Examkin

Question

Difficulty: HardKalkınmada Yapısal Değişim Özellikleri

İktisadi kalkınma literatüründe, üretim yapısındaki değişimin (sektörel hasıla payları) istihdam yapısındaki değişimden (sektörel işgücü payları) daha hızlı gerçekleşmesi, bu iki gösterge arasında bir açılmaya neden olur. Literatürde "yapısal gecikme" (structural lag) olarak adlandırılan ve tarım sektörünün hasıla payı hızla düşerken istihdam payının daha yavaş azalmasıyla somutlaşan bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sektörler arası verimlilik artış hızlarının farklılaşması ve sanayi sektöründeki teknolojik ilerlemenin emek tasarruf edici bir nitelik sergilemesiAnswer
  2. B
    Engel Kanunu uyarınca, gelir arttıkça gıda maddelerine olan talebin gelir esnekliğinin birden büyük bir değer alarak yükselmesi
  3. C
    Harrod-Domar modelinde öngörüldüğü üzere, sermaye-hasıla katsayısının tarım sektöründe sanayi sektörüne göre daha düşük olması
  4. D
    Kalkınmanın ileri aşamalarında hizmetler sektörünün toplam istihdam içindeki payının mutlak olarak azalmaya başlaması
  5. E
    Lewis modeline göre, modern sektördeki reel ücretlerin tarım sektöründeki kurumsal ücret düzeyinin altında belirlenmesi

Answer

Yapısal gecikmenin temel nedeni, sektörler arasındaki verimlilik artış hızlarının farklılaşması ve sanayi sektöründeki teknolojik ilerlemenin emek tasarruf edici nitelik sergilemesidir.
İktisadi kalkınma sürecinde sanayi sektörü, tarıma oranla çok daha yüksek bir sermaye yoğunluğu ve teknolojik gelişme hızıyla hareket eder. Bu durum, sanayi sektöründe hasılanın hızla artmasını sağlarken, kullanılan emek miktarının aynı hızda artmamasını (emek tasarruf edici teknoloji) sağlar. Öte yandan, tarım sektöründe gizli işsizlik ve düşük verimlilik nedeniyle işgücü sektörde 'asılı' kalır. Sonuç olarak, tarımın hasıla payı hızla düşerken, işgücünün diğer sektörlere transferi daha yavaş gerçekleşir ve 'yapısal gecikme' olgusu ortaya çıkar.

Step-by-Step Solution

1
Yapısal değişimin üretim ve istihdam boyutlarını analiz etme
Kalkınma sürecinde tarımın payı her iki göstergede de düşerken, sanayi ve hizmetlerin payı artar.
Yapısal değişim hem ekonomik (hasıla) hem de sosyal (istihdam) bir dönüşümdür.
2
Hasıla ve istihdam payları arasındaki değişim hızını karşılaştırma
Tarımın hasıla payındaki düşüş, istihdam payındaki düşüşten daha hızlıdır (Yapısal Gecikme).
Bu durum, sanayi sektöründe birim emek başına üretimin (verimlilik) çok daha hızlı artmasından kaynaklanır.
3
Verimlilik ve teknoloji faktörlerini değerlendirme
Sanayideki teknolojik gelişmeler daha az emekle daha çok üretim yapılmasını sağlarken (emek tasarruf edici), tarımdaki geleneksel yapılar işgücünün çözülmesini zorlaştırır.
Üretim yapısı modernleşirken, işgücü piyasası bu hıza uyum sağlayamaz ve asimetri oluşur.

Key Concept

Yapısal Gecikme (Structural Lag)

Hints

1
Hasıla (üretim) teknolojiye daha duyarlıyken, istihdamın (insan) yer değiştirmesi daha zordur.
2
Sanayideki teknolojik gelişmelerin 'emek tasarruf edici' niteliğini ve tarımdaki verimlilik düşüklüğünü düşünün.

Practice More

Chenery ve Syrquin'in ampirik çalışmalarında 'yapısal gecikme' kavramının nasıl ölçüldüğünü ve Kuznets'in bu konudaki verimlilik farkı analizlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Kalkınmada Yapısal Değişim Özellikleri