Zilyetliğin Korunması

7 questions

Türk Medeni Kanunu'nun zilyetliğin korunmasına ilişkin hükümleri uyarınca, zilyetliği rızası dışında gasp edilen veya zilyetliğine tecavüz edilen bir kimsenin başvurabileceği 'zilyetlik davaları' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Zilyetlik davası açabilmek için davacının, dava konusu eşya üzerinde mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak sahibi olduğunu ispatlaması bir dava şartıdır.

Zilyetlik davalarında hak düşürücü süre, gasp veya saldırı fiilinin gerçekleştiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde on yıldır.

Davalı, zilyetlik davasında o şey üzerinde kendisinin daha üstün bir hakka sahip olduğunu ileri sürerek davanın reddini her durumda talep edebilir.

Zilyetlik davaları sadece taşınmazlar için öngörülmüş olup, taşınırlar üzerindeki zilyetlik ihlalleri için sadece tazminat davası açılabilir.

Zilyedin dava hakkı, fiili ve faili öğrenmesinden başlayarak iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer.

Show answer & explanation

Answer: Zilyedin dava hakkı, fiili ve faili öğrenmesinden başlayarak iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer.

Answer

Zilyedin dava hakkı, fiili ve faili öğrenmesinden başlayarak iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer.

Türk Medeni Kanunu'nun

984

. maddesi uyarınca, zilyetliğin korunmasına yönelik dava hakkı, zilyedin fiili ve faili öğrenmesinden başlayarak iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer. Bu süreler hak düşürücü nitelikte olup mahkemece re'sen dikkate alınır.

Step-by-Step Solution

Zilyetlik davalarının hukuki niteliğinin belirlenmesi

Zilyetlik davaları, hakka (mülkiyet vb.) dayanmayan, sadece fiili hakimiyet durumunu (zilyetliği) koruyan davalardır.

Bu davalarda amaç, bir hakkın tespiti değil, bozulan huzur ve sükun ortamının (fiili durumun) hızla iade edilmesidir.

Kanuni sürelerin kontrol edilmesi

TMK m. 984 hükmüne göre süreler belirlenir.

Kanun koyucu bu davaların hızlıca açılmasını istemiş ve kısa hak düşürücü süreler öngörmüştür.

Sürelerin uygulanması

Fiili ve faili öğrenmeden itibaren

2

ay ve her halükarda fiilden itibaren

1

yıl içinde dava açılmalıdır.

Öğrenme süresi ve mutlak süre birlikte değerlendirilmeli, hangisi önce dolarsa hak düşmelidir.

Key Concept

Zilyetlik davalarında hak düşürücü süreler

Practice More

Zilyetliğin korunmasında 'Kuvvet Kullanma' (TMK 981) şartlarını tekrar ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 2Question →

Türk Medeni Kanunu uyarınca, zilyetliği rızası dışında gasp edilen bir zilyedin, zilyetlik davası açabilmesi için gasp fiilini ve failini öğrenmesinden itibaren uyması gereken hak düşürücü süre aşağıdakilerden hangisidir?

1 ay

2 ay

6 ay

1 yıl

10 yıl

Show answer & explanation

Answer: 2 ay

Answer

Zilyetlik davası açabilmek için gasp fiilini ve failini öğrenmeden itibaren iki aylık süreye uyulmalıdır.

Türk Medeni Kanunu madde 984'e göre, zilyetliğe yapılan tecavüz veya gasp hallerinde dava hakkı, zilyedin fiili ve failini öğrenmesinden itibaren iki ay geçmekle düşer. Bu nedenle iki ay seçeneği doğrudur.

Step-by-Step Solution

Zilyetlik davalarında sürelerin tespit edilmesi

Zilyetlik davaları için kanunda iki farklı hak düşürücü süre öngörülmüştür.

Zilyetliğin korunması amacıyla açılan davaların hızlı sonuçlanması ve hukuki istikrarın sağlanması için kısa süreler belirlenmiştir.

Nispi (öğrenmeye bağlı) sürenin belirlenmesi

Fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren başlayan süre 2 aydır.

Türk Medeni Kanunu'nun 984. maddesi açıkça öğrenmeden itibaren iki aylık bir süre tanımaktadır.

Mutlak sürenin belirlenmesi

Fiilin üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin dava açma hakkını sona erdiren mutlak süre ise 1 yıldır.

Öğrenme gerçekleşmese dahi fiilin üzerinden bir yıl geçmesiyle dava hakkı düşer.

Key Concept

Zilyetlik davalarında hak düşürücü süreler

Estimated Time:45s

Question 3Question →

(A), kendisine ait olan ve zilyedi bulunduğu antika saatin (B) tarafından zorla çalındığını görmüş; ancak olayın şokuyla o an müdahale edememiştir. (A), faili hemen öğrenmesine rağmen zilyetliğin geri verilmesi davası açmak için $14$ ay beklemiştir. (A), saatin mülkiyetinin kendisine ait olduğunu her türlü delille ispat edebilecek durumdadır.

Türk Medeni Kanunu'nun zilyetliğin korunmasına ilişkin hükümleri uyarınca, bu olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Zilyetlik davası açmak için kanunda öngörülen

1

yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden (A) bu davayı açamaz; ancak mülkiyet hakkına dayanarak istihkak davası açabilir.

Zilyetlik davası açma süresi öğrenmeden itibaren

2

ay, her hâlde

10

yıl olduğundan (A)'nın açacağı dava mahkemece kabul edilir.

(A), hırsızlık fiilinden

14

ay sonra (B)'yi bulduğunda, başka bir işleme gerek kalmaksızın bizzat kuvvet kullanarak saati geri alma hakkına sahiptir.

Zilyetlik davası açılabilmesi için davacının mutlaka eşyanın maliki olması ve bu mülkiyetini mahkemede ispatlaması yasal bir zorunluluktur.

Antika saat taşınır bir eşya olduğu için zilyetliğin korunmasına ilişkin hükümler bu olayda uygulama alanı bulmaz.

Show answer & explanation

Answer: Zilyetlik davası açmak için kanunda öngörülen $1$ yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden (A) bu davayı açamaz; ancak mülkiyet hakkına dayanarak istihkak davası açabilir.

Answer

Zilyetlik davası açma süresi geçtiği için bu dava açılamaz; fakat mülkiyet hakkına dayalı istihkak davası her zaman açılabilir.

Türk Medeni Kanunu uyarınca, zilyetliği gasp edilen kişi bu durumu ve faili öğrendikten sonra

2

ay içinde ve her hâlde gasp fiilinden itibaren

1

yıl içinde dava açmalıdır. Olayda

14

ay geçtiği için bu süre dolmuştur. Ancak zilyet aynı zamanda malik ise, mülkiyet hakkından doğan istihkak davasını herhangi bir hak düşürücü süreye tabi olmaksızın her zaman açabilir.

Step-by-Step Solution

Olaydaki zaman aşımı ve hak düşürücü süreleri kontrol et.

Failin öğrenilmesinden itibaren

2

ay ve her hâlde

1

yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu tespit edildi.

Zilyetlik davası kanunen bu sürelere bağlanmıştır (

TMK

989

Kuvvet kullanma (self-help) şartlarını değerlendir.

Olayın üzerinden

14

ay geçtiği için zilyedin kuvvet kullanma yetkisinin kalmadığı anlaşıldı.

Kuvvet kullanma yetkisi sadece anında müdahale veya sıcak takip hallerinde geçerlidir.

Alternatif hukuki yolları belirle.

Zilyetlik koruması süresi dolduğu için malikin ayni hakka (mülkiyete) dayalı istihkak davası açması gerektiği sonucuna varıldı.

Zilyetlik davası (possessory) ile istihkak davası (petitory) farklı hukuki temellere dayanır.

Key Concept

Zilyetlik davası ve istihkak davası arasındaki farklar ile hak düşürücü süreler.

Estimated Time:1m 30s

Question 4Question →

Türk Medeni Kanunu uyarınca, zilyetliği saldırıya uğrayan veya gasp edilen bir zilyedin, taşınmazlarda bizzat müdahale ederek faili kovma veya taşınırlarda faili yakalayıp elinden alma yetkisini (kuvvet kullanma) hukuka uygun şekilde kullanabilmesi için aranan temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Kuvvet kullanımının saldırı veya gasp fiili üzerine hemen (gecikmeksizin) gerçekleştirilmesi

Zilyedin aynı zamanda eşyanın mülkiyet hakkına da sahip olması

Kuvvet kullanmadan önce mahkemeden ihtiyati tedbir kararı alınması

Saldırı fiilinin üzerinden en az bir ay geçmiş olması

Zilyedin eşyayı aslen kazanmış (miras veya işgal yoluyla) olması

Show answer & explanation

Answer: Kuvvet kullanımının saldırı veya gasp fiili üzerine hemen (gecikmeksizin) gerçekleştirilmesi

Answer

Zilyedin kuvvet kullanma yetkisini kullanabilmesi için fiilin hemen (gecikmeksizin) gerçekleştirilmesi zorunludur.

Türk Medeni Kanunu'nun 981. maddesi uyarınca, zilyet her türlü gasp veya saldırıyı kuvvet kullanarak defedebilir. Ancak bu yetkinin hukuka uygun olması için, zilyedin taşınmazlarda tecavüz edeni 'hemen' kovması veya taşınırlarda faili 'yakaladığı anda' malı elinden alması gerekir. Gecikme yaşanması durumunda kuvvet kullanma hakkı sona erer ve zilyet sadece dava yoluna başvurabilir.

Step-by-Step Solution

Zilyetliğin korunma yöntemlerini belirleme

Kuvvet kullanma ve zilyetlik davaları

Zilyetliğin hem fiili hem de hukuki yollarla korunabileceğini anlamak için.

TMK 981. madde hükmünü (Kuvvet Kullanma) analiz etme

Zilyet, her türlü gasp veya saldırıyı kuvvet kullanarak defedebilir.

Yasal dayanağı tespit etmek için.

Hukuka uygunluk sınırını uygulama

Zilyet, fiilin gerçekleşmesi üzerine 'hemen' hareket etmelidir.

Kuvvet kullanmanın sınırının 'zaman aşımı' veya 'bekleme' değil, 'derhal müdahale' olduğunu doğrulamak için.

Key Concept

Zilyedin Kuvvet Kullanma Yetkisi (Kendi Hakkını Koruma)

Practice More

Zilyetlik davalarındaki 2 ay ve 1 yıllık hak düşürücü sürelerin hangi durumlarda başladığını inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 5Question →

Bir eşya üzerindeki fiili hâkimiyetin, zilyedin rızası olmaksızın tamamen ortadan kaldırılması durumuna 'zilyetliğin gaspı' adı verilmektedir. Türk Medeni Kanunu uyarınca, zilyetliği bu şekilde gasp edilen bir kimsenin, sadece zilyetlik hukukuna dayanarak eşyanın kendisine iadesini sağlamak amacıyla açması gereken dava aşağıdakilerden hangisidir?

Zilyetliğin geri verilmesi davası

Zilyetliğe saldırının durdurulması davası

İstihkak davası

İyiniyetli zilyetlik tespit davası

Hakkın kötüye kullanılması davası

Show answer & explanation

Answer: Zilyetliğin geri verilmesi davası

Answer

Zilyetliğin geri verilmesi davası, zilyetliği gasp edilen bir kimsenin bu gaspı sona erdirerek eşyayı geri almasını sağlayan özel bir zilyetlik davasıdır.

Zilyetliğin geri verilmesi davası, Türk Medeni Kanunu uyarınca zilyetliği gasp edilen kişinin, gasp edenden eşyanın iadesini talep edebileceği tek zilyetlik davasıdır.

Step-by-Step Solution

Olaydaki müdahale türünü belirlemek

Zilyetliğin rıza dışı tamamen sona ermesi 'gasp' olarak nitelendirilir.

Türk Medeni Kanunu'na göre zilyetliğin korunması, müdahalenin türüne (gasp veya saldırı) göre farklı davalara bağlanmıştır.

Gasp durumunda uygulanacak kanun hükmünü tespit etmek

Türk Medeni Kanunu madde 982, zilyetliği gasp edilen kimsenin açacağı davayı düzenler.

Gasp edilen zilyet, eşyanın geri verilmesini ve zararın giderilmesini talep edebilir.

Zilyetlik davasını mülkiyet davalarından ayırmak

Sadece zilyetliğe dayalı koruma istendiği için 'zilyetliğin geri verilmesi' davası seçilmelidir.

Zilyetlik davalarında haklılık (mülkiyet) tartışılmaz; sadece zilyetliğin gasp edildiği olgusu üzerine karar verilir.

Key Concept

Zilyetlik Davaları: Zilyetliğin Geri Verilmesi

Estimated Time:45s

Question 6Question →

(K), maliki olduğu ve deposunda muhafaza ettiği değerli jeneratörünün (L) tarafından zorla götürüldüğünü, olaydan 14 ay sonra kamera kayıtlarını tesadüfen izlediğinde failiyle birlikte öğrenmiştir. (K), jeneratörünü derhal kuvvet kullanarak bizzat geri almak veya mahkemeye başvurmak istemektedir.

Buna göre, (K)'nin başvurabileceği hukuki imkânlar ve süreleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Eylem anında veya kaçarken yakalama şartı gerçekleşmediğinden kuvvet kullanarak geri alma hakkı ve fiilin üzerinden bir yıl geçtiği için zilyetlik davası açma hakkı düşmüştür; ancak süreye tabi olmaksızın istihkak davası açabilir.

Gasp fiilini ve failini yeni öğrendiği için kanunda öngörülen iki aylık dava açma süresi henüz dolmamıştır; bu nedenle mülkiyet hakkını ispatlamasına gerek kalmaksızın doğrudan zilyetliğin iadesi davası açabilir.

Haksız fiili ve faili yeni öğrendiği için, jeneratörü failin elinde gördüğü ilk anda gecikmeksizin orantılı kuvvet kullanarak eşyasını bizzat geri alma hakkına sahiptir.

Hem zilyetlik hem de istihkak davası açma süreleri haksız fiil tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düştüğünden, (K) sadece hakkın kötüye kullanılması yasağına dayanarak tazminat talep edebilir.

Zilyetliği rızası dışında sona erdiği için, mülkiyet davasına başvurmadan önce on yıllık genel zamanaşımı süresi içinde öncelikle zilyetliğin iadesi davası açmak zorundadır.

Show answer & explanation

Answer: Eylem anında veya kaçarken yakalama şartı gerçekleşmediğinden kuvvet kullanarak geri alma hakkı ve fiilin üzerinden bir yıl geçtiği için zilyetlik davası açma hakkı düşmüştür; ancak süreye tabi olmaksızın istihkak davası açabilir.

Answer

Kuvvet kullanarak geri alma hakkı ve zilyetlik davası açma hakkı süre yönünden düşmüştür; ancak malik sıfatıyla süresiz olarak istihkak davası açılabilir.

Türk Medeni Kanunu'na göre, taşınır mallarda zilyetliğin kuvvet kullanılarak geri alınabilmesi için failin eylem sırasında veya kaçarken yakalanması gerekir (TMK m. 897). Olaydan 14 ay sonra bu hak kullanılamaz. Zilyetliğin iadesi davası ise, fail ve fiil öğrenildikten itibaren iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer (TMK m. 898). Fiilin üzerinden 14 ay geçtiği için bu dava da açılamaz. Ancak eşyanın maliki, ayni hakkına (mülkiyet) dayanarak malını haksız elinde bulunduran kişiye karşı hiçbir süreye tabi olmaksızın istihkak davası açabilir (TMK m. 683). Dolayısıyla doğru seçenek malikin istihkak davası açabileceğini, diğer yolların düştüğünü belirten seçenektir.

Step-by-Step Solution

Kuvvet kullanma (özgüç) şartlarının değerlendirilmesi

Olayın üzerinden 14 ay geçtiği için eylem sırasında veya kaçarken yakalama şartı sağlanamamıştır, kuvvet kullanılamaz.

Türk Medeni Kanunu m. 897 uyarınca zilyetliğin kuvvet kullanılarak korunması anında tepki gerektirir.

Zilyetlik davası sürelerinin hesaplanması

Gasp fiilinin üzerinden 1 yıldan fazla (14 ay) süre geçtiği için zilyetlik davası açma hakkı mutlak olarak düşmüştür.

Kanun m. 898 uyarınca zilyetlik davaları faili ve fiili öğrenmeden itibaren 2 ay ve her hâlde fiil tarihinden itibaren en geç 1 yıl içinde açılmalıdır.

İstihkak davası imkânının incelenmesi

Zilyetlik davaları düşmüş olsa da, (K) eşyanın maliki olduğu için istihkak davası açarak jeneratörü geri alabilir.

İstihkak davası mülkiyet hakkına dayanan ayni bir davadır ve hiçbir hak düşürücü süreye veya zamanaşımına tabi değildir.

Key Concept

Zilyetliğin kuvvet kullanılarak korunması, zilyetlik davalarında hak düşürücü süreler ve mülkiyete dayalı istihkak davası ile farklılıkları.

Question 7Question →

(T), mülkiyeti kendisine ait olan ve yazlık evinin iskelesine bağlı bulunan teknesinin kaybolduğunu düşünürken; olaydan on beş ay sonra bir sosyal medya paylaşımında tekneyi (V)'nin alıp kendi marinalarında tuttuğunu fark etmiştir. (T), teknesini yasal yollardan derhal geri almak istemektedir.

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, (T)'nin başvurabileceği hukuki imkânlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

(T)'nin zilyetlik davaları için kanunda öngörülen bir yıllık azami hak düşürücü süre dolduğundan, teknenin iadesi için ancak mülkiyet hakkına dayanarak istihkak davası açması mümkündür.

Zilyetliğin gaspına dayalı iade davalarında hak düşürücü süre on yıl olduğundan, (T) bu süre henüz dolmadığı için doğrudan zilyetlik davası açabilir.

(T), teknesi kendi rızası dışında elinden çıktığı için, faili öğrenir öğrenmez marinaya giderek kuvvet kullanma (öz savunma) yoluyla teknesini bizzat geri alabilir.

(T)'nin olay üzerinden on beş ay gibi uzun bir zaman geçtikten sonra teknesini dava yoluyla geri istemesi hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir ve dinlenmez.

(V), söz konusu tekneyi on beş aydır davasız ve aralıksız olarak elinde bulundurduğu için artık iyiniyetli zilyet konumuna geçmiştir, bu nedenle iade taleplerine karşı korunur.

Show answer & explanation

Answer: (T)'nin zilyetlik davaları için kanunda öngörülen bir yıllık azami hak düşürücü süre dolduğundan, teknenin iadesi için ancak mülkiyet hakkına dayanarak istihkak davası açması mümkündür.

Answer

Fiilin üzerinden bir yıl geçtiği için zilyetlik davası açılamayacağı, ancak mülkiyet hakkına dayalı istihkak davası açılabileceği yönündeki ifadedir.

Zilyetliğin gaspı durumunda iade davası, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren iki ay ve her hâlde eylemin üzerinden bir yıl geçmekle düşer. Olayda gasp fiilinin üzerinden 15 ay geçtiği için zilyetlik davası açma imkânı kalmamıştır. Ancak eşyanın mülkiyetine sahip olan kişi, zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi olmayan istihkak davasını her zaman açarak haksız zilyetten eşyasının iadesini talep edebilir.

Step-by-Step Solution

Olaydaki sürelerin Medeni Kanun'un zilyetlik davalarına ilişkin süreleriyle karşılaştırılması.

Fiilin (gasp eyleminin) üzerinden 15 ay geçmiştir, dolayısıyla kanuni azami süre olan 1 yıllık hak düşürücü süre aşılmıştır.

Zilyetliğin iadesi davası açılıp açılamayacağını tespit etmek.

Kuvvet kullanma şartlarının olaya uygulanıp uygulanamayacağının değerlendirilmesi.

Gasp fiili 15 ay önce gerçekleştiği için, faili eylem sırasında veya kaçarken yakalama ihtimali ortadan kalkmıştır; bu yüzden kuvvet kullanılamaz.

Kişinin bizzat güç kullanarak hakkını koruma imkânının devam edip etmediğini anlamak.

Zilyetlik davaları dışında sahibin elinde kalan nihai ayni hak taleplerinin belirlenmesi.

(T) teknenin maliki olduğu için, herhangi bir hak düşürücü süreye veya zamanaşımına tabi olmayan istihkak davasını açarak teknesini geri isteyebilir.

Malikin eşyasını geri almak için başvurabileceği asıl yolu belirlemek.

Key Concept

Zilyetliğin Korunması, Zilyetlik Davaları ve İstihkak Davası

Zilyetliğin Korunması

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes