(K), maliki olduğu ve deposunda muhafaza ettiği değerli jeneratörünün (L) tarafından zorla götürüldüğünü, olaydan 14 ay sonra kamera kayıtlarını tesadüfen izlediğinde failiyle birlikte öğrenmiştir. (K), jeneratörünü derhal kuvvet kullanarak bizzat geri almak veya mahkemeye başvurmak istemektedir.
Buna göre, (K)'nin başvurabileceği hukuki imkânlar ve süreleri hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Eylem anında veya kaçarken yakalama şartı gerçekleşmediğinden kuvvet kullanarak geri alma hakkı ve fiilin üzerinden bir yıl geçtiği için zilyetlik davası açma hakkı düşmüştür; ancak süreye tabi olmaksızın istihkak davası açabilir.Answer
- BGasp fiilini ve failini yeni öğrendiği için kanunda öngörülen iki aylık dava açma süresi henüz dolmamıştır; bu nedenle mülkiyet hakkını ispatlamasına gerek kalmaksızın doğrudan zilyetliğin iadesi davası açabilir.
- CHaksız fiili ve faili yeni öğrendiği için, jeneratörü failin elinde gördüğü ilk anda gecikmeksizin orantılı kuvvet kullanarak eşyasını bizzat geri alma hakkına sahiptir.
- DHem zilyetlik hem de istihkak davası açma süreleri haksız fiil tarihinden itibaren bir yıl geçmekle düştüğünden, (K) sadece hakkın kötüye kullanılması yasağına dayanarak tazminat talep edebilir.
- EZilyetliği rızası dışında sona erdiği için, mülkiyet davasına başvurmadan önce on yıllık genel zamanaşımı süresi içinde öncelikle zilyetliğin iadesi davası açmak zorundadır.
Answer
Kuvvet kullanarak geri alma hakkı ve zilyetlik davası açma hakkı süre yönünden düşmüştür; ancak malik sıfatıyla süresiz olarak istihkak davası açılabilir.
Türk Medeni Kanunu'na göre, taşınır mallarda zilyetliğin kuvvet kullanılarak geri alınabilmesi için failin eylem sırasında veya kaçarken yakalanması gerekir (TMK m. 897). Olaydan 14 ay sonra bu hak kullanılamaz. Zilyetliğin iadesi davası ise, fail ve fiil öğrenildikten itibaren iki ay ve her hâlde fiilin üzerinden bir yıl geçmekle düşer (TMK m. 898). Fiilin üzerinden 14 ay geçtiği için bu dava da açılamaz. Ancak eşyanın maliki, ayni hakkına (mülkiyet) dayanarak malını haksız elinde bulunduran kişiye karşı hiçbir süreye tabi olmaksızın istihkak davası açabilir (TMK m. 683). Dolayısıyla doğru seçenek malikin istihkak davası açabileceğini, diğer yolların düştüğünü belirten seçenektir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Zilyetliğin kuvvet kullanılarak korunması, zilyetlik davalarında hak düşürücü süreler ve mülkiyete dayalı istihkak davası ile farklılıkları.