Klasik İktisat Okulu

Adam Smith, iktisadi büyümenin temel motoru olarak nitelendirdiği iş bölümünün sınırlarını "piyasanın genişliği" ile çizerken, bu sürecin dinamik bir şekilde işleyebilmesi için hayati bir ön koşula işaret eder. Smith'in analizine göre, emeğin alt görevlere bölünerek uzmanlaşmanın artırılabilmesi ve üretim sürecinin kesintiye uğramadan sürdürülebilmesi için, üretim eyleminden önce gerçekleştirilmiş olması gereken temel iktisadi faaliyet aşağıdakilerden hangisidir?

Adam Smith, "Ulusların Zenginliği" adlı eserinde iş bölümünün emeğin üretkenliğini artırdığını ünlü "toplu iğne fabrikası" örneği ile açıklamıştır. Ancak Smith, bu uzmanlaşma sürecinin her koşulda sonsuza kadar derinleşemeyeceğini ve belirli bir ön hazırlık gerektirdiğini savunur. Buna göre, Adam Smith'in analizinde iş bölümünün derecesini (sınırını) belirleyen temel faktör ve iş bölümünün uygulanabilmesi için gerekli olan ön koşul aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Klasik iktisadi düşüncenin temel varsayımlarından biri olan Say Yasası (Mahreçler Kanunu) uyarınca, üretim sürecinin aynı zamanda bu üretimi satın alacak geliri de yarattığı varsayımı altında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Klasik iktisadi düşüncenin temel direklerinden biri olan Mahreçler Kanunu (Say Yasası), her malın üretilmesinin aynı zamanda başka mallar için bir pazar (mahreç) oluşturduğunu savunur. Bu görüşe göre, ekonomide üretilen malların satılamaması gibi genel bir aşırı üretim krizinin yaşanmamasını sağlayan temel varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki tabloda $X$ ve $Y$ ülkelerinin aynı miktar kaynak (bir iş günü) kullanarak üretebilecekleri maksimum buğday ve mısır miktarları verilmiştir:

Buna göre, David Ricardo'nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

David Ricardo’nun Diferansiyel Rant Teorisi’ne göre, tarımsal ürünlerin piyasa fiyatı ile toprak rantı arasındaki nedensellik ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Klasik İktisat Okulu'nun sentezcisi J.S. Mill, değer kuramını açıklarken malları arz özelliklerine göre üç farklı gruba ayırmıştır. Mill'e göre, arzı kesin olarak sınırlı olan ve emekle miktarı artırılamayan "nadir malların" (sanat eserleri, antikalar, sınırlı arazi parçaları vb.) değerini belirleyen temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

David Ricardo, Adam Smith'in değer teorisindeki eksiklikleri gidermeye çalışırken; bir malın değişim değerinin sadece o malın üretim sürecinde harcanan doğrudan (canlı) emekle değil, aynı zamanda üretimde kullanılan hammadde, alet ve makinelerin imalatı için geçmişte harcanan emekle de belirlendiğini ileri sürmüştür.

Ricardo'nun bu yaklaşımı, bir malın değerinin belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisinin esas alınması gerektiğini ifade etmektedir?

Klasik iktisatçıların analizlerinde merkezi bir yer tutan Emek Değer Teorisi'ne göre; bir malın piyasa fiyatı ($P_{piyasa}$) kısa dönemde arz ve talep dalgalanmalarına bağlı olarak değişse de, uzun dönemde bu dalgalanmaların etrafında dengeye geldiği "doğal fiyat" ($P_{doğal}$) aşağıdakilerden hangisi tarafından belirlenir?

Klasik iktisatçı David Ricardo tarafından geliştirilen ve daha sonra Ferdinand Lassalle tarafından "Tunç Kanunu" (Demir Ücret Yasası) olarak adlandırılan teoriye göre, işçi ücretlerinin uzun dönemde asgari geçim düzeyinde (geçimlik ücret) sabitlenmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Adam Smith, ünlü "toplu iğne fabrikası" örneği ile iş bölümünün emeğin üretkenliğinde yarattığı muazzam artışı betimlemiştir. Ancak Smith, aynı zamanda bu sürecin işçi sınıfı üzerinde yaratabileceği zihinsel ve sosyal tehlikelere de dikkat çekmiştir.

Smith'in analizine göre, üretimin son derece küçük parçalara bölünerek her bir işçinin hayatı boyunca tek bir basit işlemi tekrarlaması, aşağıdakilerden hangisine neden olmaktadır?

David Ricardo'nun Klasik bölüşüm teorisine göre, ekonomide artan gıda talebini karşılamak amacıyla yeni ve daha az verimli toprakların tarımsal üretime açılması durumunda, halihazırda ekilmekte olan daha verimli toprakların rantı ile marjinal toprağın verimliliği arasındaki ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

David Ricardo tarafından geliştirilen Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi çerçevesinde; $A$ ülkesinin hem tarım hem de sanayi ürünleri üretiminde $B$ ülkesine göre mutlak üstünlüğü bulunmaktadır. Ancak $A$ ülkesinin tarım ürünlerindeki verimlilik avantajı, sanayi ürünlerindeki verimlilik avantajına kıyasla daha belirgindir. Buna göre, her iki ülkenin de dış ticaretten kazanç sağlaması için izlemesi gereken uzmanlaşma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik iktisatçı T.R. Malthus, $1798$ yılında yayımladığı eserinde nüfusun gıda arzından daha hızlı artması nedeniyle ortaya çıkan dengesizliğin ancak belirli 'engeller' (checks) aracılığıyla giderilebileceğini savunmuştur. Malthus bu engelleri; doğum oranlarını düşüren 'önleyici engeller' (preventive checks) ve ölüm oranlarını artıran 'olumlu engeller' (positive checks) olarak iki grupta incelemiştir.

Malthus’un nüfus teorisinin mantığına göre, bu engellerin işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Klasik İktisat Okulu'nun kurucusu Adam Smith'e göre, iktisadi hayatın herhangi bir merkezi planlama veya dışsal müdahale olmaksızın kendi içinde bir dengeye ulaşmasını sağlayan temel varsayım aşağıdakilerden hangisidir?

Adam Smith, sermaye birikiminin ve toprak mülkiyetinin henüz gerçekleşmediği "erken ve ilkel" dönemde malların değişim değerinin o malı üretmek için harcanan emek miktarıyla belirlendiğini savunmuştur. Ancak Smith'e göre toplum geliştikçe bu kural geçerliliğini yitirir ve değerin ölçülmesinde yeni unsurlar devreye girer. David Ricardo ise Smith'in bu ayrımına karşı çıkarak emek-değer teorisinin kapsamını genişletmiştir.

Buna göre David Ricardo'nun değer kuramını Adam Smith'ten ayıran ve kuramı "gelişmiş toplumlar" için de geçerli kılan temel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

J.S. Mill, David Ricardo'nun karşılaştırmalı üstünlükler teorisinde eksik bıraktığı "dış ticaret hadlerinin belirlenmesi" konusuna açıklık getirmiştir. Mill'in "Karşılıklı Talep Kanunu" (Equation of International Demand) çerçevesinde yaptığı bu analize göre, ticaret yapan iki ülke arasındaki değişim oranını (fiyatı) belirleyen temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Para arzındaki değişimlerin üretim, istihdam ve reel faiz gibi değişkenler üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığını, paranın sadece bir "örtü" işlevi gördüğünü savunan Klasik İktisat Okulu'nun bu yaklaşımıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Thomas Robert Malthus, 'Nüfus İlkeleri Üzerine Bir Deneme' adlı çalışmasında nüfusun gıda maddelerinden daha hızlı arttığını ve bu dengesizliğin toplumsal sefalete yol açacağını ileri sürmüştür. Malthus bu dengesizliği kontrol altına alan mekanizmaları 'olumlu (kısıtlayıcı) engeller' (positive checks) ve 'önleyici engeller' (preventive checks) olarak iki kategoride incelemiştir. Buna göre, Malthus'un nüfus teorisindeki engellerin işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Klasik iktisatçıların çoğunluğu, kâr oranlarının asgari düzeye inmesiyle sermaye birikiminin durduğu "durağan durum" (stationary state) aşamasını, ekonomik büyümenin sonu ve toplumsal bir tıkanma noktası olarak görerek karamsar bir şekilde tasvir etmiştir. Ancak J.S. Mill, Klasik sentezinde bu durumu seleflerinden farklı olarak aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirmiştir?