Miras Hukuku

189 questions

Question 141Question

Mirasbırakan (M), noter huzurunda hazırladığı vasiyetnamesinde şu iki farklı tasarrufa yer vermiştir:

I. Mirasımın 12\frac{1}{2}'sini arkadaşım (A)'ya bırakıyorum; (A) öldüğünde ise bu pay (B)'ye geçecektir.
II. Kütüphanemdeki tüm hukuk kitaplarını yeğenim (C)'ye vasiyet ediyorum; (C) bu vasiyeti herhangi bir sebeple kazanamazsa kitaplar (D)'ye verilecektir.

Türk Medeni Kanunu'nun ölüme bağlı tasarrufların maddi içeriğine ilişkin hükümleri uyarınca, bu tasarrufların hukuki niteliği ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I. maddedeki tasarruf "art mirasçı atama" niteliğindedir; (A) ön mirasçı sıfatıyla mirası kazanırken, (B) mirasın kendisine geçeceği ana kadar beklentisi olan bir mirasçıdır.

Answer

I. maddedeki tasarruf "art mirasçı atama" niteliğindedir; arkadaş olan kişi ön mirasçı, sonraki kişi ise art mirasçıdır.
I. maddedeki tasarruf, mirasın bir oranının (12\frac{1}{2}) önce bir kişiye, o kişinin ölümünden sonra ise başka bir kişiye geçmesini öngördüğü için TMK 521 kapsamında bir 'art mirasçı atama' işlemidir. Bu durumda ilk atanan kişi 'ön mirasçı' sıfatıyla mirası kazanır, ancak ölümüyle birlikte bu payın 'art mirasçı'ya geçmesi borcu doğar.

Step-by-Step Solution

1
Tasarrufların konusuna göre nitelendirme yapılması.
I. madde mirasın bir oranına (12\frac{1}{2}) yönelik olduğu için 'Mirasçı Atama' (TMK 516); II. madde belirli bir mal grubuna (kitaplar) yönelik olduğu için 'Belirli Mal Bırakma' (TMK 517) niteliğindedir.
Mirasın tamamı veya belirli bir oranı üzerinde yapılan tasarruflar mirasçı atama, münferit mallar üzerindekiler vasiyettir.
2
Tasarruflardaki ikame (yerine geçme) türünün belirlenmesi.
I. maddede 'öldüğünde geçmesi' ifadesi Art Mirasçılık (TMK 521); II. maddede 'kazanamazsa verilmesi' ifadesi Yedek Vasiyet (TMK 520) oluşturur.
Art mirasçılıkta bir sıralı geçiş (ön mirasçı-art mirasçı), yedek mirasçılıkta ise bir alternatiflik (biri olmazsa diğeri) vardır.
3
Hukuki sonuçların değerlendirilmesi.
Ön mirasçı mirası kazanır ancak terekeyi art mirasçıya devretme yükümlülüğü altındadır (güvence verme borcu doğar). Vasiyet alacaklısı ise sadece bir alacak hakkına sahiptir.
Art mirasçı atamada mülkiyet geçici olarak ön mirasçıya geçer, ancak tasarruf yetkisi art mirasçının haklarını koruyacak şekilde kısıtlanır.

Key Concept

Art Mirasçılık ve Yedek Mirasçılık Ayrımı

Practice More

Art mirasçı atamada ön mirasçının tasarruf yetkisinin sınırlarını ve güvence gösterme yükümlülüğünü inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 142Question

Mirasbırakan (M)(M) ile eşi (E)(E) arasındaki evliliğin mutlak butlanla sakat olduğu iddiasıyla açılan dava devam ederken (M)(M) vefat etmiştir. Yapılan incelemede, sağ kalan eş (E)(E)'nin evlenme sırasında butlan sebebini bilmediği ve iyiniyetli olduğu tespit edilmiştir.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, sağ kalan eş (E)(E)'nin mirasçılık durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (E)(E), evlenme anında iyiniyetli olduğu için yasal mirasçı sıfatını korur.

Answer

Sağ kalan eşin evlenme sırasında iyiniyetli olması nedeniyle yasal mirasçı sıfatını koruduğu seçenek doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'nun 159. maddesine göre, evliliğin butlanı davası devam ederken eşlerden birinin ölmesi durumunda, sağ kalan eş evlenme sırasında iyiniyetli ise yasal mirasçı sıfatını korur. Soruda eşin iyiniyetli olduğu açıkça belirtildiği için mirasçılığı devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Evliliğin butlanı davası devam ederken eşlerden birinin ölmesinin hukuki sonucunu belirlemek.
TMK m. 159 uyarınca dava konusuz kalır ancak mirasçılık yönünden iyiniyet incelemesi yapılır.
Butlan davası kesinleşmeden evlilik sona ererse (ölümle), eşin mirasçılığı kural olarak devam eder.
2
Sağ kalan eşin iyiniyetli olup olmadığını kontrol etmek.
(E)(E)'nin evlenme sırasında butlan sebebini bilmediği (iyiniyetli olduğu) soruda belirtilmiştir.
Kanun, butlan davası kesinleşmeden ölen eşin ardından sağ kalan eşin mirasçılığını 'iyiniyet' şartına bağlamıştır.
3
Mirasçılık sıfatı hakkında nihai karara varmak.
(E)(E) yasal mirasçı sıfatını korur ve miras payını alır.
İyiniyetli eş, butlan davası sonuçlanmadan gerçekleşen ölüm halinde miras hakkını kaybetmez.

Key Concept

Evliliğin Butlanı ve Sağ Kalan Eşin Mirasçılığı (TMK m. 159)

Practice More

Boşanma davası devam ederken eşin ölümü halinde TMK m. 181/2 hükmünün (mirasçıların davaya devam etmesi ve kusur tespiti) butlan davasından farkını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 143Question

Mirasbırakan (M)(M), tüm malvarlığını bir derneğe bıraktığına dair resmi bir vasiyetname düzenlemiş ve 20242024 yılında vefat etmiştir. (M)(M)’nin yasal mirasçıları çocukları (A)(A) ve (B)(B)’dir. (A)(A), vasiyetnamenin yapıldığı sırada (M)(M)’nin ayırt etme gücünün bulunmadığını ileri sürerek süresi içinde "ölüme bağlı tasarrufun iptali" davası açmış ve yapılan yargılama sonucunda mahkeme vasiyetnamenin iptaline karar vermiştir. Kardeşi (B)(B) ise herhangi bir dava açmamış, (A)(A) tarafından açılan davanın sonucunu beklemeyi tercih etmiştir.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, kesinleşen bu iptal kararının kapsamı ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İptal kararı yalnızca davayı açan (A)(A) lehine hüküm doğurur; (A)(A) yasal miras payını alırken, vasiyetname (B)(B) ile dernek arasındaki ilişkide geçerliliğini korumaya devam eder.

Answer

İptal kararı yalnızca davayı açan çocuk lehine hüküm doğurur; bu nedenle davacı yasal payını alırken, vasiyetname dava açmayan diğer çocuk ve lehtar arasındaki geçerliliğini korur.
Türk Medeni Kanunu'na göre, ölüme bağlı tasarrufun iptali kararı sadece davayı açan mirasçı veya vasiyet alacaklısı lehine sonuç doğurur. Somut olayda ehliyetsizlik nedeniyle sadece (A)(A) dava açtığı için mahkeme kararı sadece (A)(A)'nın yasal miras payını derneğe karşı korumasını sağlar. Dava açmayan (B)(B) ise vasiyetnameye rıza göstermiş sayılır ve payı dernekte kalmaya devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Davanın niteliğini ve ehliyetsizlik sebebinin hukuki sonuçlarını belirlemek.
Ehliyetsizlik, Türk Medeni Kanunu uyarınca bir iptal sebebidir ve tasarrufu kendiliğinden geçersiz kılmaz; ancak dava yoluyla hükümsüzleştirilebilir.
Ölüme bağlı tasarrufların sakatlıkları kural olarak iptal davası yoluyla giderilir; işlem mahkeme kararına kadar geçerli kabul edilir.
2
İptal davasının subjektif (kişisel) kapsamını (nispi etki ilkesini) analiz etmek.
Hukuk sistemimizde ölüme bağlı tasarrufların iptali kararı sadece davanın tarafları arasında sonuç doğuran "nispi etki" kuralına tabidir.
İptal davasında mirasçılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı yoktur; her hak sahibi kendi menfaatini korumak için bağımsız hareket etmelidir.
3
Dava açmayan mirasçının durumunu netleştirmek.
Davacı mirasçı vasiyetnameyi kendisi için hükümsüz kılsa da, dava açmayan mirasçı yönünden vasiyetname kesinleşmiş ve geçerli bir hukuki işlem olarak kalmaya devam eder.
Hak düşürücü süreler içinde dava açılmaması, tasarrufun o kişi yönünden geçerliliğini onarır ve artık iptali istenemez.

Key Concept

Ölüme Bağlı Tasarrufun İptalinde Nispi Etki İlkesi

Practice More

İptal davası ile tenkis davasının süreler ve sonuçlar bakımından farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 144Question

Mirasbırakan (M), malvarlığı üzerinde tasarrufta bulunmak amacıyla bir noter huzurunda resmi vasiyetname düzenletmek istemektedir. Türk Medeni Kanunu'ndaki şekil şartları uyarınca, aşağıdakilerden hangisi bu vasiyetnamenin düzenlenmesine "tanık" olarak katılabilir?

Show answer & explanation

Answer: (M)’nin üç yıl önce kesinleşen mahkeme kararıyla boşandığı eski eşi

Answer

Mirasbırakanın boşandığı eski eşi, kanunen 'eş' sıfatını kaybettiği için resmi vasiyetnamede tanık olarak görev yapabilir.
Türk Medeni Kanunu m. 536 uyarınca mirasbırakanın eşi tanık olamaz; ancak boşanmış eski eş artık 'eş' sıfatını taşımadığı ve aradaki evlilik bağı hukuken sona erdiği için bu yasak kapsamında değildir.

Step-by-Step Solution

1
Resmi vasiyetnamede tanık olamayacak kişileri belirleyen TMK m. 536 hükmünü analiz edin.
Fiil ehliyeti olmayanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, okur-yazar olmayanlar, mirasbırakanın eşi, üstsoy/altsoy hısımları, kardeşleri ve bu kişilerin eşlerinin yasaklı olduğu saptanır.
Resmi vasiyetnamenin geçerliliği için tanıkların kanunda sayılan engellere sahip olmaması gerekir.
2
Seçeneklerdeki kişilerin durumunu bu yasaklarla karşılaştırın.
Kardeş (kan hısımı), okuma yazma bilmeyen (şekil şartı), reşit olmayan torun (fiil ehliyeti yokluğu) ve kamu yasaklısı elenir.
Bu kişiler TMK m. 536'daki emredici hükümlere aykırılık teşkil eder.
3
Eski eşin hukuki durumunu değerlendirin.
Boşanma kararı kesinleştiği için 'eş' sıfatının kalmadığı ve hısımlık bağının bu kapsamda değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılır.
Kanundaki yasak 'mevcut eş' için geçerlidir.

Key Concept

Resmi Vasiyetnamede Tanıklık Yasakları (TMK m. 536)

Hints

1
Resmi vasiyetnamede tanık olabilmek için hem belirli bir ehliyet seviyesine sahip olmak hem de mirasbırakanla belirli bir yakınlık içinde olmamak gerekir.
2
Tanıklık yasağı 'eş' için geçerlidir. Bir kimsenin eski eşi, kanun önünde yabancı kişi statüsüne geçer.

Practice More

Vasiyetnamede kendisine veya yakınlarına kazandırma yapılan tanığın durumunu inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 145Question

Türk Medeni Kanunu uyarınca mirasın reddi (gerçek ret) ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasal mirasçılar için üç aylık ret süresi, kural olarak mirasbırakanın ölümünü ve kendilerinin mirasçı olduklarını öğrendikleri andan itibaren başlar.

Answer

Yasal mirasçılar için mirasın reddi süresi, ölümün ve mirasçı olunduğunun öğrenilmesiyle başlayan üç aylık süredir.
Türk Medeni Kanunu'na göre yasal mirasçılar için mirasın reddi süresi, mirasbırakanın öldüğünü ve kendilerinin mirasçı olduğunu öğrendikleri andan itibaren işlemeye başlayan üç aylık hak düşürücü süredir.

Step-by-Step Solution

1
Mirasın reddi türlerini ve sürelerini belirle.
Gerçek ret için süre 3 aydır ve bu hak düşürücü bir süredir.
Yasal sürenin ve niteliğinin bilinmesi, mirasçılık haklarının korunması için gereklidir.
2
Mirasçı türlerine göre sürenin başlangıç anını tespit et.
Yasal mirasçılarda öğrenme anı, atanmış mirasçılarda ise resmi bildirim anı esastır.
Mirasçıların iradelerini kullanabilmeleri için mirasçılık durumundan haberdar olmaları gerekir.
3
Ret beyanının yapılacağı yetkili makamı doğrula.
Yetkili makam mirasbırakanın son yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesidir.
Hukuki işlemlerin geçerliliği için doğru yargı mercine başvurulması zorunludur.

Key Concept

Mirasın reddi, mirasçıların tereke borçlarından sorumlu olmamak için kullandıkları bozucu yenilik doğuran bir haktır; gerçek ret süreye bağlıyken, hükmi ret kendiliğinden gerçekleşir.

Alternative Method

Sürenin başlangıcı konusunda kararsız kalındığında, kanunun mirasçının 'bilgi sahibi olmasını' önemsediğini (yasal mirasçı için ölüm/mirasçılık bilgisi, atanmış mirasçı için resmi tebliğ) hatırlamak çözümü kolaylaştırır.
Estimated Time:45s
Question 146Question

Mirasbırakan (M)(M), geride sağ kalan eşi (E)(E), babaannesi (B)(B) ve kendisinden önce ölen dedesinin (D)(D) tek mirasçısı olan amcası (A)(A)'yı bırakarak vefat etmiştir. (M)(M)'nin altsoyu, anne ve babası kendisinden önce ölmüş olup, anne tarafında (anaannesi ve dedesi ile onların altsoyu) hayatta olan hiçbir mirasçısı bulunmamaktadır. (M)(M) ile (E)(E) arasında açılmış bir boşanma davası devam ederken (M)(M) vefat etmiş; ancak (M)(M)'nin yasal mirasçıları (E)(E)'nin boşanmada kusurlu olduğunu ispatlamaya yönelik bir girişimde bulunmamış veya bunu ispatlayamamıştır.

Buna göre, mirasın paylaşımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (E)(E) mirasın 34\frac{3}{4}'ünü, babaanne (B)(B) 18\frac{1}{8}'ini, amca (A)(A) ise 18\frac{1}{8}'ini alır.

Answer

Eşin mirasın 3/4'ünü, babaannnenin 1/8'ini ve amcanın 1/8'ini aldığı seçenek doğrudur.
Türk Medeni Kanunu'na göre sağ kalan eş; büyük ana ve büyük babalar ve onların çocukları (3. zümre başları ve çocukları) ile birlikte mirasçı olduğunda mirasın 3/4'ünü alır. Olayda mirasbırakanın altsoyu ve ana-babası bulunmadığından miras 3. zümreye intikal etmiştir. Anne tarafında hiç mirasçı kalmadığı için 3. zümreye ayrılan 1/4'lük payın tamamı baba tarafındaki zümre başlarına geçer. Babaanne (B) kendi payını alırken, ölen dedenin payı halefiyet ilkesi gereği onun çocuğu olan amcaya (A) geçer. Ayrıca boşanma davası devam ederken ölüm gerçekleşirse, mirasçılar davayı sürdürüp eşin kusurunu ispatlamadıkça eşin mirasçılığı devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Mirasçı zümresini belirleme
Mirasbırakanın altsoyu (1. zümre) ve ana-babası (2. zümre) hayatta olmadığı için miras 3. zümreye (büyük ana ve büyük babalar) geçmiştir.
Zümre sistemine göre üst zümrede mirasçı varsa alt zümreye geçilmez.
2
Sağ kalan eşin yasal miras payını hesaplama
(E)(E), 3. zümre ile birlikte mirasçı olduğu için yasal miras payı 34\frac{3}{4} olarak belirlenir.
TMK m. 499 uyarınca eşin 3. zümre (zümre başları ve çocukları) ile payı sabittir.
3
Kalan payın zümre içinde dağıtımı ve hatlar arası geçişi uygulama
Mirasın kalan 14\frac{1}{4}'ü büyük ana ve büyük babalara aittir. Anne tarafında hiçbir mirasçı bulunmadığı için bu 14\frac{1}{4} payın tamamı baba tarafına geçer.
TMK m. 493/3 uyarınca bir tarafta mirasçı yoksa o tarafın payı diğer tarafa eklenir.
4
Baba tarafındaki payın kişilere paylaştırılması
Babaanne (B)(B) hayatta olduğu için 18\frac{1}{8} alır. Ölen dede (D)(D)'nin payı olan 18\frac{1}{8} ise halefiyet yoluyla onun çocuğu olan amca (A)(A)'ya geçer.
3. zümrede eşle birlikte zümre başları ve onların çocukları (amca/hala/teyze/dayı) mirasçı olabilir.

Key Concept

Sağ kalan eşin 3. zümre ile mirasçılığı ve zümre içi pay artışı
Question 147Question

Mirasbırakan (M)(M), usulüne uygun olarak düzenlediği vasiyetnamesinde şu üç temel tasarrufa yer vermiştir:

I. "Terekenin 12\frac{1}{2}’lik kısmını, halen evli olduğu eşinden boşanması koşuluyla yeğenim (Y)(Y)’ye bırakıyorum."
II. "Geri kalan 12\frac{1}{2}’lik payı arkadaşım (A)(A)’ya bırakıyorum; (A)(A)’nın ölümü halinde bu pay (B)(B)’ye, (B)(B)’nin ölümü halinde ise (C)(C) Vakfı’na geçsin."
III. "Koleksiyonumdaki antika cep saatini, saatin bakımını her yıl yetkili bir ustaya yaptırması yüklemesiyle öğrencim (O¨)(Ö)’ye vasiyet ediyorum."

Bu tasarruflarla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: II. maddedeki tasarrufta (B) lehine yapılan "art mirasçı" ataması geçerli bir tasarruf iken; (C) Vakfı lehine yapılan "ikinci derece art mirasçı" ataması TMK m. 521/3 uyarınca geçersizdir.

Answer

II. maddedeki tasarrufta (B) lehine yapılan 'art mirasçı' ataması geçerli bir tasarruf iken; (C) Vakfı lehine yapılan 'ikinci derece art mirasçı' ataması TMK m. 521/3 uyarınca geçersizdir.
Türk Medeni Kanunu m. 521/3 açıkça 'Mirasbırakan, art mirasçıya da bir başkasını art mirasçı olarak atama yetkisine sahip değildir' hükmünü içermektedir. Bu emredici hüküm gereği, vasiyetnamede oluşturulan ardışık art mirasçılık zincirinde sadece ilk art mirasçı (B) geçerli olarak atanmış sayılır; zincirin devamındaki (C) Vakfı lehine yapılan atama geçersizdir.

Step-by-Step Solution

1
I. maddedeki boşanma koşulunun hukuki niteliğini değerlendir.
Hukuka/ahlaka aykırı (kişilik haklarını kısıtlayan) koşul.
TMK m. 515/1 uyarınca bu tür koşullar tasarrufu geçersiz kılar.
2
II. maddedeki ardışık atamaların (A -> B -> C) geçerliliğini incele.
İlk derece art mirasçı (B) geçerli, ikinci derece (C) geçersiz.
TMK m. 521/3 mirasbırakanın art mirasçıya bir başkasını art mirasçı atamasını yasaklamıştır.
3
III. maddedeki saat vasiyeti ve yüklemenin müeyyidesini analiz et.
Belirli mal vasiyeti ve geçerli bir yükleme.
Yükleme yerine getirilmezse ilgililer ifa davası açabilir, tenkis davası ise saklı pay koruması içindir.

Key Concept

Ölüme bağlı tasarrufların maddi içeriği, koşullar, yüklemeler ve art mirasçılık sınırlamaları.

Practice More

Art mirasçı atamasının geçerlilik şartlarını ve vasiyet alacaklısı ile mirasçı atama arasındaki farkları içeren olay sorularını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 148Question

Muris (M)(M)'nin üç çocuğu (A)(A), (B)(B) ve (C)(C) bulunmaktadır. (M)(M), sağlığında oğlu (A)(A)'nın iflasın eşiğine gelen ticari işletmesini kurtarmak ve mesleki itibarını korumasını sağlamak amacıyla (A)(A)'nın 2.000.0002.000.000 TL tutarındaki borcunu ödemiştir. (M)(M)'nin ölümünden sonra (A)(A), mirası kayıtsız şartsız reddetmiş; bu durumda (A)(A)'nın yerini kendi çocuğu (T)(T) almıştır. Yapılan bu kazandırmanın denkleştirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mirasçılık sıfatını kaybeden (A)(A)'nın yerine geçen (T)(T), kendisine doğrudan bir kazandırma yapılmamış olsa dahi, (A)(A)'ya yapılan 2.000.0002.000.000 TL'lik ödemeyi denkleştirmekle yükümlüdür.

Answer

Mirasçılık sıfatını kaybeden (mirası reddeden) kişinin yerine geçen halefi, kendisine bir kazandırma yapılmamış olsa bile, asıl mirasçının almış olduğu ve denkleştirmeye tabi olan kazandırmayı denkleştirmekle yükümlüdür.
Türk Medeni Kanunu'nun 673. maddesi, bir mirasçının mirasçılık sıfatını kaybetmesi (ret, yoksunluk, çıkarma) durumunda, onun yerine mirasçı olan kişilerin, o mirasçıya yapılmış olan denkleştirmeye tabi kazandırmaları geri vermekle yükümlü olduğunu belirtir. Olayda (A)'nın borçlarının (M) tarafından ödenmesi, altsoy lehine bir denkleştirme karinesi oluşturur (TMK m. 669/2) ve bu yükümlülük (A)'nın mirası reddetmesiyle halefi (T)'ye geçer.

Step-by-Step Solution

1
Kazandırmanın niteliğinin belirlenmesi
Altsoy (A)'ya yapılan borçtan kurtarma işlemi sermaye niteliğindedir.
TMK m. 669/2 gereği altsoya borçtan kurtarma amacıyla yapılan kazandırmalar, denkleştirme karinesine tabidir.
2
Mirasın reddinin etkisinin incelenmesi
(A) mirası reddederek mirasçılık sıfatını kaybetmiştir.
Mirasın reddi, mirasçıyı miras dışı bırakır ve payı haleflerine geçer.
3
Haleflerin yükümlülüğünün değerlendirilmesi
(A)'nın yerine geçen (T), denkleştirme borcundan sorumlu olur.
TMK m. 673 uyarınca mirasçılık sıfatını kaybedenin yerine geçenler, onun aldığı kazandırmaları denkleştirmek zorundadır.

Key Concept

Mirasta Denkleştirmede Halefiyet (TMK m. 673)

Practice More

Mirasçılık sıfatının 'mirastan çıkarma' (ıskat) yoluyla kaybedilmesi durumunda da aynı kuralın uygulanıp uygulanmayacağını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 149Question

Tereke tasfiyesi sürecinde muris (M)(M)'nin mirasçıları olarak sağ kalan eş (E)(E) ve babası (B)(B) tespit edilmiştir. Mirasbırakanın annesi (A)(A) ise muristen önce vefat etmiş olup (M)(M) dışında bir altsoyu bulunmamaktadır. Muris (M)(M) vefatından altı ay önce bir hayır kurumuna 400.000400.000 TL bağışlamış; vefatı anında ise terekesinde 2.000.0002.000.000 TL değerinde malvarlığı olduğu belirlenmiştir. Bu verilere göre, mirasbırakanın saklı payları ihlal etmeden tasarruf edebileceği miktar (tasarruf edilebilir kısım) kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 900.000900.000 TL

Answer

Mirasbırakanın saklı pay kurallarına uygun olarak tasarruf edebileceği miktar 900.000900.000 TL'dir.
Mirasbırakanın tasarruf edilebilir kısmı, toplam hesap matrahından saklı payların çıkarılmasıyla bulunur. Olayda eşin yasal payı 1/21/2 ve saklı payı da bu payın tamamı (1/21/2) olup 1.200.0001.200.000 TL'dir. Babanın yasal payı 1/21/2 (annesiz zümre kolu) ve saklı payı bunun dörtte biri (1/81/8) olup 300.000300.000 TL'dir. Toplam 1.500.0001.500.000 TL'lik saklı pay koruması altında olduğundan, 2.400.0002.400.000 TL olan toplam matrahtan geriye kalan 900.000900.000 TL tasarruf edilebilir miktardır.

Step-by-Step Solution

1
Hesaplamaya esas olacak tereke değerini belirleme
2.000.000+400.000=2.400.0002.000.000 + 400.000 = 2.400.000 TL
TMK m. 565 uyarınca, mirasbırakanın ölümünden önceki bir yıl içinde yaptığı bağışlamalar tenkise tabidir ve hesap matrahına eklenir.
2
Yasal miras paylarını hesaplama
Eş (EE): 1/21/2; Baba (BB): 1/21/2
Eş, ikinci zümre (ana-baba) ile mirasçı olduğunda payı 1/21/2'dir. Kalan 1/21/2 ana ve babaya aittir. Anne vefat ettiğinden ve başka altsoyu bulunmadığından onun payı da babaya geçer.
3
Saklı pay miktarlarını belirleme
Eş (EE): 1.200.0001.200.000 TL; Baba (BB): 300.000300.000 TL
Eşin ikinci zümreyle mirasçılığında saklı payı yasal payının tamamıdır (1/2×11/2 \times 1). Babanın saklı payı ise yasal payının dörtte biridir (1/2×1/4=1/81/2 \times 1/4 = 1/8).
4
Tasarruf edilebilir kısmı hesaplama
2.400.000(1.200.000+300.000)=900.0002.400.000 - (1.200.000 + 300.000) = 900.000 TL
Toplam matrahtan saklı payların toplamı çıkarılarak mirasbırakanın özgürce tasarruf edebileceği miktar bulunur.

Key Concept

Saklı Pay ve Tasarruf Oranı Hesaplama Matrahı
Question 150Question

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, bir miras sözleşmesinin şekil bakımından geçerli sayılabilmesi için aşağıdaki şartlardan hangisinin yerine getirilmesi zorunludur?

Show answer & explanation

Answer: Sözleşmenin resmi vasiyetname şeklinde (resmi memur ve iki tanık huzurunda) düzenlenmesi

Answer

Miras sözleşmesinin resmi vasiyetname şeklinde düzenlenmesi zorunludur.
Türk Medeni Kanunu'nun 545. maddesi gereğince, miras sözleşmelerinin geçerli olabilmesi için resmi vasiyetname şeklinde düzenlenmeleri şarttır. Bu şekil, bir resmi memurun katılımı ve iki tanığın tanıklığı ile gerçekleştirilen en nitelikli şekil şartıdır.

Step-by-Step Solution

1
Miras sözleşmesinin tabi olduğu temel şekil kuralını belirleyin.
Türk Medeni Kanunu Madde 545 uyarınca miras sözleşmesi resmi vasiyetname şeklinde yapılır.
Miras sözleşmesi, taraflar üzerinde ağır yükümlülükler doğuran bir ölüme bağlı tasarruf olduğu için en üst düzey şekil şartına bağlanmıştır.
2
Resmi vasiyetname şeklinin unsurlarını kontrol edin.
İşlemin resmi bir memur (noter, sulh hakimi vb.) ve iki tanığın katılımıyla yapılması gerekir.
Resmi şekil, irade beyanlarının doğruluğunu ve hukuka uygunluğunu resmi makam aracılığıyla güvence altına alır.

Key Concept

Miras Sözleşmesinin Şekil Şartı
Estimated Time:45s
Question 151Question

Mirasbırakan (M)(M)’nin vefatı üzerine yasal mirasçıları olan eşi (E)(E) ile çocukları (A)(A) ve (B)(B) arasında tereke üzerinde elbirliği mülkiyeti esasına dayalı bir miras ortaklığı kurulmuştur. Mirasçılar arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle tereke mallarının yönetimi imkansız hâle gelmiş ve mirasçı (A)(A)’nın talebi üzerine Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından terekeye bir temsilci atanmıştır. Bu hukuki süreç ve miras ortaklığının işleyişi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Miras ortaklığı devam ettiği sürece mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur; terekeye bir temsilci atanmış olması mirasçıların bu kişisel sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Answer

Miras ortaklığı devam ettiği sürece mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur; terekeye bir temsilci atanmış olması mirasçıların bu kişisel sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Türk Medeni Kanunu'nun 641. maddesinin birinci fıkrasına göre, mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur. Kanun koyucu bu sorumluluğu miras ortaklığının devamı şartına bağlamıştır. Terekeye bir temsilci atanması (TMK m. 640/3), mirasçıların elbirliği mülkiyeti nedeniyle yönetimi yürütememesi durumunda başvurulan bir yoldur. Temsilci, terekeyi yönetmek ve mirasçıları temsil etmekle görevlidir; ancak mirasçıların alacaklılara karşı olan kişisel ve müteselsil sorumluluğu, paylaşma tamamlanıncaya veya borç sona erinceye kadar devam eder.

Step-by-Step Solution

1
Miras ortaklığındaki mülkiyet yapısını ve sorumluluk rejimini belirle.
Miras ortaklığı elbirliği mülkiyeti esasına dayanır ve TMK m. 641 gereği mirasçılar borçlardan müteselsilen (zincirleme) sorumludur.
Yasal mirasçılar arasında mirasın açılmasıyla kurulan ortaklığın temel karakteristiğini anlamak için gereklidir.
2
Tereke temsilcisi atanmasının mirasçıların sorumluluğu üzerindeki etkisini analiz et.
Temsilci atanması m. 640/3 uyarınca yönetimi ve temsili düzenler; ancak m. 641'deki müteselsil sorumluluk hükmünü askıya almaz veya değiştirmez.
Yönetim yetkisi ile borç sorumluluğu arasındaki farkı ayırt etmek için gereklidir.
3
Temsilci varken mirasçıların dava açma yetkisini değerlendir.
Temsilci atanması durumunda mirasçıların tereke adına dava açma ve takip yetkisi sona erer/kısıtlanır.
Temsilcinin atanmasının hukuki sonuçlarını netleştirmek için gereklidir.

Key Concept

Miras Ortaklığında Müteselsil Sorumluluk ve Tereke Temsilciliği

Practice More

Mirasçıların müteselsil sorumluluğunun paylaşmadan sonraki 5 yıl boyunca devam etmesi kuralını inceleyiniz.
Estimated Time:3m 0s
Question 152Question

Mirasbırakan (M)(M), geride sağ kalan eşi (E)(E), annesi (A)(A) ve kendisinden önce vefat etmiş olan babasının başka bir kadından olan oğlu (yarı kan kardeşi) (K)(K)'yı mirasçı olarak bırakmıştır. Murisin ölüm anındaki aktif malvarlığı 1.850.0001.850.000 TL, tereke borçları ise 150.000150.000 TL'dir. Ayrıca sağ kalan eş (E)(E), mirasbırakan ile aralarındaki yasal mal rejimi tasfiyesi neticesinde 500.000500.000 TL değerinde bir katılma alacağına sahiptir.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, bu olayda mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmın (tasarruf oranı) değeri kaç TL'dir?

Show answer & explanation

Answer: 525.000525.000 TL

Answer

Mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısım 525.000525.000 TL'dir.
Doğru yanıt olan seçenek, net terekenin 1.200.0001.200 .000 TL olarak belirlenmesi ve bu tutar üzerinden yasal mirasçıların paylarının hesaplanmasıyla elde edilir. Sağ kalan eşin 2. zümre ile mirasçı olması durumunda yasal payı 1/21/2 olup, saklı payı da bu payın tamamıdır (1/21/2). Annenin yasal payı 1/41/4 olup, saklı payı bunun dörtte biri olan 1/161/16'dır. Kardeşin ise saklı payı bulunmamaktadır. Bu durumda toplam saklı pay 9/169/16 (1/2+1/161/2 + 1/16) olmakta, geriye kalan 7/167/16 ise tasarruf edilebilir kısmı oluşturmaktadır. 1.200.0001.200 .000 TL'nin 7/167/16'sı 525.000525.000 TL değerindedir.

Step-by-Step Solution

1
Net tereke değerini hesaplayınız.
1.200.0001.200.000 TL
Aktif malvarlığından (1.850.0001.850 .000 TL) tereke borçları (150.000150.000 TL) ve eşin katılma alacağı (500.000500.000 TL) çıkarılmalıdır. 1.850.000(150.000+500.000)=1.200.0001.850.000 - (150.000 + 500.000) = 1.200.000 TL.
2
Yasal mirasçıları ve yasal miras paylarını belirleyiniz.
Eş: 1/21/2, Anne: 1/41/4, Kardeş: 1/41/4
Sağ kalan eş ikinci zümre ile mirasçı olduğunda yasal payı 1/21/2'dir. Kalan 1/21/2, ana ve baba hattına eşit dağılır. Baba vefat ettiği için onun 1/41/4 payı halefiyet yoluyla altsoyuna (kardeş K) geçer.
3
Saklı pay oranlarını ve miktarlarını hesaplayınız.
Eş: 1/21/2, Anne: 1/161/16, Kardeş: 00
Eşin 2. zümre ile saklı payı, yasal payının tamamıdır (1/2×1=1/21/2 \times 1 = 1/2). Annenin saklı payı yasal payının dörtte biridir (1/4×1/4=1/161/4 \times 1/4 = 1/16). Kardeşin saklı payı yoktur (mülga).
4
Toplam saklı payı ve tasarruf oranını bulunuz.
Saklı Pay Toplamı: 9/169/16, Tasarruf Oranı: 7/167/16
Toplam Saklı Pay: 1/2+1/16=8/16+1/16=9/161/2 + 1/16 = 8/16 + 1/16 = 9/16. Tasarruf Oranı: 19/16=7/161 - 9/16 = 7/16.
5
Tasarruf oranının parasal değerini hesaplayınız.
525.000525.000 TL
1.200.000×(7/16)=75.000×7=525.0001.200 .000 \times (7/16) = 75.000 \times 7 = 525.000 TL.

Key Concept

Saklı Pay ve Tasarruf Oranı Hesaplaması
Estimated Time:3m 0s
Question 153Question

Mirasbırakan (M)(M), usulüne uygun hazırladığı vasiyetnamesinde şu tasarruflara yer vermiştir:

I. "Tüm malvarlığımın 1/51/5’lik payını arkadaşım (A)(A)’ya bırakıyorum; (A)(A)’nın mirası kazanamaması veya reddetmesi hâlinde bu pay yeğenim (B)(B)’ye geçsin."
II. "Banka hesabımdaki nakit paranın tamamını öğrencilik yıllarımda bana destek olan (C)(C)’ye vasiyet ediyorum; ancak (C)(C) bu paranın yarısını bir sokak hayvanlarını koruma derneğine bağışlasın."

Bu tasarrufların hukukî niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I. maddedeki düzenleme bir mirasçı atama ve yedek mirasçı tayini iken; II. maddedeki düzenleme belirli mal bırakma ve bir yüklemeden (mükellefiyet) oluşmaktadır.

Answer

I. maddedeki düzenleme bir mirasçı atama ve yedek mirasçı tayini iken; II. maddedeki düzenleme belirli mal bırakma ve bir yüklemeden (mükellefiyet) oluşmaktadır.
I. maddede mirasbırakan terekeden bir pay (1/51/5) belirlediği için mirasçı atama (TMK m. 516) yapmış; asıl mirasçının kazanamaması durumuna bağlı olarak başka birini görevlendirerek yedek mirasçı (TMK m. 520) tayin etmiştir. II. maddede ise belirli bir değer (nakit para) bırakılarak belirli mal bırakma (vasiyet - TMK m. 517) yapılmış, bu değerin bir kısmının bağışlanması istenerek de bir yükleme (TMK m. 515) öngörülmüştür.

Step-by-Step Solution

1
I. Madde Analizi
Mirasçı Atama + Yedek Mirasçı
TMK m. 516'ya göre terekenin bir kısmını (pay oranlı) alan kişi mirasçı atanmış sayılır. TMK m. 520'ye göre bir kimsenin mirası kazanamaması ihtimaline binaen başka birinin tayin edilmesi yedek mirasçılıktır.
2
II. Madde Analizi
Belirli Mal Bırakma + Yükleme
TMK m. 517 uyarınca belirli bir malın (nakit para) bırakılması vasiyettir. TMK m. 515 uyarınca vasiyet alacaklısına bir ödevi (bağış yapma) yerine getirme borcu yüklenmesi bir yüklemedir (mükellefiyet).
3
Sentez ve Karşılaştırma
Doğru nitelendirme seçeneği
Her iki maddedeki hukukî müesseselerin birleştiği seçenek hukukî açıdan eksiksiz ve doğrudur.

Key Concept

Ölüme Bağlı Tasarrufların Maddi İçeriği: Mirasçı Atama, Vasiyet, Yedek Mirasçı ve Yükleme Ayrımı

Practice More

Yedek mirasçılık (substitutio vulgaris) ile art mirasçılık (fideicommissaria substitutio) arasındaki farkları TMK 520 ve 521 çerçevesinde tekrar inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 154Question

Mirasbırakan (M)(M)'nin vefatı anında, yasal mirasçıları olarak eşi (E)(E) ile çocukları (A)(A) ve (B)(B) bulunmaktadır. Mirasın açıldığı sırada (E)(E) hamiledir. Çocuklar (A)(A) ve (B)(B), terekedeki en değerli malvarlığı olan fabrikanın bir an önce satılarak bedelinin paylaştırılmasını talep etmektedirler. Eş (E)(E) ise henüz doğmamış olan çocuğun haklarını ileri sürerek paylaşmaya karşı çıkmaktadır.

Türk Medeni Kanunu uyarınca, miras ortaklığı ve paylaşma kuralları çerçevesinde bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Mirasın açıldığı sırada mirasçı olabilecek bir cenin varsa paylaşma doğuma kadar ertelenir; ancak gebe olan ana, doğuma kadar terekeden uygun bir geçim gideri isteyebilir.

Answer

Mirasın açıldığı sırada mirasçı olabilecek bir cenin varsa paylaşma doğuma kadar ertelenir; ancak gebe olan ana, doğuma kadar terekeden uygun bir geçim gideri isteyebilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 643. maddesi açık bir hüküm içermektedir. Mirasın açıldığı tarihte mirasçı olabilecek bir cenin varsa, paylaşma doğuma kadar ertelenir. Bu emredici bir kuraldır ve diğer mirasçıların paylaşma isteğine karşı bir engel teşkil eder. Aynı madde, gebe olan anaya doğuma kadar terekeden geçim gideri isteme hakkı tanıyarak sosyal bir koruma sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Mirasçıların hukuki durumunu belirle.
Mirasçılar (E)(E), (A)(A), (B)(B) ve sağ doğmak kaydıyla cenindir. Aralarında elbirliği mülkiyeti esasına dayalı miras ortaklığı kurulmuştur.
Mirasın açılmasıyla mirasçılar terekeye bir bütün olarak sahip olurlar.
2
Ceninin paylaşmaya etkisini incele.
TMK m. 643 uyarınca, terekede mirasçı olabilecek bir cenin varsa paylaşma doğuma kadar ertelenmek zorundadır.
Payların kesinleşmesi için ceninin sağ doğup doğmayacağının ve mirasçı sayısının netleşmesi gerekir.
3
Gebe ananın haklarını değerlendir.
(E)(E), doğuma kadar olan süre için terekeden uygun bir geçim gideri (nafaka benzeri) talep edebilir.
Paylaşmanın ertelenmesi nedeniyle ananın mağduriyetini önlemek amacıyla kanun tarafından tanınmış bir haktır.

Key Concept

Ceninin Mirasçılığı ve Paylaşmanın Ertelenmesi

Practice More

Miras ortaklığına tereke temsilcisi atanmasının mirasçıların tasarruf yetkisi üzerindeki etkilerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 155Question

Mirasbırakan (M)(M), mirasçı olarak eşi (E)(E) ve babası (B)(B)'yi bırakarak 10.05.202510.05.2025 tarihinde vefat etmiştir. Mirasın açıldığı tarihteki net tereke (borçlar çıktıktan sonra) 600.000600.000 TL'dir. (M)(M), ölümünden 88 ay önce arkadaşı (A)(A)'ya 600.000600.000 TL değerinde bir taşınmaz bağışlamış; ayrıca usulüne uygun bir vasiyetname ile bir vakfa 300.000300.000 TL nakit bırakmıştır.

Bu duruma göre, saklı payı ihlal edilen mirasçıların açacağı tenkis davası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tenkis işlemine öncelikle vakfa yapılan vasiyetten başlanır ve vasiyet edilen 300.000300.000 TL'nin tamamı tenkis edilir.

Answer

Tenkis işlemine öncelikle vakfa yapılan vasiyetten başlanır ve vasiyet edilen miktarın tamamı tenkis edilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 563. maddesine göre, saklı paylar tamamlanıncaya kadar tenkis, önce ölüme bağlı tasarruflardan, bu yetmezse sağlararası kazandırmalardan yapılır. Olayda toplam saklı pay ihlali 300.000300.000 TL olarak hesaplanmıştır. Mirasbırakanın vakfa yaptığı vasiyet ölüme bağlı bir tasarruftur ve miktarı tam olarak ihlal kadardır. Bu nedenle tenkise bu vasiyetten başlanır ve tamamı iptal edilerek saklı paylar tamamlanır; sağlararası bir kazandırma olan arkadaşa yapılan bağışa sıra gelmez.

Step-by-Step Solution

1
Hesap terekesinin (tenkis esas tereke) belirlenmesi.
600.000600.000 (Net tereke) + 600.000600.000 (TMK 565/3 uyarınca son 1 yıl içindeki bağış) = 1.200.0001.200.000 TL.
Saklı pay ihlalini belirlemek için sağlararası kazandırmaların terekeye eklenmesi gerekir.
2
Yasal miras paylarının ve saklı payların hesaplanması.
Eşin yasal payı: 1/21/2 (600.000600.000 TL), Babasının yasal payı: 1/21/2 (600.000600.000 TL). Eşin saklı payı (3/43/4): 450.000450.000 TL. Babanın saklı payı (1/41/4): 150.000150.000 TL.
Sağ kalan eş 2. zümre ile mirasçı olduğunda yasal payı 1/21/2, saklı payı ise bu payın 3/43/4'üdür.
3
Toplam saklı payın ve tasarruf edilebilir kısmın bulunması.
Toplam Saklı Pay: 450.000+150.000=600.000450.000 + 150.000 = 600.000 TL. Tasarruf Edilebilir Kısım: 1.200.000600.000=600.0001.200.000 - 600.000 = 600.000 TL.
Mirasbırakanın serbestçe tasarruf edebileceği sınırın belirlenmesi için gereklidir.
4
Yapılan tasarrufların tasarruf oranını aşıp aşmadığının kontrolü.
Yapılan Tasarruflar: 300.000300.000 (Vasiyet) + 600.000600.000 (Bağış) = 900.000900.000 TL. İhlal: 900.000600.000=300.000900.000 - 600.000 = 300.000 TL.
İhlal edilen toplam miktarın tenkis sırasına göre dağıtılması gerekir.
5
Tenkis sırasının (TMK m. 563) uygulanması.
Öncelikle ölüme bağlı tasarruf olan vasiyet tenkis edilir. 300.000300.000 TL'lik vasiyet ihlali tam karşıladığı için sağlararası bağışa dokunulmaz.
Kanuni sıraya göre vasiyetnameler, sağlararası kazandırmalardan önce tenkis edilir.

Key Concept

Tenkis Sırası ve 2. Zümre ile Mirasçı Eşin Saklı Pay Oranı
Question 156Question

Mirasbırakan (M)(M), eşi (S)(S) ile evli olup hiç altsoyu bulunmamaktadır. (M)(M)’nin babası (B)(B) ve annesi (A)(A) kendisinden önce vefat etmiştir. Babası (B)(B)’nin (M)(M) dışında başka bir altsoyu bulunmazken; annesi (A)(A)’nın (M)(M) dışındaki tek altsoyu, önceki evliliğinden olan oğlu (K)(K)’dır. (M)(M)’nin baba tarafındaki büyük babası (BB)(BB) ve büyük annesi (BA)(BA) ise mirasın açıldığı tarihte hayattadır. (M)(M)’nin ölümü üzerine yapılan incelemede, annebir kardeş (K)(K)’nın, (M)(M)’yi kasten öldürmeye teşebbüs etmesi nedeniyle kesinleşmiş mahkeme kararı ile mirastan yoksun olduğu; ancak (K)(K)’nın hayatta olan bir kızı (T)(T) bulunduğu tespit edilmiştir.

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, (M)(M)’nin mirasının paylaşımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sağ kalan eş (S)(S) mirasın 1/21/2’sini, (K)(K)’nın kızı (T)(T) ise mirasın 1/21/2’sini alır.

Answer

Sağ kalan eş (S) mirasın 1/21/2’sini, annebir kardeş (K)’nın kızı (T) ise mirasın diğer 1/21/2’sini alır.
Türk Medeni Kanunu uyarınca, sağ kalan eş mirasbırakanın ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olduğunda mirasın yarısını alır. Kalan 1/21/2 pay ise mirasbırakanın ana ve babasına eşit olarak (1/41/4 - 1/41/4) paylaştırılır. Ancak olayda babanın altsoyu bulunmadığı için TMK m. 496/3 gereği bu pay anne kanadına akar. Anne de vefat ettiğinden, tüm pay (1/21/2) annenin altsoyu olan kardeş (K)'ya geçer. Kardeş (K) mirastan yoksun olsa dahi, TMK m. 578/2 uyarınca bu yoksunluk onun altsoyunu etkilemez ve kızı (T), sanki (K) mirasbırakandan önce ölmüş gibi halefiyet yoluyla mirasçı olur. İkinci zümrede (T) gibi bir mirasçı varken üçüncü zümreye (büyük ana-baba) geçilmesi mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Zümre tespiti yapmak
Mirasbırakanın altsoyu bulunmadığı için miras ikinci zümreye (ana-baba zümresi) geçer.
Miras hukukunda ilk zümrede mirasçı bulunmaması durumunda miras bir sonraki zümreye intikal eder.
2
Sağ kalan eşin miras payını belirlemek
Eş (S), ikinci zümre ile birlikte mirasçı olduğu için miras payı 1/21/2’dir.
TMK m. 499 uyarınca sağ kalan eş, ana ve baba zümresi ile birlikte mirasçı olursa mirasın yarısını alır.
3
Baba (B) kanadının durumunu değerlendirmek
Baba (B) ölüdür ve mirasçı olabilecek hiçbir altsoyu yoktur. Bu kanada düşen 1/41/4 pay, diğer tarafa (anne kanadına) eklenir.
TMK m. 496/3 uyarınca, bir tarafta hiç mirasçı bulunmazsa, bütün miras diğer taraftaki mirasçılara kalır.
4
Anne (A) kanadını ve yoksunluğun etkisini incelemek
Anne (A) ölüdür, yerine altsoyu (K) geçer. (K) mirastan yoksun olduğu için onun yerine kendi altsoyu olan (T) geçer. (T), anne kanadının toplam 1/21/2 payını (kendi 1/41/4’ü + babadan akan 1/41/4) alır.
TMK m. 578/2 uyarınca mirastan yoksunluk sadece yoksun olanı etkiler; altsoyu, o kişi mirasbırakandan önce ölmüş gibi mirasçı olur.
5
Üçüncü zümrenin durumunu kontrol etmek
İkinci zümrede bir mirasçı (T) bulunduğu için üçüncü zümre (BB ve BA) mirasçı olamaz.
Zümre sisteminde önceki zümrede mirasçı bulunduğu sürece sonraki zümreye miras geçmez.

Key Concept

Zümre Sistemi, Halefiyet ve Mirastan Yoksunluğun Etkisi
Question 157Question

Mirasbırakan (M), bir noter huzurunda "resmi vasiyetname" düzenletmek istemektedir. (M), hazırlanan metni bizzat okumuş, vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ederek memurun huzurunda imzalamıştır. Türk Medeni Kanunu uyarınca, bu aşamadan sonra tanıkların sürece katılımı ve yapacakları beyanla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tanıklar, mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak imzalamalıdırlar.

Answer

Tanıklar, mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak imzalamalıdırlar.
Türk Medeni Kanunu'nun 534. maddesine göre, mirasbırakan vasiyetnameyi bizzat okuyup imzaladığında, tanıklar mirasbırakanın bu beyanı kendi önlerinde yaptığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak altına imza atarlar. Bu, resmi vasiyetnamenin şekli geçerliliği için kümülatif olarak aranan bir şarttır.

Step-by-Step Solution

1
Vasiyetname türünü ve usulünü belirleme
Mirasbırakanın bizzat okuduğu resmi vasiyetname usulü (TMK m. 534).
Soru kökünde mirasbırakanın metni okuduğu ve imzaladığı açıkça belirtilmiştir.
2
Tanıkların yasal yükümlülüğünü analiz etme
Tanıklar iki hususu beyan eder: 1- Beyanın önlerinde yapıldığı, 2- Mirasbırakanın tasarruf ehliyetine sahip olduğu.
Türk Medeni Kanunu'nun 534. maddesi, mirasbırakanın okuduğu vasiyetnamelerde tanıkların bu iki beyanı yazıp imzalamasını zorunlu kılar.

Key Concept

Resmi Vasiyetnamenin Şekli Geçerliliği ve Tanık Beyanı

Practice More

Mirasbırakanın okuma yazma bilmediği durumlarda tanıkların vasiyetname içeriğini bilme zorunluluğunu (TMK 535) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 158Question

Murat Bey, mirasçı olarak eşi Leyla'yı ve oğlu Cem'i bırakarak 20262026 yılının başında vefat etmiştir. Murat Bey, vefatından yaklaşık bir buçuk yıl önce yakın bir dostuna terekeden bağımsız olarak değerli bir tablo bağışlamış; ayrıca resmi vasiyetname düzenleyerek bir vakfa belirli bir miktar para bırakılmasını kararlaştırmıştır. Mirasın açılması üzerine yapılan hesaplamalarda, terekenin mevcut durumunun eşin ve oğlun saklı paylarını karşılamaya yetmediği ve tasarruf oranının aşıldığı tespit edilmiştir.

Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre, bu durumda saklı payı ihlal edilen mirasçıların açacağı tenkis davasında uygulanacak "tenkis sırası" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tenkis işlemine öncelikle vakfa yapılan vasiyetten başlanır; bu vasiyetin tenkisi saklı pay ihlalini gidermeye yetmezse dostuna yapılan sağlararası bağışa geçilir.

Answer

Tenkis işlemine öncelikle vakfa yapılan vasiyetten başlanmalı, saklı pay ihlali devam ederse sağlararası bağışa geçilmelidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 563563. maddesine göre tenkis, mirasbırakanın tasarruf oranını aşan kazandırmalarından, öncelikle ölüme bağlı tasarruflardan (vasiyetname veya miras sözleşmesi ile yapılanlar) başlanarak gerçekleştirilir. Eğer bu tasarrufların tamamı tenkis edilmesine rağmen saklı pay ihlali giderilememişse, sağlararası kazandırmalar (mirasbırakanın sağlığında yaptığı bağışlar vb.) en yeni tarihlisinden en eskisine doğru tenkis edilir. Olayda vakfa yapılan vasiyet bir ölüme bağlı tasarruf, dosta yapılan tablo bağışı ise sağlararası kazandırmadır; dolayısıyla önce vasiyet tenkis edilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Tasarruf türlerini belirleme
Vakfa yapılan işlem 'ölüme bağlı tasarruf' (vasiyet), dosta yapılan tablo bağışı ise 'sağlararası kazandırma'dır.
Tenkis sırasını belirlemek için kazandırmanın niteliği esastır.
2
Yasal tenkis sırasını uygulama
Türk Medeni Kanunu madde 563563 uyarınca tenkis, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşan kazandırmalarından, önce ölüme bağlı tasarruflardan başlanarak yapılır.
Mirasbırakanın son arzularına öncelik verilmesi ve sağlararası işlemlerin güvenliğinin korunması ilkesi.
3
İkinci sıradaki kazandırmayı belirleme
Ölüme bağlı tasarrufların tamamı tenkis edildiği halde saklı paylar hala karşılanamamışsa, sağlararası kazandırmalara (en yeni tarihlisinden en eskisine doğru) geçilir.
Dosta yapılan bağış sağlararası bir işlem olduğu için vasiyetten sonra tenkis edilir.

Key Concept

Tenkis Sırası (TMK m. 563)
Estimated Time:1m 30s
Question 159Question

Mirasbırakanın bir vasiyetname düzenlediği sırada esaslı yanılma içerisinde olduğu, mirasın açılmasından sonra yasal mirasçılar tarafından tespit edilmiştir. Söz konusu vasiyetnameden lehine kazandırma yapılan kişinin, mirasbırakanın bu yanılma içerisinde olduğunu bildiği (kötüniyetli olduğu) anlaşılmaktadır. Buna göre, vasiyetnamenin iptali davasının kötüniyetli davalıya karşı açılabilmesi için öngörülen azami (objektif) hak düşürücü süre, vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren kaç yıldır?

Show answer & explanation

Answer: 20

Answer

Kötüniyetli davalılara karşı açılan iptal davasında objektif hak düşürücü süre vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren yirmi yıldır.
Türk Medeni Kanunu'nun 559. maddesine göre, ölüme bağlı tasarrufların iptali davasında hak düşürücü süreler ikili bir ayrıma tabidir. Sübjektif süre, iptal sebebinin ve hak sahipliğinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıldır. Objektif süre ise vasiyetnameler için vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren başlar ve iyiniyetli davalılara karşı 10 yıl iken, kötüniyetli (tasarrufun sakat olduğunu bilen veya bilmesi gereken) davalılara karşı 20 yıldır. Olayda davalının kötüniyetli olduğu belirtildiği için doğru cevap yirmi yıl olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Dava türünün ve tarafların durumunun belirlenmesi
Olayda irade sakatlığı (yanılma) nedeniyle bir vasiyetnamenin iptali davası söz konusudur ve davalı kötüniyetlidir.
İptal davasındaki süreler davalının iyiniyetli olup olmamasına göre farklılık gösterir.
2
TMK m. 559 hükmünün uygulanması
İptal davası; öğrenmeden itibaren 1 yıl, vasiyetnamenin açılmasından itibaren iyiniyetli davalılara karşı 10 yıl, kötüniyetli davalılara karşı 20 yıl içinde açılmalıdır.
Kanun koyucu, hakkın kötüye kullanılmasını engellemek amacıyla kötüniyetli kişilere karşı daha uzun bir dava açma süresi tanımıştır.

Key Concept

Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davasında Hak Düşürücü Süreler

Practice More

İptal davası ile tenkis davası arasındaki süre ve sonuç farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 160Question

Mirasbırakan (M)(M), vasiyetnamesinde lehine kazandırma yaptığı (K)(K)’nın kendisini ağır bir korkutma (ikrah) altında bıraktığını ölmeden önce fark etmiş; ancak üzerindeki baskı süreci devam ettiği için sağlığında vasiyetnamesini ortadan kaldıramadan 20242024 yılında vefat etmiştir. (M)(M)’nin yasal mirasçıları bu durumu 20252025 yılında öğrenmişlerdir.

Bu olaydaki hukuki uyuşmazlığın çözümü ile ilgili Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: İptal davası sonucunda verilen mahkeme kararı sadece davayı açan mirasçı bakımından hüküm ifade eder ve ilgili tasarrufu geçmişe etkili olarak hükümsüz kılar.

Answer

İptal davası sonucunda verilen mahkeme kararı sadece davayı açan mirasçı bakımından hüküm ifade eder ve ilgili tasarrufu geçmişe etkili olarak hükümsüz kılar.
Ölüme bağlı tasarrufların iptali davası, bozucu yenilik doğuran (inşai) bir davadır. Bu davanın en temel özelliği 'nispi etki' (göreli etki) ilkesidir. Mahkemece verilen iptal kararı sadece davayı açan taraf lehine sonuç doğurur ve davada taraf olmayan diğer mirasçılar bu karardan yararlanamazlar. Ayrıca karar, tasarrufu yapıldığı andan itibaren (ex tunc) geçersiz kılar.

Step-by-Step Solution

1
İptal sebebinin belirlenmesi
TMK 557557 uyarınca korkutma (ikrah) bir iptal sebebidir.
Mirasbırakanın iradesinin sakatlanması tasarrufun iptal edilebilirliğini sağlar.
2
Dava süresinin kontrol edilmesi
Süre öğrenmeden itibaren 11 yıldır; davalı kötüniyetli olduğu için her halde 2020 yıldır.
Mirasçıların 20252025'de öğrendiği olayda süreler henüz dolmamıştır.
3
Kararın etkisinin değerlendirilmesi
İptal davası 'nispi etki' prensibine tabidir.
TMK 558/2558/2 uyarınca iptal kararı sadece davanın tarafları lehine ve aleyhine sonuç doğurur.

Key Concept

Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davasında Nispi Etki ve İnşai Nitelik
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 8 / 10Next