen "Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması" rejiminin anayasal sınırları ve "çekirdek haklar" (sert çekirdek) güvenceleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulabilmesi veya güvencelere aykırı tedbirler alınabilmesi için savaş, seferberlik veya olağanüstü halden birinin varlığı ön koşuldur.
  2. B
    Alınacak olan durdurma veya sınırlama tedbirlerinin, Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası hukuktan doğan yükümlülüklerini ihlal etmemesi hukuki bir zorunluluktur.
  3. Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla, suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkesi savaş halinin zorunlu kıldığı ölçüde esnetilebilir.Answer
  4. D
    Kişinin din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaması ve bunlardan dolayı suçlanamaması güvencesi, her türlü olağanüstü yönetim usulünde mutlak olarak korunur.
  5. E
    Masumiyet karinesi gereğince, bir kimsenin suçluluğu mahkeme kararıyla saptanıncaya kadar suçlu sayılmasına yönelik hiçbir tedbir savaş halinde dahi alınamaz.

Answer

Milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler saklı kalmak kaydıyla, suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkesinin savaş halinde esnetilebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, suç ve cezaların geçmişe yürümemesi ilkesinin savaş halinde milletlerarası hukuk gerekçe gösterilerek esnetilebileceğini savunmaktadır. Oysa 1982 Anayasası'nın 15. maddesinin ikinci fıkrası, bu ilkeyi hiçbir istisna tanımaksızın çekirdek haklar arasında saymış ve savaş dahil hiçbir durumda bu hakka dokunulamayacağını hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
1982 Anayasası Madde 15'in uygulama şartlarını analiz etme
Durdurma rejimi için savaş, seferberlik veya OHAL gereklidir. Bu hallerde 'durumun gerektirdiği ölçüde' ve 'milletlerarası hukuk ihlal edilmemek kaydıyla' haklar durdurulabilir.
Genel rejimin sınırlarını belirlemek için ilk fıkra incelenmelidir.
2
Madde 15/2'de yer alan 'Çekirdek Haklar' listesini kontrol etme
Çekirdek haklar: Yaşama hakkı ve vücut bütünlüğü (savaş hukuku istisnasıyla), din/vicdan/düşünce açıklama zorunluluğu yasağı, suç ve cezaların geçmişe yürümemesi, masumiyet karinesi.
Bu haklar, hiçbir durumda (savaş dahil) dokunulamayacak mutlak alanı temsil eder.
3
Seçenekteki 'suç ve cezaların geçmişe yürümemesi' ilkesini çekirdek alan ile karşılaştırma
Söz konusu ilke çekirdek alandadır. 'Milletlerarası hukuk saklı kalmak kaydıyla' veya 'savaş hali zorunlu kıldığında' dahi bu hakka dokunulamaz.
Yanlış olan ifadenin anayasal dayanağını tespit etmek.

Key Concept

Anayasa Madde 15 uyarınca dokunulamaz 'çekirdek haklar' mutlak niteliktedir; milletlerarası hukuk veya savaş hali gibi gerekçelerle dahi askıya alınamazlar.

Practice More

Çekirdek haklar listesindeki tek 'istisnalı' hak olan yaşama hakkının, savaş hukuku ile olan ilişkisini detaylı inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question