24 Ocak 1980 Kararları ile Türkiye ekonomisinde köklü bir yapısal dönüşüm süreci başlatılmış ve ithal ikameci modelden ihracata dayalı büyüme modeline geçiş hedeflenmiştir. Bu yeni stratejinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla döviz kuru rejiminde gerçekleştirilen temel değişiklik ve uygulanan politikanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
- ATam dalgalı kur rejimine geçilerek döviz fiyatının tamamen serbest piyasa koşullarında oluşmasının sağlanması
- BTürk lirasının aşırı değerli tutulmasıyla sanayinin ihtiyaç duyduğu ara malı ithalatının ucuzlatılması
- Kurların periyodik ve günlük olarak ayarlanmasıyla Türk lirasının reel olarak düşük değerli tutularak ihracatın teşvik edilmesiAnswer
- DSabit kur rejiminin korunarak döviz rezervlerini artırmak amacıyla ithalat kotalarının ve miktar kısıtlamalarının sıkılaştırılması
- EEnflasyonu dizginlemek amacıyla nominal döviz kurunun çıpa olarak kullanılması ve kur artışlarının enflasyon hedefiyle sınırlandırılması
Answer
Döviz kurlarının periyodik ve günlük olarak ayarlanmasıyla Türk lirasının reel olarak düşük değerli tutularak ihracatın teşvik edilmesidir.
1980 sonrası uygulanan ihracata dayalı büyüme modelinde, döviz kuru en önemli politika aracı haline gelmiştir. Sabit kur rejiminin yarattığı 'aşırı değerli TL' sorunu, sık yapılan devalüasyonlar ve 1981'den itibaren günlük kur ayarlamalarıyla aşılmaya çalışılmıştır. Buradaki temel amaç, TL'nin reel değerini düşük tutarak (yani yabancı parayı pahalı tutarak) Türk mallarının dış piyasada ucuz kalmasını ve ihracatın cazip hale gelmesini sağlamaktır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Reel Efektif Döviz Kuru ve İhracat Teşviki
Hints
1
İhracata dayalı büyümede yerli paranın yabancı paralar karşısındaki değerinin nasıl olması gerektiğini düşünün.
2
1980 öncesi 'sabit kur' nedeniyle oluşan döviz darboğazını aşmak için kurların daha esnek belirlenmesi gerekmiştir.
3
Türkiye'de günlük kur uygulaması 1981'de başlamıştır ve amacı TL'yi reel olarak düşük değerli tutmaktır.
Practice More
1980 kararlarının diğer ayağı olan 'finansal serbestleşme' ve faizlerin serbest bırakılması (Bankerler Krizi'ne yol açan süreç) konusuna göz atabilirsiniz.
Alternative Method
Dönemleri karşılaştırarak eleme yapabilirsiniz: 1960-80 arası 'değerli TL/ithal ikame', 1980-89 arası 'değersiz TL/ihracat', 2000 'kur çıpası', 2001 sonrası 'dalgalı kur'.
Estimated Time:2m 30s