Question

Difficulty: HardKaydi Para Yaratma Süreci

Bir ekonomide Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleri kapsamında hanehalkından 300.000300.000 TL tutarında hazine borçlanma senedi satın aldığı varsayılmaktadır. Ekonomideki davranışsal parametreler; hanehalkı nakit tercih oranının %20\%20, bankaların zorunlu karşılık oranının %12\%12 ve bankaların ihtiyati amaçlı tuttuğu atıl rezerv oranının %8\%8 olduğu bilinmektedir. Bu bilgilere göre, söz konusu parasal genişleme sonucunda bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam kredi (ödünç verilebilir fon) hacmindeki artış kaç TL olur?

  1. 600.000600.000Answer
  2. B
    750.000750.000
  3. C
    900.000900.000
  4. D
    1.500.0001.500.000
  5. E
    2.500.0002.500.000

Answer

Bankacılık sisteminin yaratacağı toplam kredi hacmi 600.000600.000 TL'dir.
Toplam kredi hacmi, sistemdeki mevduat genişlemesinden nakit sızıntıları ve bankaların bünyesinde tuttuğu rezervler düşüldüğünde elde edilen net ödünç verme kapasitesidir. 300.000300.000 TL'lik parasal taban artışı, 0,400,40 toplam sızıntı oranına bölündüğünde 750.000750.000 TL'lik bir mevduat hacmi oluşturur. Bu mevduatın %80\%80'i (10,120,081 - 0,12 - 0,08) kredi olarak verilebildiği için sonuç 600.000600.000 TL olur.

Step-by-Step Solution

1
Toplam sızıntı oranının (payda) hesaplanması
r+c+e=0,12+0,20+0,08=0,40r + c + e = 0,12 + 0,20 + 0,08 = 0,40
Kaydi para genişlemesinde sistemden çıkan tüm sızıntıların (nakit, zorunlu karşılık ve atıl rezerv) toplamı hesaplanmalıdır.
2
Parasal taban enjeksiyonu sonrası oluşan toplam mevduat artışının hesaplanması
ΔD=1r+c+e×ΔH=10,40×300.000=750.000\Delta D = \frac{1}{r + c + e} \times \Delta H = \frac{1}{0,40} \times 300.000 = 750.000 TL
Merkez Bankası'nın piyasadan tahvil alması parasal tabanı (HH) artırır. Toplam mevduat artışı, bu enjeksiyonun toplam sızıntı oranına bölünmesiyle bulunur.
3
Toplam mevduat artışından krediye dönüşen kısmın hesaplanması
ΔL=(1re)×ΔD=(10,120,08)×750.000=0,80×750.000=600.000\Delta L = (1 - r - e) \times \Delta D = (1 - 0,12 - 0,08) \times 750.000 = 0,80 \times 750.000 = 600.000 TL
Bankalar topladıkları mevduatın zorunlu karşılık (rr) ve atıl rezerv (ee) kısmını ayırdıktan sonra kalan kısmını kredi olarak verebilirler. Alternatif olarak kredi çarpanı 1rer+c+e\frac{1-r-e}{r+c+e} kullanılarak doğrudan 1,5×300.000=600.0001,5 \times 300.000 = 600.000 sonucuna ulaşılabilir.

Key Concept

Kredi Çarpanı ve Kaydi Para Genişlemesi

Hints

1
Kredi hacmi, toplam mevduattan ayrılan tüm rezervlerin çıkarılmasıyla bulunur.
2
Önce parasal genişleme katsayısını (1/(r+c+e)1 / (r+c+e)) kullanarak toplam mevduatı bulun, ardından kredi oranını uygulayın.
3
Kredi çarpanı formülü 1rer+c+e\frac{1-r-e}{r+c+e} şeklindedir; bu formülü doğrudan parasal taban artışına uygulayabilirsiniz.

Practice More

Nakit tercih oranının (cc) artması durumunda para çarpanı ve kredi hacminin nasıl etkileneceğini analiz ediniz.

Alternative Method

Kredi Çarpanı Yöntemi: Kredi C¸arpanı=1rer+c+e=10,120,080,40=0,800,40=2\text{Kredi Çarpanı} = \frac{1 - r - e}{r + c + e} = \frac{1 - 0,12 - 0,08}{0,40} = \frac{0,80}{0,40} = 2. Buradan ΔL=2×300.000=600.000\Delta L = 2 \times 300.000 = 600.000 TL.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question