Question

Difficulty: MediumMilletvekili Seçilme Yeterliliği

1982 Anayasası'nın "Milletvekili Seçilme Yeterliliği"ne ilişkin 76. maddesi hükümleri dikkate alındığında, adaylık ve seçilme şartları hakkında aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Türkiye Büyük Millet Meclisine üye seçilebilmek için on sekiz yaşını doldurmuş olmak ve en az ilkokul mezunu olmak anayasal bir zorunluluktur.
  2. B
    Taksirli suçlar hariç olmak üzere, kasten işlenen bir suçtan dolayı toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanlar milletvekili seçilemezler.
  3. C
    Zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet ve hırsızlık gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olanlar, cezaları genel veya özel affa uğramış olsa bile milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olamazlar.
  4. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) üyeleri ile yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, akademik bağımsızlık ilkesi gereği görevlerinden çekilme zorunluluğu olmaksızın milletvekili adayı olabilirler.Answer
  5. E
    Askerlik hizmetiyle ilişiği bulunan veya kısıtlı durumda olan Türk vatandaşları milletvekili seçilebilme ehliyetinden yoksundur.

Answer

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) üyeleri ile öğretim elemanlarının aday olabilmek için görevlerinden istifa etmelerine gerek olmadığını belirten seçenek yanlıştır. Bu kişilerin adaylık için görevlerinden çekilmeleri anayasal bir zorunluluktur.
Doğru cevap, YÖK üyeleri ve öğretim elemanlarının görevlerinden çekilmeden aday olabileceklerini belirten seçenektir. 1982 Anayasası'nın 76. maddesinin üçüncü fıkrası; hâkimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, memur statüsündeki görevliler, işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensuplarının görevlerinden çekilmedikçe aday olamayacaklarını ve milletvekili seçilemeyeceklerini kesin bir şekilde hükme bağlamıştır. "Akademik bağımsızlık" gerekçesi anayasal bağlayıcılığı ortadan kaldırmaz.

Step-by-Step Solution

1
1982 Anayasası Madde 76'da yer alan milletvekili seçilemeyecek kişilere ilişkin genel şartları incele.
Vatandaşlık, 18 yaş, en az ilkokul mezuniyeti, askerlikle ilişiği olmamak ve kısıtlı/yasaklı olmamak genel şartlardır. Ayrıca taksirli suçlar hariç 1 yıl ve üzeri hapis cezası alanlar ile affa uğrasa bile yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler seçilemez.
Anayasanın açık hükümlerini doğrulayarak seçeneklerdeki genel geçer ifadelerin doğruluğunu teyit etmek.
2
Aday olabilmek için görevinden çekilmesi (istifa etmesi) gereken kamu görevlileri listesini değerlendir.
Anayasa'ya göre; Hakimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, memurlar ve işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ile Silahlı Kuvvetler mensupları görevlerinden çekilmedikçe aday olamazlar.
Yanlış seçeneği tespit etmek için istifa zorunluluğu olan görevliler listesine hakim olmak gerekir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri anayasal kurallarla karşılaştır.
Öğretim elemanlarının ve YÖK üyelerinin görevlerinden çekilmeden aday olabileceklerini iddia eden seçenek, anayasanın istifa şartını düzenleyen açık hükmüne (Madde 76/3) aykırıdır.
Soruda anayasal kuralı doğru yansıtmayan (yanlış olan) ifade istenmektedir.

Key Concept

Milletvekili Adaylığı İçin Görevden Çekilme Zorunluluğu ve Seçilme Şartları
Rate this question