Examkin

Question

Difficulty: Hardİkinci En İyi ve Arrow İmkansızlık Teoremi

Bir ekonomide hem bir tekelci piyasa yapısının hem de çevre kirliliği gibi negatif bir dışsallığın aynı anda var olduğu varsayılmaktadır. Kamu otoritesinin yalnızca tekelci piyasaya müdahale ederek fiyatları marjinal maliyete eşitlediği (P=MCP = MC), ancak dışsallık sorununa müdahale edemediği bir durumda Lipsey ve Lancaster tarafından geliştirilen "İkinci En İyi Teoremi" uyarınca beklenen sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Tekelci yapının tasfiyesi piyasayı daha adil bir dağılıma kavuşturacağı için Pareto etkinliğine ulaşıldığı kabul edilir.
  2. B
    Tekelci gücün azaltılması, firmanın talep eğrisini tam esnek hale getirerek dışsallık kaynaklı refah kaybını kesin olarak ortadan kaldırır.
  3. C
    Walras Kanunu uyarınca, tekel piyasasında dengenin sağlanması dışsallık içeren diğer piyasadaki dengesizliği ve toplumsal maliyeti kendiliğinden minimize eder.
  4. D
    Arrow'un imkansızlık teoremi gereği, birden fazla aksaklığın olduğu piyasalarda uzun dönemli ekonomik kârın sıfırlanması refahın maksimize edildiğini gösterir.
  5. Tekelci gücün sınırlandırılması üretimin artmasına yol açabilir; ancak bu durum dışsallık kaynaklı toplumsal maliyeti daha fazla artırarak toplam refahın azalmasına neden olabilir.Answer

Answer

İkinci En İyi Teoremi uyarınca, tekelci gücün sınırlandırılmasının üretim miktarını artırarak dışsallık kaynaklı toplumsal maliyetleri büyütmesi ve dolayısıyla toplam refahın azalmasına yol açabileceği seçeneği doğrudur.
Lipsey ve Lancaster tarafından geliştirilen İkinci En İyi Teoremi'ne göre, ekonomide Pareto optimumu için gereken tüm koşullar sağlanamıyorsa (burada hem tekel hem dışsallık varken), bu koşullardan sadece birinin (tekelin) yerine getirilmesi toplumsal refahı artırmayabilir, hatta azaltabilir. Tekel üretimi kısarken negatif dışsallık üretimin fazla olmasına neden olur; tekelin kırılması üretimi artırarak kirlilik maliyetini daha fazla yükseltebilir.

Step-by-Step Solution

1
Mevcut piyasa aksaklıklarının analiz edilmesi
Ekonomide iki farklı aksaklık vardır: Tekel (eksik üretim) ve Negatif Dışsallık (aşırı üretim).
Genel denge analizinde aksaklıkların etkileşimi refah sonucunu belirler.
2
Kısmi müdahalenin (tekelin düzenlenmesi) etkisinin değerlendirilmesi
Fiyatın marjinal maliyete eşitlenmesi (P=MCP=MC), tekelci firmanın üretim miktarını artırmasına neden olur.
Tekelci denge normalde MR=MCMR=MC noktasındadır ve P>MCP > MC durumundadır; düzenleme ile miktar artar.
3
İkinci En İyi Teoremi'nin (Lipsey-Lancaster) uygulanması
İdeal bir Pareto optimumu için gereken şartlardan biri (tekelin giderilmesi) sağlanırken diğeri (dışsallık) devam etmektedir.
Teorem, tüm şartlar aynı anda sağlanamıyorsa, bir şartın sağlanmasının refahı artırmayı garanti etmediğini söyler.
4
Net refah etkisinin hesaplanması
Üretim artışı, dışsallığın toplumsal maliyetini artırarak tekelden kazanılan refah artışını silebilir veya toplam refahı düşürebilir.
Dışsallık durumunda toplumsal marjinal maliyet (SMCSMC), özel marjinal maliyetten (PMCPMC) büyüktür.

Key Concept

İkinci En İyi Teoremi (Theory of the Second Best)

Hints

1
Ekonomide bir aksaklık (tekel) üretimi azaltırken, diğeri (negatif dışsallık) üretimin toplumsal maliyetini artırır.
2
İkinci En İyi Teoremi, ideal şartların birinin sağlanmasının 'ikinci en iyi' çözüme ulaştırıp ulaştırmayacağını sorgular.
3
Tekelin düzenlenmesi üretimi artıracaktır. Eğer bu üretim artışı dışsallık maliyetini tekelin refah kazancından daha fazla artırırsa ne olur?

Practice More

Arrow'un İmkansızlık Teoremi'ndeki 'İlgisiz Seçeneklerin Bağımsızlığı' (IIA) aksiyomunun ihlal edildiği durumları inceleyin.

Alternative Method

Matematiksel olarak refah fonksiyonu W=f(x,y)W = f(x, y) üzerinden, xx piyasasındaki bir kısıtın kaldırılmasının, yy piyasasındaki kısıt devam ederken toplam türevin (dWdx\frac{dW}{dx}) negatif olabileceği düşünülmelidir.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

İkinci En İyi ve Arrow İmkansızlık Teoremi

More questions from this topic