Question

Difficulty: Medium2000 ve 2001 Finansal Krizleri

Türkiye'de 20002000 yılı Kasım ayında bankacılık sektöründe başlayan likidite sıkışıklığı ile tetiklenen ve 20012001 yılı Şubat ayında "kur çapası" (crawling peg) sisteminin terk edilerek dalgalı kur rejimine geçilmesiyle sonuçlanan kriz sürecinde, kur üzerindeki spekülatif baskının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kur çapası sisteminde döviz kurunun önceden ilan edilen bir takvime göre belirlenmesi ve piyasadaki likidite talebinin karşılanamaması sonucu gecelik faizlerin aşırı yükselmesiAnswer
  2. B
    19941994 yılındaki krizin temel nedeni olan kamu bankalarının görev zararlarının kısa vadeli borçlanma ile finanse edilmesi ve bütçe açıklarının kontrol edilemez hale gelmesi
  3. C
    2424 Ocak 19801980 kararları ile geçilen dışa açılma stratejisinin bir sonucu olarak ithalatın ihracattan çok daha hızlı artması ve cari açığın sürdürülemez olması
  4. D
    Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı (GEGP) kapsamında döviz kurunun sabitlenerek enflasyonla mücadelenin temel çıpası haline getirilmesi
  5. E
    20082008 küresel finans krizi (Mortgage krizi) nedeniyle dış kredi kanallarının daralması ve sermaye girişlerinin tamamen durması

Answer

Döviz kurunun önceden ilan edilen bir takvime göre belirlendiği kur çapası sisteminde, likidite ihtiyacının karşılanamaması ve gecelik faizlerin aşırı yükselmesi nedeniyle kur üzerindeki spekülatif baskının artması
Kur çapası sistemi, para arzının döviz rezervlerine bağlandığı ve kurların önceden ilan edildiği bir yapıdır. Bu sistemde bankacılık sektöründe yaşanan likidite talebi TCMB tarafından sınırsız karşılanamaz; çünkü para basımı kur hedefini bozar. 20002000 sonunda bankaların likidite ihtiyacı karşılanamayınca gecelik faizler (overnight) binlerce puan yükselmiş, bu da kurun savunulmasını imkansız kılan spekülatif ataklara yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
19991999 sonu Enflasyonla Mücadele Programı'nı analiz et.
Programın temelinde döviz kurunun önceden belirlendiği "kur çapası" (crawling peg) rejiminin olduğu belirlenir.
Krizin teknik altyapısını anlamak için uygulanan kur rejimi kritik önemdedir.
2
Kasım 20002000 ve Şubat 20012001 olaylarını teknik açıdan değerlendir.
Bankacılık sistemindeki likidite açığının TCMB'nin "nihai kredi mercii" rolünü kısıtlaması (çapa gereği para basamama) sonucu gecelik faizlerin fırladığı görülür.
Likidite sıkışıklığı faizleri yükseltir, yüksek faiz ve sabitlenen kur ise spekülatif saldırı için zemin hazırlar.
3
Sonuçları ve çözüm programını belirle.
2222 Şubat 20012001'de dalgalı kura geçilmiş ve ardından Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı (GEGP) başlatılmıştır.
Krizin çözümü için kur rejimi değiştirilmiş ve yapısal reformlara gidilmiştir.

Key Concept

Likitide Sıkışıklığı ve Kur Çapası Rejiminin Çöküşü

Practice More

2001 krizinden sonra TCMB yasasında yapılan değişiklikleri ve araç bağımsızlığının önemini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question