Question

Difficulty: Hard2000 ve 2001 Finansal Krizleri

19991999 yılı Aralık ayında IMFIMF ile imzalanan niyet mektubuyla hayata geçirilen "kur çapasına" dayalı istikrar programında, para tabanındaki artışın Net Dış Varlıklar (NDVNDV) artışına bağlanması ve Net İç Varlıklar (NI˙VNİV) kalemine kesin bir tavan getirilmesi; 20002000 yılı Kasım ayında bankacılık sisteminde yaşanan "likidite sıkışıklığı" sırasında TCMBTCMB'nin hangi rolünü yapısal olarak kısıtlayarak krizin derinleşmesine ve ardından 20012001 yılında "Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı"na (GEGPGEGP) geçilmesine neden olmuştur?

  1. Nihai kredi mercii (Lender of Last Resort)Answer
  2. B
    Fiyat istikrarını birincil hedef olarak belirleme
  3. C
    Kamu kesimi borçlanma gereğini (KKBG) doğrudan finanse etme
  4. D
    Açık piyasa işlemleriyle döviz kurunu serbestçe belirleme
  5. E
    Bütçe açıklarını cari işlemler fazlası ile dengeleme

Answer

Nihai kredi mercii (Lender of Last Resort) olma rolü, Net İç Varlıklar (NİV) tavanı kısıtı nedeniyle yerine getirilememiştir.
Doğru seçenek olan nihai kredi mercii işlevi, merkez bankalarının finansal sistemde likidite sıkışıklığı yaşayan bankalara geçici olarak kaynak sağlayarak sistemin çökmesini engelleme rolüdür. 19991999 programındaki NI˙VNİV tavanı, TCMBTCMB'nin bu rolü oynamasını yasal olarak imkansız kılmış, bu da bankaların TL bulabilmek için fahiş faizlerle borçlanmasına ve sonunda sistemin kilitlenmesine neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
19991999 İstikrar Programı'nın kurallarını analiz et.
Program, para arzının sadece döviz girişi (NDV artışı) ile artmasına izin veriyor, piyasaya karşılıksız TL sürülmesini (NİV artışı) kesin sınırlarla engelliyordu.
Enflasyonu düşürmek için para otoritesinin keyfi para basmasını engellemek hedeflenmişti.
2
20002000 Kasım ayındaki likidite sıkışıklığının etkisini değerlendir.
Bankalar arası piyasada likidite daralınca bankalar TCMBTCMB'den TL talep etti.
Bankaların açık pozisyonları ve vade uyumsuzlukları acil nakit ihtiyacı doğurdu.
3
TCMBTCMB'nin tepkisini ve yasal engelini incele.
TCMBTCMB, piyasaya likidite verirse IMFIMF programındaki NI˙VNİV tavanını aşacağı için likidite desteğini kesti.
NI˙VNİV tavanı, TCMBTCMB'nin bankaların zor durumlarında başvurabileceği "nihai kredi mercii" (lender of last resort) işlevini felç etti.
4
Krizin sonucunu ve çözümünü belirle.
Likidite sağlanamayınca gecelik faizler binlerce puan arttı, kur çıpası çöktü (2222 Şubat 20012001) ve ardından dalgalı kura geçilerek "Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı" (GEGPGEGP) başlatıldı.
Yapısal kısıtlar sistemin çökmesine neden oldu, bu da bankacılık ve merkez bankası reformlarını içeren yeni bir programı zorunlu kıldı.

Key Concept

NİV Tavanı ve Nihai Kredi Mercii Çatışması

Practice More

20012001 Mayıs ayında başlatılan Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı'nın (GEGPGEGP) bankacılık sektörü üzerindeki yapısal etkilerini (İstanbul Yaklaşımı, BDDK'nın rolü vb.) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question