Examkin

Question

Difficulty: MediumGenel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı

Bir yazılım geliştirme sözleşmesinden kaynaklanan bedel iadesi talebinde, taraflar sözleşmede bir kural öngörmemiş ve uyuşmazlık konusu hakkında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda da herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Davaya bakan hâkim, sorunu çözmek için başvuracağı yasal kaynakları ve yöntemleri belirlemektedir.

Türk Medeni Kanunu'nun başlangıç hükümlerine göre, bu durumdaki hâkimin izlemesi gereken yol ve uygulayacağı kurallarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümleri, bu sözleşme ilişkisinin doğasına ve özelliğine uygun düştüğü ölçüde uyuşmazlıkta doğrudan uygulanmalıdır.Answer
  2. B
    İlgili kanunda düzenleme olmaması bir hukuk boşluğu teşkil ettiğinden, hâkimin öncelikle kanun koyucu gibi davranarak uyuşmazlığı çözecek yeni bir kural yaratması gerekir.
  3. C
    Hâkimin genel nitelikli hükümleri bu sözleşmeye uygulayarak uyuşmazlığı çözmesi, sınırları aşan bir takdir yetkisi kullanımı ve dolaylı bir hukuk yaratma işlemidir.
  4. D
    Genel hükümlerin uygulanabilmesi için, bedel iadesi talep eden tarafın hukuki işlemi yaparken hakkın kazanılması bakımından sübjektif iyiniyetli olduğunu kanıtlaması zorunludur.
  5. E
    Uyuşmazlığın çözümünde genel hükümlere başvurulması, sırf sözleşmedeki eksikliği karşı taraf aleyhine kullandığı gerekçesiyle tek başına hakkın kötüye kullanılması sayılır.

Answer

Doğru yanıt, Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümlerinin sözleşme ilişkisine uygun düştüğü ölçüde uygulanacağını belirten seçenektir.
Türk Medeni Kanunu'nun 5. maddesine göre; Medeni Kanun ve Borçlar Kanunu'nun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Olayımızdaki yazılım geliştirme (telif) sözleşmesi bir özel hukuk ilişkisidir. İlgili özel mevzuatta (FSEK) ve sözleşmede hüküm bulunmadığında, uyuşmazlık çözümsüz bırakılamaz. Bu noktada TMK m.5 devreye girer ve Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri (örneğin temerrüt, sözleşmenin kurulması, ifa imkânsızlığı kuralları) sözleşmenin yapısına ters düşmediği, yani 'uygun düştüğü ölçüde' doğrudan uygulanır. Bu durum bir kıyas veya hâkimin hukuk yaratması değildir, emredici bir yasal atıftır.

Step-by-Step Solution

1
Uyuşmazlığın niteliğini tespit etme.
Uyuşmazlık, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında bir özel hukuk uyuşmazlığıdır.
Uygulanacak temel kuralı ve yasal çerçeveyi belirlemek için ilişkinin doğası saptanmalıdır.
2
Özel kanunda kural bulunmaması durumunda TMK'nın başlangıç hükümlerini inceleme.
TMK Madde 5 devreye girer.
Özel hukuk ilişkilerinde özel kanunda hüküm yoksa, genel kanun-özel kanun ilişkisi gereği genel nitelikli hükümlerin uygulanabilirliği kontrol edilir.
3
TMK Madde 5'in uygulama şartını değerlendirme.
Genel nitelikli hükümler, özel hukuk ilişkisine 'uygun düştüğü ölçüde' doğrudan uygulanır.
Her genel kural her özel ilişkiye uymayabileceğinden, kanun koyucu bu uygulanabilirliği ilişkinin doğasına uygunluk şartına bağlamıştır.

Key Concept

Genel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı (TMK m.5)
Rate this question

Topics

Genel Nitelikli Hükümlerin Uygulama Alanı

More questions from this topic