Question

Difficulty: HardKolluk Yetkisinin Sınırları ve Ölçülülük İlkesi

Bir mülki idare amiri, şehir merkezindeki tarihi bir çarşıda faaliyet gösteren hediyelik eşya dükkânlarının, kaldırımlara taşan sergileme üniteleri nedeniyle yaya trafiğini ciddi şekilde aksattığını tespit etmiştir. İdare, yaya geçişini rahatlatmak amacıyla, bu bölgedeki dükkânların dış cephelerine herhangi bir ürün asılmasını veya kapı önlerinde ürün sergilenmesini, herhangi bir mesafe veya alan sınırlaması getirmeksizin süresiz ve tamamen yasaklamıştır. Yapılan hukuki incelemede; dükkânların önüne sınır çizgisi çekilmesi veya sergileme alanlarının belirli bir metrekare ile sınırlandırılması gibi ticari faaliyeti daha az kısıtlayan yöntemlerle de yaya trafiğinin aynı derecede rahatlatılabileceği saptanmıştır.

Buna göre idarenin tesis ettiği bu işlem, ölçülülük ilkesinin aşağıdaki alt unsurlarından hangisi bakımından öncelikle hukuka aykırılık teşkil eder?

  1. A
    Elverişlilik
  2. GereklilikAnswer
  3. C
    Dar anlamda orantılılık
  4. D
    Kanunilik
  5. E
    Yetki tecavüzü

Answer

İdarenin amaca ulaşmak için hak ve özgürlükleri daha az kısıtlayan bir yöntem varken en ağır olanı seçmesi 'gereklilik' unsuruna aykırıdır.
Gereklilik (zorunluluk) unsuru, idarenin bir kamu yararı amacına ulaşmak için kullanabileceği birden fazla elverişli araç bulunması durumunda, bu araçlar arasından ilgili kişinin hak ve özgürlüklerine en az müdahale eden, onu en az kısıtlayan aracı seçmekle yükümlü olduğunu ifade eder. Olayda yaya trafiğinin dükkânların önüne çizilecek bir sınır çizgisi veya metrekare kısıtlaması gibi daha yumuşak yöntemlerle de açılabileceği bilirkişi raporuyla sabit olduğuna göre, idarenin doğrudan en ağır müdahale olan 'tamamen yasaklama' yolunu tercih etmesi, ölçülülük ilkesinin gereklilik alt unsurunu ihlal eder.

Step-by-Step Solution

1
Ölçülülük ilkesinin alt unsurlarını tanımlayın.
Ölçülülük; elverişlilik, gereklilik (zorunluluk) ve dar anlamda orantılılık olmak üzere üç alt unsurdan oluşur.
Soruda hangi alt unsurun ihlal edildiğini bulmak için kavramsal ayrım yapılmalıdır.
2
Olaydaki idari işlemi 'gereklilik' kriterine göre analiz edin.
İdarenin yaya trafiğini açma amacına ulaşmak için dükkân önü sergilemeyi 'sınırlandırma' imkânı varken doğrudan 'tamamen yasaklama' yoluna gitmesi, en hafif aracın seçilmediğini gösterir.
Gereklilik unsuru, hedeflenen amaca ulaştıracak elverişli araçlar içerisinden hakka en az zarar verenin seçilmesini zorunlu kılar.

Key Concept

Ölçülülük İlkesi - Gereklilik (Zorunluluk) Alt Unsuru

Practice More

İdari işlemin sebep ve amaç unsurları arasındaki ilişkiyi ölçülülük üzerinden inceleyen diğer soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question