Question

Difficulty: MediumZilyetliğin Korunması

(A), kendisine ait olan ve zilyedi bulunduğu antika saatin (B) tarafından zorla çalındığını görmüş; ancak olayın şokuyla o an müdahale edememiştir. (A), faili hemen öğrenmesine rağmen zilyetliğin geri verilmesi davası açmak için 1414 ay beklemiştir. (A), saatin mülkiyetinin kendisine ait olduğunu her türlü delille ispat edebilecek durumdadır.

Türk Medeni Kanunu'nun zilyetliğin korunmasına ilişkin hükümleri uyarınca, bu olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Zilyetlik davası açmak için kanunda öngörülen 11 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden (A) bu davayı açamaz; ancak mülkiyet hakkına dayanarak istihkak davası açabilir.Answer
  2. B
    Zilyetlik davası açma süresi öğrenmeden itibaren 22 ay, her hâlde 1010 yıl olduğundan (A)'nın açacağı dava mahkemece kabul edilir.
  3. C
    (A), hırsızlık fiilinden 1414 ay sonra (B)'yi bulduğunda, başka bir işleme gerek kalmaksızın bizzat kuvvet kullanarak saati geri alma hakkına sahiptir.
  4. D
    Zilyetlik davası açılabilmesi için davacının mutlaka eşyanın maliki olması ve bu mülkiyetini mahkemede ispatlaması yasal bir zorunluluktur.
  5. E
    Antika saat taşınır bir eşya olduğu için zilyetliğin korunmasına ilişkin hükümler bu olayda uygulama alanı bulmaz.

Answer

Zilyetlik davası açma süresi geçtiği için bu dava açılamaz; fakat mülkiyet hakkına dayalı istihkak davası her zaman açılabilir.
Türk Medeni Kanunu uyarınca, zilyetliği gasp edilen kişi bu durumu ve faili öğrendikten sonra 22 ay içinde ve her hâlde gasp fiilinden itibaren 11 yıl içinde dava açmalıdır. Olayda 1414 ay geçtiği için bu süre dolmuştur. Ancak zilyet aynı zamanda malik ise, mülkiyet hakkından doğan istihkak davasını herhangi bir hak düşürücü süreye tabi olmaksızın her zaman açabilir.

Step-by-Step Solution

1
Olaydaki zaman aşımı ve hak düşürücü süreleri kontrol et.
Failin öğrenilmesinden itibaren 22 ay ve her hâlde 11 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu tespit edildi.
Zilyetlik davası kanunen bu sürelere bağlanmıştır (TMKTMK m. 989989).
2
Kuvvet kullanma (self-help) şartlarını değerlendir.
Olayın üzerinden 1414 ay geçtiği için zilyedin kuvvet kullanma yetkisinin kalmadığı anlaşıldı.
Kuvvet kullanma yetkisi sadece anında müdahale veya sıcak takip hallerinde geçerlidir.
3
Alternatif hukuki yolları belirle.
Zilyetlik koruması süresi dolduğu için malikin ayni hakka (mülkiyete) dayalı istihkak davası açması gerektiği sonucuna varıldı.
Zilyetlik davası (possessory) ile istihkak davası (petitory) farklı hukuki temellere dayanır.

Key Concept

Zilyetlik davası ve istihkak davası arasındaki farklar ile hak düşürücü süreler.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question