Bir ekonomide bankacılık sisteminin işleyişine ve para yaratma sürecine dair veriler aşağıda sunulmuştur: | Değişken | Değer | | :--- | :--- | | Zorunlu karşılık oranı (r) | \%15 | | Serbest (atıl) rezerv oranı (e) | \%5 | | Başlangıçtaki nakit tercih oranı (c_1) | \%10 | Merkez Bankası'nın açık piy

Bir ekonomide bankacılık sisteminin işleyişine ve para yaratma sürecine dair veriler aşağı… — KPSS İktisat

Bir ekonomide bankacılık sisteminin işleyişine ve para yaratma sürecine dair veriler aşağıda sunulmuştur:

Değişken	Değer
Zorunlu karşılık oranı ( $r$ )	$\%15$
Serbest (atıl) rezerv oranı ( $e$ )	$\%5$
Başlangıçtaki nakit tercih oranı ( $c_1$ )	$\%10$

Merkez Bankası'nın açık piyasa işlemleri çerçevesinde bankacılık sisteminden $60.000$ TL tutarında tahvil satın aldığı bir durumda; hanehalkının nakit kullanım alışkanlıklarının değişerek nakit tercih oranının $\%20$ ( $c_2$ ) seviyesine yükseldiği varsayılırsa, bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam kaydi para (vadesiz mevduat) tutarı başlangıçtaki duruma göre nasıl değişir?

A
$40.000$ TL azalır
$50.000$ TL azalırAnswer
C
$50.000$ TL artar
D
$60.000$ TL azalır
E
$100.000$ TL azalır

Answer

Bankacılık sisteminin yaratabileceği toplam kaydi para tutarı

50.000

TL azalır.

Toplam kaydi para (mevduat) miktarındaki değişim, mevduat çarpanı (

1 / [r + c + e]

) üzerinden hesaplanır. Başlangıçta nakit tercih oranı

\%10

iken toplam genişleme

200.000

TL (

60.000 / 0,30

) olarak gerçekleşir. Nakit tercih oranı

\%20

'ye yükseldiğinde ise payda büyüdüğü için çarpan değeri küçülür ve toplam genişleme

150.000

TL'ye (

60.000 / 0,40

) geriler. Sonuç olarak yaratılan kaydi para tutarında

50.000

TL'lik bir azalma meydana gelir.

Step-by-Step Solution

Başlangıçtaki mevduat çarpanını ve toplam kaydi para miktarını hesapla.

k_{d1} = \frac{1}{r + c_1 + e} = \frac{1}{0,15 + 0,10 + 0,05} = \frac{1}{0,30} = 3,33..

\Delta D_1 = 60.000 \times 3,33.. = 200.000

Mevduat çarpanı (

k_d

), sisteme giren rezervin kaç katı kadar kaydi para yaratılacağını gösterir.

Nakit tercih oranı değişiminden sonraki yeni mevduat çarpanını ve toplam kaydi para miktarını hesapla.

k_{d2} = \frac{1}{r + c_2 + e} = \frac{1}{0,15 + 0,20 + 0,05} = \frac{1}{0,40} = 2,5

\Delta D_2 = 60.000 \times 2,5 = 150.000

Hanehalkının daha fazla nakit tutma eğilimi (sızıntı artışı), çarpanın değerini düşürür.

İki durum arasındaki farkı bul.

200.000 - 150.000 = 50.000

TL azalma

Değişimin yönünü ve miktarını belirlemek için başlangıç ve sonuç değerleri karşılaştırılır.

Key Concept

Mevduat Çarpanı ve Sızıntıların Etkisi

Hints

Kaydi para yaratma sürecinde nakit tercihi, rezerv gereksinimleri gibi unsurlar 'sızıntı' olarak adlandırılır.

Toplam mevduat genişlemesini bulmak için sisteme giren yeni rezervi mevduat çarpanı (

1 / [r + c + e]

) ile çarpın.

Nakit tercih oranının (c) paydada yer alması, bu oran arttıkça yaratılacak toplam mevduat miktarının azalacağı anlamına gelir.

Practice More

Nakit tercih oranının yanı sıra para çarpanını etkileyen 'vadesiz mevduat/vadeli mevduat' oranındaki değişimlerin etkisini inceleyen soruları çözebilirsiniz.

Estimated Time:2m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Topics

More questions from this topic