24 Ocak 1980 Kararları ve Dışa Açılma Süreci
18 questions
Ocak Kararları ile başlayan yapısal dönüşüm sürecinde, Türk lirasının değerinin piyasa koşullarına göre ayarlanması ve ihracatın rekabet gücünün artırılması hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, Mayıs tarihinde Merkez Bankası tarafından başlatılan "günlük kur ilanı" uygulamasıyla güdülen temel makroekonomik amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye ekonomisinin öncesi dönemde içine düştüğü döviz darboğazı, yüksek enflasyon ve karaborsa gibi kronik sorunları aşmak amacıyla yürürlüğe konulan Ocak Kararları, IMF ve Dünya Bankası ile eşgüdümlü bir "Yapısal Uyarlanma" sürecini başlatmıştır. Bu istikrar paketini Türkiye'nin daha önce uyguladığı ve istikrar programlarından ayıran temel nitelik aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de Ocak Kararları ile finansal piyasalarda serbestleşmeyi (liberalizasyon) sağlamak amacıyla faiz oranlarının belirlenmesi yetkisinin piyasa koşullarına bırakılmasının ardından, denetimsiz bir ortamda yüksek faiz vaadiyle para toplayan kurumların ödeme güçlüğüne düşmesiyle yılında patlak veren kriz aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye’nin 'li yılların sonunda girdiği ağır ödemeler dengesi krizi ve döviz darboğazını aşmak amacıyla tarihinde yürürlüğe konulan istikrar programı, sadece kısa vadeli bir devalüasyon hamlesi değil; aynı zamanda ekonominin kaynak tahsis mekanizmasını kökten değiştiren bir 'yapısal dönüşüm' programıdır. Bu programın en temel felsefesi, kaynakların idari kararlar yerine piyasada oluşan fiyat sinyalleri aracılığıyla dağıtılmasıdır.
Bu bağlamda, Kararları'nın 'arz yönlü' serbestleşme hedefleri doğrultusunda, müdahaleci dönemin sembolü olan ve mal fiyatlarını denetim altında tutan aşağıdaki kurumsal düzenlemelerden hangisinin tasfiyesi, piyasa mekanizmasının tesisi yolundaki en kritik adımlardan biri olarak kabul edilmektedir?
24 Ocak 1980 Kararları ile Türkiye ekonomisinde köklü bir yapısal dönüşüm süreci başlatılmış ve ithal ikameci modelden ihracata dayalı büyüme modeline geçiş hedeflenmiştir. Bu yeni stratejinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla döviz kuru rejiminde gerçekleştirilen temel değişiklik ve uygulanan politikanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de ’li yılların sonunda kronikleşen döviz kıtlığını aşmak ve Türk lirasının aşırı değerlenmesinden kaynaklanan dış ticaret dengesizliğini gidermek amacıyla Kararları ile hayata geçirilen en önemli döviz kuru düzenlemesi aşağıdakilerden hangisidir?
Kararları ile Türkiye ekonomisinde ithal ikameci sanayileşme stratejisi terk edilerek dışa açık, ihracata dayalı bir büyüme modeli benimsenmiştir. Bu yapısal dönüşüm sürecinde Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) ürünlerine yapılan yüksek oranlı zamlar ve fiyat belirleme yetkisinin büyük ölçüde bu kurumlara devredilmesinin temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye ekonomisinde Kararları ile başlatılan dışa açık büyüme stratejisinin başarısı; bir yandan döviz kuru ve vergi iadesi gibi teşviklerle ihracatın özendirilmesine, diğer yandan ise enflasyonu kontrol altına almak ve ihracata mal arzı sağlamak amacıyla yurt içi talebin kısıtlanmasına dayandırılmıştır. Programın bu "istikrar" ayağını gerçekleştirmek ve iç talebi baskılamak amacıyla uygulanan temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de ’li yılların ikinci yarısında kronikleşen ödemeler dengesi krizini ve yüksek enflasyonu kontrol altına almak amacıyla yürürlüğe konulan Kararları, piyasa mekanizmasının işleyişini ön plana çıkarmıştır. Bu doğrultuda, kamu finansman dengesini düzeltmek ve bütçe üzerindeki yükü hafifletmek amacıyla Kamu İktisadi Teşebbüslerine (KİT) yönelik getirilen temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Kararları, Türkiye ekonomisinde istikrarı sağlamanın ötesinde, ithal ikameci sanayileşmeden ihracata dayalı büyüme modeline geçişi hedefleyen köklü bir yapısal dönüşümü başlatmıştır. Bu süreçte piyasa mekanizmasının etkinliğini artırmak ve ekonomiyi dış dünyayla bütünleştirmek amacıyla dış ticaret ve döviz rejiminde önemli değişiklikler yapılmıştır.
Buna göre, Kararları ile başlatılan dışa açılma sürecinde dış ticaret ve döviz politikalarına yönelik uygulanan düzenlemelerden biri değildir?
Türkiye'de ’lı yıllardan itibaren uygulanan içe dönük kalkınma stratejisinin tıkanması üzerine, ekonomiyi dünya pazarlarıyla bütünleştirmeyi amaçlayan bir yapısal dönüşüm paketi yürürlüğe konulmuştur. Bu süreçte ihracatın teşvik edilmesi ve dış ticaret açığının kapatılması için başvurulan temel finansal yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Kararları ile Türkiye ekonomisinde piyasa mekanizmasının tesisi ve dışa açılma süreci hedeflenmiş; bu hedeflerin gerçekleştirilmesi için bürokratik karar alma süreçlerinin hızlandırılması ve ekonomi yönetimindeki parçalı yapının sonlandırılarak kararların "merkezileştirilmesi" yoluna gidilmiştir.
Bu doğrultuda, ekonomi politikalarının en üst düzeyde koordinasyonunu sağlamak, para ve kredi politikalarını istikrar programı hedefleriyle uyumlu hale getirmek amacıyla yılında kurulan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de 'li yılların sonunda yaşanan döviz darboğazı ve ekonomik krizi aşmak amacıyla yürürlüğe konulan Kararları ile benimsenen temel sanayileşme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de finansal liberalizasyon sürecinin başlangıcı olarak kabul edilen yılındaki yapısal düzenlemeler kapsamında, iç tasarrufları teşvik etmek ve finansal piyasalardaki baskılanmayı sona erdirmek amacıyla mevduat ve kredi faiz oranları için getirilen temel uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
öncesi dönemde kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) ürettiği mal ve hizmetlerin fiyatlarının belirlenmesinde temel karar verici olan, ancak KİT’lerin maliyet artışlarını fiyatlarına yansıtamaması nedeniyle büyük finansal açıklar vermesine ve bütçe üzerinde ağır yük oluşturmasına yol açan mekanizmanın tasfiyesi Kararları'nın temel önceliklerinden biri olmuştur.
Buna göre, KİT’lerin piyasa koşullarına uygun, rasyonel bir fiyat politikası izlemesini sağlamak amacıyla Kararları ile faaliyetlerine son verilen kurumsal yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de Kararları ile temelleri atılan dışa açılma stratejisi, ’li yılların ortalarına doğru ithalat rejiminde radikal bir değişikliği beraberinde getirmiştir. Bu doğrultuda, yılından itibaren uygulanmaya başlanan ve ithalatı yapılabilecek malların tek tek sayıldığı kısıtlayıcı yöntem yerine, sadece ithalatı yasaklanmış veya özel izne tabi malların belirtilerek bunlar dışındaki tüm ürünlerin ithalatının serbest bırakılmasını esas alan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Kararları ile Türkiye ekonomisinde ithal ikameci modelden ihracata dayalı dışa açık büyüme modeline geçiş hedeflenmiştir. Bu yeni stratejinin kurumsal altyapısını oluşturmak, yatırım ve ihracat teşvik belgelerinin verilme sürecini merkezileştirerek bürokrasiyi azaltmak amacıyla Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) bünyesinde kurulan birim aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de Ocak Kararları ile ithal ikameci sanayileşme modelinden vazgeçilerek ihracata dayalı dışa açık büyüme stratejisine geçilmiştir. Bu dönüşüm sürecinde, kamu açıklarını kontrol altına almak ve fiyat mekanizmasındaki bozulmaları gidermek amacıyla Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) ürünlerine yönelik uygulanan temel politika değişikliği aşağıdakilerden hangisidir?