Question

Difficulty: Hard24 Ocak 1980 Kararları ve Dışa Açılma Süreci

Türkiye'de 19701970’li yılların sonunda kronikleşen döviz kıtlığını aşmak ve Türk lirasının aşırı değerlenmesinden kaynaklanan dış ticaret dengesizliğini gidermek amacıyla 2424 OcakOcak 19801980 Kararları ile hayata geçirilen en önemli döviz kuru düzenlemesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kur sisteminin sadeleştirilmesiyle çoklu kur uygulamasına son verilmesi ve Türk lirasının yabancı paralar karşısında yüksek oranda değer kaybettirilmesiAnswer
  2. B
    Döviz kaynaklarının stratejik sektörlere yönlendirilmesi amacıyla Devlet Planlama Teşkilatı'na (DPT) kur tahsisatında 'emredici planlama' yetkisinin verilmesi
  3. C
    Döviz talebini baskılamak amacıyla ithalat işlemlerinde Fiyat Kontrol Komitesi’nin denetim yetkilerinin döviz piyasasını da kapsayacak şekilde genişletilmesi
  4. D
    Dış ticaret açığını dengelemek amacıyla sadece takas (clearing) esasına dayalı ikili ticaret anlaşmalarının dış ticaretin temel ödeme yöntemi olarak benimsenmesi
  5. E
    Döviz rezervlerini artırmak amacıyla Merkez Bankası'nın Kamu İktisadi Teşebbüsleri'ne (KİT) aktardığı kısa vadeli avans limitlerinin serbest bırakılması

Answer

Kur sisteminin sadeleştirilmesiyle çoklu kur uygulamasına son verilmesi ve Türk lirasının yabancı paralar karşısında yüksek oranda değer kaybettirilmesi
Doğru seçenek olan kur sisteminin sadeleştirilmesi ve yüksek oranlı devalüasyon, 24 Ocak 1980 Kararları'nın dış ticaret dengesini sağlamak için attığı en temel adımdır. Çoklu kur sisteminin kaldırılması, ekonomideki fiyat çarpıklıklarını gidermeyi ve ihracatçının dünya piyasalarıyla rekabet edebileceği bir kur seviyesi oluşturmayı amaçlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
19801980 öncesi uygulanan kur rejiminin yapısal sorunlarını tespit et.
19801980 öncesinde TL yapay olarak değerli tutuluyor ve 'çoklu kur' sistemiyle farklı ithalat/ihracat kalemlerine farklı kurlar uygulanıyordu.
Bu durum döviz karaborsasına ve dış ticaretin tıkanmasına yol açıyordu.
2
2424 OcakOcak 19801980 kararlarının kur politikası hedeflerini analiz et.
Temel hedef, TL'nin değerini piyasa gerçeklerine yaklaştırmak ve kur sistemini sadeleştirmektir.
İhracata dayalı büyüme stratejisi için gerçekçi bir döviz kuru zorunludur.
3
Uygulanan somut adımı belirle.
2424 OcakOcak 19801980'de yapılan devalüasyon ile dolar kuru 3535 TL'den 7070 TL'ye çıkarılmış ve çoklu kur uygulamasına (gübre ve ilaç gibi istisnalar hariç) son verilmiştir.
Bu adım, dışa açılma sürecinin en kritik finansal düzenlemesidir.

Key Concept

24 Ocak 1980 Kararları: Döviz Kuru Serbestleşmesi ve Devalüasyon

Alternative Method

Soruyu çözerken 1980 öncesi 'Devlet Müdahalesi/Korumacılık' ile 1980 sonrası 'Serbest Piyasa/Dışa Açılma' ayrımını yaparak, seçeneklerdeki müdahaleci unsurları eleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question