Question

Difficulty: MediumKalkınmada Yapısal Değişim Özellikleri

İktisadi kalkınma literatüründe Chenery ve Syrquin, kalkınma sürecinde gözlemlenen yapısal değişim özelliklerini; birikim süreçleri, kaynak tahsisi süreçleri ve demografik/dağılımsal süreçler olarak üç temel grupta sınıflandırmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu sınıflandırmada kaynak tahsisi (resource allocation) süreçleri içerisinde yer alan bir yapısal değişim özelliğidir?

  1. A
    Eğitim ve sağlık hizmetlerinde sağlanan iyileşmeler
  2. B
    Yurtiçi tasarruf ve yatırım oranlarının artması
  3. C
    Kamu gelirlerinin GSYH içindeki payının yükselmesi
  4. Dış ticaretin yapısında mamul malların payının artmasıAnswer
  5. E
    Şehirleşme oranının artması ve nüfus artış hızının düşmesi

Answer

Dış ticaretin yapısında mamul malların payının artması, Chenery ve Syrquin'in sınıflandırmasında kaynak tahsisi süreçleri arasında yer alan temel bir yapısal değişim özelliğidir.
Dış ticaretin yapısında mamul malların payının artması, ekonominin üretim ve ticaret uzmanlaşmasının birincil sektörlerden sanayi sektörüne doğru kaydığını gösterir. Bu durum, kaynakların (emek ve sermaye) düşük verimli tarım alanlarından yüksek verimli sanayi alanlarına aktarılmasını ifade ettiği için 'kaynak tahsisi' süreci kapsamında değerlendirilir.

Step-by-Step Solution

1
Chenery ve Syrquin'in 'kalkınma modelleri' (patterns of development) yaklaşımındaki üçlü sınıflandırmayı hatırla.
Süreçler: 1) Birikim, 2) Kaynak Tahsisi, 3) Demografik/Dağılımsal.
Sorunun hangi kategoriyi sorduğunu belirlemek için temel kuramsal çerçeveye ihtiyaç vardır.
2
Kaynak tahsisi süreçlerinin neleri kapsadığını analiz et.
Bu süreç; tüketim yapısındaki değişimleri (Engel Kanunu), üretim yapısındaki değişimleri (sektörel paylar) ve dış ticaret yapısındaki değişimleri kapsar.
Seçenekler arasında kaynakların kullanım ve üretim biçimini değiştiren unsuru bulmak gerekir.
3
Seçenekleri bu kategorilere göre eşleştir.
Dış ticaret yapısının mamul mallara kayması üretim ve ticaret uzmanlaşmasını değiştirdiği için 'kaynak tahsisi'dir; diğerleri ise birikim veya demografik süreçlerdir.
Doğru seçeneği diğer yapısal değişim türlerinden ayırt etmek için.

Key Concept

Chenery ve Syrquin'in Yapısal Değişim Sınıflandırması

Hints

1
Chenery'nin sınıflandırmasında 'kaynak tahsisi', ekonominin üretim, tüketim ve ticaret kompozisyonundaki değişimleri ifade eder.
2
Sektörel payların değişimi ve dış ticaretin niteliğinin (hammadde yerine sanayi malı) değişmesi kaynak tahsisiyle ilgilidir.
3
Eğitim, vergi ve tasarruf gibi unsurlar 'girdi birikimi' iken, ticaret yapısı 'çıktı dağılımı' yani tahsis ile ilgilidir.

Practice More

Kuznets'in yapısal değişim üzerindeki sektörel analizleri ile Engel Kanunu'nun tüketim yapısı üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question