Question

Difficulty: Very hardDanıştay'ın İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri

2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 24. maddesinde, Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak bakacağı davalar numerus clausus (sınırlı sayı) ilkesi gereği tek tek sayılmıştır. Bir idari işlemin iptali için doğrudan Danıştay'da dava açılabilmesi için işlemin niteliği, tesis eden makam ve uygulama alanı bakımından kanundaki şartları kümülatif olarak taşıması gerekir.

Buna göre, aşağıdaki idari uyuşmazlıklardan hangisinde Danıştay ilk derece mahkemesi sıfatıyla görevlidir?

  1. Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan ve ülke çapındaki tüm avukatların uyması zorunlu olan 'Reklam Yasağı Yönetmeliği'ne karşı açılan iptal davası.Answer
  2. B
    Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu tarafından bir Cumhuriyet savcısına verilen 'yer değiştirme' disiplin cezasının iptali istemiyle açılan dava.
  3. C
    Milli Eğitim Bakanlığı tarafından tesis edilen ve bir öğretmen adayının sözlü sınav (mülakat) sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin bireysel işlemin iptali davası.
  4. D
    Bir Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından kabul edilen ve sadece o ilin mülki sınırları içerisinde uygulanan 'İmar Yönetmeliği'nin iptali davası.
  5. E
    Bir devlet üniversitesi rektörlüğü tarafından çıkarılan ve üniversitenin tüm birimlerinde uygulanan 'Yatay Geçiş Yönergesi'nin iptali davası.

Answer

Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan ve ülke çapında uygulanan düzenleyici işleme karşı açılan iptal davası Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görevli olduğu uyuşmazlıktır.
Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca; bakanlıklar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca (Türkiye Barolar Birliği, TOBB, TMMOB vb.) çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülür. Türkiye Barolar Birliği tarafından çıkarılan yönetmelik hem makam hem de ülke çapında uygulama kriterini karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İdari işlemin niteliğini belirle
İşlem 'Yönetmelik' olduğu için düzenleyici (genel ve soyut) bir işlemdir.
Danıştay'ın ilk derece mahkemesi görevi genellikle düzenleyici işlemlerle ilgilidir.
2
İşlemi tesis eden makamı kontrol et
İşlem 'Türkiye Barolar Birliği' (Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşu) tarafından tesis edilmiştir.
Danıştay Kanunu m. 24/1-c bu makamların işlemlerini kapsar.
3
Uygulama alanını kontrol et
İşlem 'ülke çapında' uygulanmaktadır.
Meslek kuruluşlarının sadece yerel (bölgesel) işlemleri Danıştay'ın değil, idare mahkemesinin görev alanına girer.
4
Kanun maddesiyle eşleştir
2575 sayılı Kanun m. 24/1-c hükmündeki şartlar sağlanmıştır.
Makam, nitelik ve kapsam kriterleri Danıştay'ın ilk derece görevini belirler.

Key Concept

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görevleri (2575 S.K. m. 24)

Hints

1
İşlemin 'düzenleyici' olup olmadığını ve 'ülke çapında' uygulanıp uygulanmadığını kontrol edin.

Practice More

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı diğer konuları (Cumhurbaşkanı kararları, Danıştay Başkanlık Kurulu kararları vb.) 2575 sayılı Kanun m. 24 üzerinden tekrar edin.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question