Question

Difficulty: HardTemel Hak ve Hürriyetlerin Kullanılmasının Durdurulması (Madde 15)

1982 Anayasası’nın 15. maddesi uyarınca; savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının kısmen veya tamamen durdurulabilmesi veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilmesi mümkündür. Ancak bu yetki, sınırsız olmayıp anayasal düzeyde belirli kriterlere tabi kılınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması rejiminde uyulması gereken zorunlu şartlardan veya anayasal sınırlardan biri değildir?

  1. A
    Alınan tedbirlerin milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükleri ihlal etmemesi
  2. B
    Tedbirlerin sadece savaş, seferberlik veya olağanüstü hal dönemlerinde uygulanması
  3. Müdahalenin demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmasıAnswer
  4. D
    Suçluluğu mahkeme kararıyla saptanıncaya kadar kimsenin suçlu sayılmaması kuralına riayet edilmesi
  5. E
    Uygulanan tedbirlerin durumun gerektirdiği ölçüde olması

Answer

Sınırlamanın veya durdurmanın demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olması şartı, Anayasa'nın 15. maddesinde değil, 13. maddesinde (olağan dönem sınırlama rejimi) yer alan bir kriterdir.
Demokratik toplum düzeninin gereklerine uygunluk kriteri, 1982 Anayasası'nın 13. maddesinde düzenlenen olağan dönem hak sınırlamaları için geçerli olan bir sınırdır. 15. madde (Durdurma Rejimi) kapsamında ise bu kriter yerini 'durumun gerektirdiği ölçü' ifadesine ve milletlerarası hukuk yükümlülüklerine bırakmıştır. Dolayısıyla olağanüstü dönemlerde alınan tedbirlerin denetiminde 'demokratik toplum düzenine uygunluk' bir anayasal sınır olarak aranmaz.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa Madde 15'in kapsamını analiz et.
Madde 15; savaş, seferberlik ve olağanüstü hal dönemlerini (durdurma rejimini) kapsar.
Sorunun hangi anayasal rejimle ilgili olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Durdurma rejiminin anayasal şartlarını listele.
1. Özel dönem (Savaş, Seferberlik, OHAL), 2. Milletlerarası hukuk ihlal edilmemeli, 3. Ölçülülük (durumun gerektirdiği ölçü), 4. Çekirdek haklara dokunulmamalı.
Doğru ve yanlış seçenekleri ayırt etmek için kriter seti oluşturur.
3
Madde 13 (Sınırlama) ile Madde 15 (Durdurma) kriterlerini karşılaştır.
Madde 13'te bulunan 'demokratik toplum düzeni', 'laik cumhuriyetin gerekleri' ve 'hakkın özü' kriterleri Madde 15'te açıkça zikredilmemiştir.
KPSS'de en sık sorulan ve en çok karıştırılan 'fark' noktasını tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Temel Hakların Durdurulması Rejimi Kriterleri (Madde 15)

Practice More

Madde 13 ve Madde 15'teki ortak tek kriter olan 'ölçülülük' ilkesinin bu iki rejimdeki farklı isimlendirmelerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question